“Haaretz” Netanyahunu ittiham etdi
İşğalçı İsrailin “Haaretz” qəzeti Baş nazir Benyamin Netanyahu hökumətinin siyasətini sərt tənqid edərək İsrailin ABŞ-dəki mövqeyinin “görünməmiş aşağı səviyyəyə” düşdüyünü yazıb. Qəzetin 25 sentyabr tarixli redaksiya məqaləsində İsrailin xüsusilə ABŞ ilə strateji münasibətlərində yaranan vəziyyətin uzunmüddətli nəticələr doğura biləcəyi vurğulanıb.
Məqalədə bildirilir ki, Ağ Evdə İsrailə müsbət yanaşan prezidentin olmasına baxmayaraq, Netanyahu hökumətinin yürütdüyü siyasət Vaşinqtonla münasibətlərə və daha geniş mənada ABŞ ictimaiyyətinin İsrailə münasibətinə mənfi təsir göstərib.
“Haaretz” bu vəziyyətin məsuliyyətini Netanyahu hökumətinin üzərinə qoyur və Baş nazirin BMT Baş Assambleyasındakı çıxışının yaranmış mənzərəni dəyişmədiyini bildirir. Bu, qəzetin redaksiya mövqeyidir.
ABŞ ictimaiyyətində münasibət dəyişir
Qəzetin diqqət çəkdiyi əsas məsələlərdən biri ABŞ ictimaiyyətində İsrailə münasibətin dəyişməsidir. Son sorğular bu tendensiyanın yalnız redaksiya qiymətləndirməsindən ibarət olmadığını göstərir.
Pyu Araşdırmalar Mərkəzinin 2026-cı ilin martında 3 507 ABŞ sakini arasında apardığı sorğuda iştirakçıların 60 faizi İsrail haqqında mənfi, 37 faizi isə müsbət fikir bildirmişdi. 2025-ci ilin yazında İsrailə mənfi yanaşanların göstəricisi 53 faiz idi.
Eyni araşdırmada respondentlərin 59 faizi Netanyahunun dünya məsələlərində düzgün qərarlar verəcəyinə az və ya heç etimad göstərmədiyini bildirib. Bu göstərici bir il əvvəl 52 faiz idi.
Araşdırmanın diqqətçəkən nəticələrindən biri də yaş amili ilə bağlıdır: həm Demokrat, həm də Respublikaçı tərəfdarlar arasında 50 yaşdan aşağı respondentlərin əksəriyyəti İsrail və Netanyahu haqqında mənfi mövqe bildirib.
Yeni sorğuda işğalçı İsrailə mənfi münasibət 59 faizə çatıb
Sentyabrda açıqlanan daha yeni göstəricilər də oxşar istiqamətə işarə edir.
Market Hüquq Məktəbinin 2-9 sentyabr 2026-cı il tarixlərində keçirdiyi milli sorğuya əsasən, ABŞ-də respondentlərin 29 faizi İsrailə müsbət, 59 faizi isə mənfi münasibət bəslədiyini bildirib.
Müqayisə üçün, 2025-ci ilin martında həmin sorğuda müsbət və mənfi münasibət 43 faiz olmaqla bərabər səviyyədə idi.
Eyni sorğuda amerikalıların 55 faizi ABŞ-nin İsrailə həddindən artıq hərbi yardım göstərdiyini düşünür. 12 faiz yardımın kifayət etmədiyini, 33 faiz isə mövcud səviyyənin uyğun olduğunu bildirib.
Bu rəqəmlər ABŞ ictimaiyyətində İsrailə münasibətin son illərdə nəzərəçarpacaq şəkildə dəyişdiyini göstərir.
ABŞ yəhudiləri arasında da Netanyahu tənqidi
Netanyahu hökumətinə tənqid yalnız ABŞ ictimaiyyətinin ümumi göstəricilərində görünmür.
Yəhudi Seçicilər İnstitutunun sentyabrda açıqladığı sorğuda ABŞ yəhudilərinin 86 faizi özünü İsrail tərəfdarı kimi təqdim edib. Bununla yanaşı, 65 faiz İsraili dəstəklədiyini, lakin hökumətin bəzi və ya bir çox siyasətini tənqid etdiyini bildirib.
Sorğuda iştirak edənlərin 61 faizi Netanyahu haqqında mənfi, 34 faizi isə müsbət fikirdə olduğunu bildirib. Respondentlərin 56 faizi Netanyahu dövründə İsrailin siyasətinin ABŞ-də antisemitizm və İsrail əleyhinə münasibətin artmasına səbəb olmasından ciddi narahatlıq keçirdiyini deyib.
Qəzet hökumətin siyasətinə diqqət çəkir
“Haaretz” ABŞ-də İsrailə münasibətin pisləşməsini bir sıra siyasi və hərbi proseslərlə əlaqələndirir.
Qəzet Netanyahu hökumətində Bezalel Smotriç və İtamar Ben-Qvir kimi ifrat sağçı siyasətçilərin təmsil olunmasını, Qəzza müharibəsini, İordan çayının qərb sahilində israilli məskunlaşanların zorakılığını və digər regional prosesləri İsrailin beynəlxalq nüfuzuna təsir edən amillər sırasında göstərir.
Redaksiya məqaləsində Netanyahu hökumətinin bu tendensiyanın qarşısını almaq əvəzinə, yürütdüyü siyasətlə vəziyyəti daha da ağırlaşdırdığı irəli sürülür.
Tramp-Netanyahu münasibətləri də diqqət mərkəzindədir
“Haaretz” ABŞ Prezidenti Donald Trampın İsrailə yaxın mövqeyinə baxmayaraq, Vaşinqtondakı siyasi mühitin dəyişdiyinə də diqqət çəkir.
Qəzetin mövqeyinə görə, Trampın özü də ABŞ ictimaiyyətində İsrailə verilən dəstəyin azalmasını nəzərə almağa məcburdur. Bununla belə, Trampın “Netanyahuya arxa çevirdiyi” barədə ifadə fakt kimi deyil, “Haaretz”in siyasi qiymətləndirməsi kimi təqdim olunur.
İsrailin Milli Təhlükəsizlik Araşdırmaları İnstitutunun iyun sorğusu da İsrail daxilində ABŞ rəhbərliyinə münasibətin mürəkkəbləşdiyini göstərmişdi. Respondentlərin 57 faizi Trampın İsraili yalnız ABŞ maraqlarına uyğun gəldiyi zaman dəstəklədiyini düşünürdü.
BMT çıxışı tənqidlərin qarşısını almadı
Netanyahunun BMT Baş Assambleyasındakı çıxışı da İsrail daxilində mübahisələrə səbəb olub. “Haaretz”in ayrıca təhlilində Baş nazirin BMT tribunasından daxili siyasi auditoriyasına müraciət etmək üçün istifadə etdiyi və bunun İsrailin beynəlxalq mövqeyinə əlavə zərər vurduğu irəli sürülüb.
Qəzet hesab edir ki, İsrail ictimaiyyətinə yalnız Netanyahunun BMT-də səsləndirdiyi fikirlər deyil, ABŞ ictimaiyyətində ölkəyə münasibətin necə dəyişdiyi də göstərilməlidir.
Mövcud sorğular ABŞ-də İsrailə və Netanyahuya mənfi münasibətin son illərlə müqayisədə yüksəldiyini təsdiqləyir. Bunun uzunmüddətli ABŞ-İsrail münasibətlərinə hansı səviyyədə təsir göstərəcəyi isə siyasi proseslərin, hökumətlərin qərarlarının və ictimai rəydə gələcək dəyişikliklərin nəticəsindən asılı olacaq.
𝕏 | İsrail mətbuatından Netanyahuya sərt ittiham: “Haaretz” yazır ki, Netanyahu İsrailin ABŞ-dəki nüfuzunu görünməmiş aşağı səviyyəyə endirib. Sorğular da dəstəyin azaldığını göstərir. #İsrail #Netanyahu #ABŞ Haberin Linki:
