Şəra: Hüquqlarımız təmin olunmadan sülhdən danışmaq olmaz
Suriyanın keçici Prezidenti Colani ölkəsinin sionist rejimlə daimi sülhün əldə olunması istiqamətində işlədiyini, lakin bunun üçün Suriyanın hüquqlarının təmin edilməli və ərazilərinin işğalına son qoyulmalı olduğunu açıqlayıb.
Colani Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası çərçivəsində Atlantik Şuranın təşkil etdiyi müzakirədə Suriyanın xarici siyasəti, təhlükəsizlik məsələləri və regional münasibətləri barədə danışıb. O bildirib ki, işğalçı İsrail əvvəlki hakimiyyətin süqutundan sonra Suriyanın bəzi ərazilərinə daxil olub, həmçinin ölkə daxilində əməliyyatlar, həbslər və zərbələr həyata keçirib.
Suriya rəhbərinin sözlərinə görə, Dəməşq bu məsələlərin həllində diplomatik yolu seçib. Bu məqsədlə danışıqlara üstünlük verilib və işğalçı İsraillə əlaqələri olan dost ölkələrin, o cümlədən ABŞ-nin vasitəçiliyindən istifadə edilib.
Danışıqların ilk mərhələsində əsas tələb
Əş-Şəra bildirib ki, danışıqlarda ilkin məqsəd işğalçı İsrailin 8 dekabr 2024-cü ildən sonra nəzarətə götürdüyü ərazilərdən geri çəkilməsi və 1974-cü ildə müəyyənləşdirilmiş sərhədlərə qayıdılmasıdır. Bundan sonra təhlükəsizlik razılaşmasının əldə edilməsi nəzərdə tutulur.
Onun sözlərinə görə, bu mərhələ uğurla yekunlaşarsa, tərəflər gələcəkdə daimi sülh və Colan yüksəklikləri məsələsi ilə bağlı daha uzunmüddətli müzakirələrə keçə bilərlər. Əş-Şəra Colan yüksəkliklərinin Suriya ərazisi olduğunu vurğulayıb.
Suriya Prezidenti işğalçı İsrailin təhlükəsizlik narahatlıqlarının araşdırılması üçün beynəlxalq komissiyanın yaradılmasını da təklif edib. Onun fikrincə, belə mexanizm həqiqi təhlükəsizlik riskləri ilə əsassız narahatlıqları bir-birindən ayırmağa kömək edə bilər.
Xarici hərbi bazaların gələcəyi
Əş-Şəra Suriyanın əsas istiqamətinin ölkədəki xarici hərbi bazaların tədricən aradan qaldırılması olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, gələcəkdə hər hansı xarici hərbi mövcudluq qalarsa, bunun hüquqi statusu müəyyənləşdirilməli və parlament tərəfindən təsdiqlənməlidir.
Rusiya bazalarının sayı ikiyə endirilib
Suriya rəhbəri Moskva ilə aparılan danışıqlar nəticəsində Rusiyanın ölkədəki hərbi mövcudluğunun iki bazaya qədər azaldıldığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, həmin obyektlərin Suriya ordusunun hazırlanmasına xidmət edən təlim bazalarına çevrilməsi ilə bağlı razılıq əldə olunub.
Türkiyənin hərbi mövcudluğuna toxunan Əş-Şəra bildirib ki, Türkiyə qüvvələri əvvəlki illərdə sərhəd təhlükəsizliyi və bölgədəki münaqişələr fonunda Suriya ərazisinə daxil olub. Hazırda ölkənin şimal-qərbində Türkiyənin hərbi mövcudluğunun miqyası azalıb və onun hüquqi çərçivəsinin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı Ankara ilə müzakirələr davam etdirilir.
İraq nefti üçün Suriya marşrutu
Əş-Şəra iqtisadi əməkdaşlıq çərçivəsində İraqın neft yataqlarını Suriyanın Aralıq dənizi sahilindəki limanları ilə birləşdirəcək strateji boru kəməri layihəsinin nəzərdən keçirildiyini də açıqlayıb.
Layihənin əsas məqsədi İraq neftinin ixracı üçün təhlükəsiz və alternativ marşrut yaratmaq, eyni zamanda Hörmüz boğazından asılılığı azaltmaqdır. Suriya ərazisindən keçəcək xətt İraq enerji ehtiyatlarının Aralıq dənizi vasitəsilə xarici bazarlara çıxarılmasına imkan verə bilər.
Əş-Şəra İraq Kürdüstan Regionu ilə münasibətlərin də yüksək səviyyədə olduğunu bildirib. O, Məsud Bərzani ilə münasibətləri müsbət qiymətləndirərək, region rəhbərliyinin Suriyada sabitliyin möhkəmləndirilməsinə və Suriya Demokratik Qüvvələrinin dövlət strukturlarına inteqrasiyası məsələsinə verdiyi töhfəni qeyd edib.
İtkin düşənlər və Ostin Tays məsələsi
Suriya Prezidenti ölkədə itkin düşmüş şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində ayrıca qurumun yaradıldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu sahədə beynəlxalq mütəxəssislərin, o cümlədən kriminalistika üzrə ekspertlərin təcrübəsindən istifadə edilir.
Əş-Şəra amerikalı jurnalist Ostin Taysın taleyi məsələsinə də toxunaraq, onun ailəsinin vəziyyətinə anlayışla yanaşdıqlarını və araşdırmaların davam etdiyini bildirib.
Suriya rəhbərinin Nyu-Yorkdakı çıxışında əsas diqqət ölkənin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün təmin edilməsinə, xarici hərbi mövcudluğun hüquqi çərçivəyə salınmasına və regional münasibətlərin diplomatik mexanizmlərlə yenidən qurulmasına yönəlib. Əş-Şəra işğalçı İsraillə münasibətlərdə isə Dəməşqin mövqeyini bir daha ifadə edərək, daimi sülh müzakirələrinin Suriyanın hüquqlarının təmin olunması və işğal məsələsinin həlli ilə əlaqələndirildiyini bildirib.
