İrandan Avropaya Sərt Xəbərdarlıq: ABŞ Bazaları Vurulacaq!

İran Avropadakı ABŞ bazalarını hədəfə ala biləcəyini bildirir

İran İslam Respublikasının rəhbəri Müctəba Xameneinin rəsmi səhifəsində bir neçə gün əvvəl yayımlanan “Coğrafi sərhədlər olmadan” ifadəsi Tehranın yeni hərbi cavab və çəkindirmə siyasəti ilə əlaqələndirilir.

Bu ifadə İran ərazisinə qarşı hər hansı hücum baş verəcəyi təqdirdə cavab tədbirlərinin coğrafi məhdudiyyətlərlə çərçivələnməyəcəyinə dair xəbərdarlıq kimi təqdim olunur.

İranla ABŞ arasında qarşılıqlı təhdidlərin artdığı bir vaxtda Tehran mümkün yeni hücumlara daha genişmiqyaslı cavab verilə biləcəyini bildirir.

Möhsün Rzayi uzaqdakı hərbi bazalara xəbərdarlıq edib

İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi general Möhsün Rzayi “Əl-Məyadin” informasiya şəbəkəsinə müsahibəsində ABŞ-ni İran ərazisinə yeni hücum etməkdən çəkindirib.

O bildirib ki, belə bir addım atılarsa, İran yalnız yaxınlıqdakı deyil, uzaqda yerləşən hərbi bazaları da hədəfə ala bilər.

Rzayinin sözlərinə görə, söhbət İranın indiyədək hücum etmədiyi uzaq bölgələrdəki ABŞ hərbi obyektlərindən gedir.

O, İran raketlərinin çata bilməyəcəyi düşünülən bəzi adaların da mümkün hədəflər sırasında ola biləcəyini söyləyib.

Avropadan qalxan ABŞ təyyarələri ilə bağlı xəbərdarlıq

Möhsün Rzayi Avropa ölkələrində yerləşən ABŞ hərbi bazalarının da mümkün hücumlardan kənarda qalmayacağını bildirib.

Onun sözlərinə görə, ABŞ təyyarələri Avropadakı hərbi bazalardan havaya qalxaraq İran ərazisini bombalayarsa, həmin bazalar da vurula bilər.

Beləliklə, İran rəsmisi mümkün cavab tədbirlərinin yalnız Qərbi Asiyadakı ABŞ hərbi obyektləri ilə məhdudlaşmayacağını vurğulayıb.

Avropa ölkələrinin İran müharibəsində iştirakı

İranın xəbərdarlıqları Avropa ölkələrinin ABŞ-nin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarına dəstək göstərməsi fonunda səsləndirilir.

Məqalədə Avropa rəsmilərinin əks istiqamətdə açıqlamalar verməsinə baxmayaraq, bir sıra ölkələrin ABŞ-nin hərbi fəaliyyətinə açıq şəkildə yardım etdiyi bildirilir.

Avropada ABŞ-nin 31 hərbi bazası var

Avropa Siyasətinin Təhlili Mərkəzinin məlumatlarına əsasən, ABŞ-nin Avropada 31 hərbi bazası yerləşir.

Bundan əlavə, Vaşinqton Avropalı müttəfiqləri ilə daha 18 hərbi bazadan birgə istifadə edir.

Mərkəzin məlumatına görə, 2025-ci ilə qədər ABŞ-nin Avropa Komandanlığının məsuliyyət bölgəsində təxminən 84 min hərbi qulluqçu xidmət edib.

Avropadakı bazalardan 5 min uçuş həyata keçirildiyi bildirilib

Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatının baş katibi Mark Rütte ötən ilin iyununda ABŞ-nin İrana qarşı hərbi əməliyyatları zamanı Avropadakı bazalardan 5 min uçuş həyata keçirildiyini açıqlayıb.

Bu məlumat Avropadakı hərbi infrastrukturun ABŞ əməliyyatlarında oynadığı rolla bağlı müzakirələrdə xüsusi yer tutur.

Böyük Britaniya ABŞ-yə geniş hərbi dəstək göstərib

“Middle East Eye” nəşrinin hesabatına əsasən, Böyük Britaniya İrana qarşı müharibədə ABŞ-yə ən çox dəstək göstərən Avropa ölkələrindən biri olub.

Bu dəstəyə Amerika bombardmançı təyyarələrinin Britaniya ərazisindəki hərbi bazalardan istifadə etməsinə icazə verilməsi də daxildir.

ABŞ təyyarələrinin istifadə etdiyi bazalar

Məqalədə Böyük Britaniyadakı Ferford hərbi hava bazasının adı çəkilir.

Bundan əlavə, Saffolk qraflığında yerləşən Mildenholl və Leykenhit hərbi hava bazalarının da ABŞ-nin hərbi fəaliyyətində istifadə olunduğu bildirilir.

Hind okeanındakı Çaqos arxipelaqında yerləşən Dieqo-Qarsiya bazası da qeyd olunan hərbi obyektlər sırasındadır.

Fransa və digər Avropa ölkələrinin rolu

Məlumata görə, Fransa ABŞ-nin hərbi dəstək təyyarələrinin İstr və Avor bazalarına enməsinə icazə verib.

Almaniya, Yunanıstan və Rumıniya da ABŞ hərbi bazalarının və çoxsaylı Amerika hərbçilərinin yerləşdiyi ölkələr arasında göstərilir.

Məqalədə bu ölkələrin ABŞ-nin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarına müxtəlif formalarda dəstək verdiyi qeyd olunur.

Tehran coğrafi məhdudiyyətsiz cavab strategiyasını açıqlayıb

İranın Avropadakı ABŞ hərbi obyektləri ilə bağlı xəbərdarlıqları oktyabrın 31-də keçirilən görüşdən sonra daha da güclənib.

Həmin görüşdə İranın yüksək rütbəli hərbi komandirləri ilə ölkə rəhbəri Müctəba Xamenei iştirak edib.

Hərbi komandirlərə yeni göstərişlər verilib

Məqaləyə əsasən, görüşdə hərbi rəhbərliyə mümkün təhdidlərə dərhal və təsirli cavab vermək tapşırılıb.

Bu cavab tədbirlərinin coğrafi məhdudiyyətlərdən asılı olmaması nəzərdə tutulub.

Eyni zamanda, İranın mümkün hədəflərlə bağlı məlumat bazasının yenilənməsi barədə göstəriş verilib.

Həmin göstərişlərə əsasən, ABŞ və İsrailə məxsus maddi və qeyri-maddi obyektlərin birbaşa hədəflər sırasına daxil edilməsi nəzərdə tutulur.

İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu bu addımları ən yüksək səviyyədə çəkindirməyə nail olmağa yönəlmiş strategiya kimi xarakterizə edib.

İran raketlərinin Avropaya çatmaq imkanları

İranın hərbi xəbərdarlıqları fonunda əsas suallardan biri ölkənin raket arsenalının Avropadakı ABŞ bazalarını vurmaq imkanları ilə bağlıdır.

Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin Raketdən Müdafiə Layihəsinin məlumatlarına görə, İran regionun ən böyük və müxtəlif raket arsenallarından birinə malikdir.

Bu arsenal minlərlə ballistik və qanadlı raketdən ibarətdir.

Mərkəzin məlumatında həmin raketlərin bir qisminin İsraildə və Şərqi Avropada yerləşən hədəflərə çata biləcəyi göstərilir.

İran raketlərinin texniki imkanları

Məqalədə İranın son onillikdə raketlərinin dəqiqliyini və dağıdıcı gücünü artırmaq üçün böyük sərmayələr yatırdığı bildirilir.

Raket arsenalına maye və bərk yanacaqla işləyən sistemlər daxildir.

Bundan əlavə, uçuşun son mərhələsində manevr etmək imkanları da İran raketlərinin texniki xüsusiyyətləri arasında göstərilir.

Qərb araşdırma mərkəzlərinin qiymətləndirmələrində İranın Avropaya çatmaq imkanları üç əsas məsafə üzrə nəzərdən keçirilir.

2 min kilometrlik mənzil: Cənub-Şərqi Avropa

Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin məlumatlarına əsasən, İranın orta mənzilli ballistik raketləri arasında “Seccil”, “İmad”, “Qədr” və “Xürrəmşəhr” sistemləri var.

Bundan əlavə, İran uzunmənzilli “Sumar” qanadlı raketlərinə də malikdir.

Hansı Avropa ölkələri raketlərin mənzilinə düşür?

Məqalədə qeyd olunur ki, İranın qərb bölgələrindən buraxılan 2 min kilometr mənzilli raketlər Kipr, Yunanıstan, Bolqarıstan, Rumıniyanın bəzi hissələri və Balkan ölkələrinin müəyyən ərazilərinə çata bilər.

Bu bölgədə mühüm hərbi hava bazaları, maddi-texniki təminat obyektləri və NATO-nun raketdən müdafiə sisteminə aid qurğular yerləşir.

Təhlildə həmin ərazilər İranın mövcud orta mənzilli raketlərinin çata biləcəyi bölgələr kimi təqdim edilir.

3 min kilometrlik mənzil: Mərkəzi Avropa

Məqalədə İran raketlərinin 2 min kilometrlik mənzil həddinin yalnız texniki imkanlarla bağlı olmadığı bildirilir.

Təhlilə görə, bu məhdudiyyət Avropanı mümkün hədəflər dairəsindən kənarda saxlamaq məqsədi daşıyan siyasi qərarla da əlaqələndirilir.

Raketlərin mənzili necə artırıla bilər?

Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun təhlillərinə və “Ceyns” müdafiə araşdırmaları təşkilatının mütəxəssislərinə istinadən bildirilir ki, İran mövcud raketlərinin mənzilini yeni sistemlər hazırlamadan da artıra bilər.

Bunun üçün döyüş başlığının çəkisinin azaldılması, yanacaq həcminin artırılması və ya ümumi kütlənin yüngülləşdirilməsi kimi texniki dəyişikliklər nəzərdən keçirilir.

“Xürrəmşəhr” raketinin mümkün mənzili

Texniki qiymətləndirmələrdə “Xürrəmşəhr” raketi mənzili artırıla biləcək əsas sistemlərdən biri kimi göstərilir.

Məqaləyə görə, təxminən 750 kiloqramlıq atmosferə yenidən daxilolma qurğusu ilə təchiz edildiyi halda bu raketin mənzili 3 min kilometrə çata bilər.

Belə bir imkan Almaniya, İtaliya və Polşanı nəzəri hədəf dairəsinə daxil edə bilər.

Bununla belə, bu məsafə mövcud imkanların deyil, müəyyən texniki dəyişikliklərin həyata keçirilməsi halında yarana biləcək imkanların qiymətləndirilməsi kimi təqdim olunur.

İran raketləri Böyük Britaniyaya çata bilərmi?

Avropanın ən qərb bölgələrinə və Böyük Britaniyaya çatmaq məsələsi daha uzun mənzilli raket imkanları ilə bağlıdır.

Londonda yerləşən Kral Birləşmiş Xidmətlər İnstitutunun qiymətləndirməsinə görə, 3 min 500 kilometrdən artıq məsafələrə çatmaq prinsip etibarilə mümkün hesab olunur.

Kosmik proqramın texnologiyalarından istifadə imkanı

İnstitutun təhlilində bu imkanın döyüş başlığının çəkisinin azaldılması və çoxpilləli raket texnologiyalarından istifadə ilə əlaqəli olduğu bildirilir.

İranın kosmik proqramında hazırladığı “Simurq” və “Qaim-100” peykdaşıyıcı raketləri bu baxımdan qeyd olunur.

Məqalədə həmin texnologiyaların uzaq məsafələrə çatmaq imkanlarının qiymətləndirilməsində əhəmiyyət daşıdığı vurğulanır.

Uzaq məsafələrdə dəqiqlik və raketdən müdafiə problemi

Bununla yanaşı, Avropanın ən qərb hissələrinə çatmaq imkanları raketlərin dəqiqliyi və onların qarşısının alınması məsələlərini də gündəmə gətirir.

Təhlildə bu məsafələrə çatmaq nəzəri imkan kimi təqdim olunur.

Mövcud raketlərin mənzilinin artırılması İranın Şərqi və Cənubi Avropadakı hərbi bazaları təhdid etmək imkanlarını genişləndirə bilər.

Mərkəzi və Qərbi Avropaya çatmaq isə daha çox texniki dəyişikliklərlə bağlı nəzəri qiymətləndirmələrə əsaslanır.

İranın xəbərdarlıqlarının siyasi məqsədləri

Məqalədə ABŞ-nin hərbi əməliyyatlarda Avropanın hava məkanından, hərbi bazalarından və maddi-texniki dəstəyindən istifadə etdiyi vurğulanır.

Eyni zamanda, Avropa ölkələrinin müharibə nəticəsində iqtisadi itkilərlə üzləşməsinə baxmayaraq, ABŞ ilə müttəfiqlik münasibətlərini davam etdirdiyi bildirilir.

Tehran Avropa ölkələrinin mövqeyinə təsir göstərməyə çalışır

“İranvayr” nəşrinin təhlilinə görə, Tehran ABŞ hərbi qüvvələrinin Avropada yerləşdirilməsinin mümkün nəticələrini ağırlaşdırmağa çalışır.

Bu yanaşmanın məqsədi Avropa hökumətlərini Vaşinqtonla müttəfiqlik öhdəlikləri və öz ərazilərinin təhlükəsizliyi arasında seçim etməyə sövq etmək kimi qiymətləndirilir.

Nəşr bildirir ki, İranın əsas məqsədi çəkindirmə strategiyasından istifadə edərək Avropanı müharibədən uzaq saxlamaqdır.

Təhdidlərin həyata keçirilməsi yeni gərginlik yarada bilər

“İranvayr”ın qiymətləndirməsinə görə, hər hansı hücum həyata keçirilmədən Avropa hökumətlərində ABŞ bazalarından istifadəyə icazə verilməsi ilə bağlı tərəddüd yaradılması belə Tehran üçün siyasi nəticə hesab oluna bilər.

Lakin İranın Avropadakı ABŞ hərbi bazalarına həqiqətən zərbə endirməsi daha geniş hərbi qarşıdurma ehtimalını gündəmə gətirər.

Təhlildə belə bir addımın Qərbi Asiyadan Avropaya qədər uzanan bölgədə gərginliyin miqyasını artıracağı və NATO ölkələri üçün əlavə nəticələr doğura biləcəyi bildirilir.

Beləliklə, İranın Avropadakı ABŞ bazalarına yönəlmiş xəbərdarlıqları həm raket imkanları, həm də Avropa ölkələrinin müharibədə iştirakına təsir göstərmək məqsədi daşıyan siyasi çəkindirmə strategiyası çərçivəsində qiymətləndirilir.