Müharibənin iqtisadi təsirləri dərinləşir
CBS News tərəfindən yayımlanan hesabatda bildirilir ki, İranla müharibə ABŞ iqtisadiyyatına ciddi zərər vurub və bu təsirlərin uzun müddət davam edəcəyi gözlənilir.
Hesabata görə, yanacaq qiymətləri kəskin artaraq bir qallon üçün 4 dollardan yuxarı qalxıb. Bu artım mənzil bazarına da təzyiq göstərərək ümumi iqtisadi mühiti daha da gərginləşdirib. Eyni zamanda inflyasiya son iki ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb.
Neft qiymətlərində kəskin artım
Müharibənin əsas təsirlərindən biri enerji bazarında hiss olunub. Hörmüz boğazında gəmiçiliyin məhdudlaşdırılması qlobal neft təchizatını ciddi şəkildə pozub.
Nəticədə, Brent markalı neftin qiyməti bir barel üçün təxminən 105 dollara yüksəlib ki, bu da müharibədən əvvəlki dövrlə müqayisədə təxminən 44 faiz artım deməkdir.
Moody’s Analytics təşkilatının baş iqtisadçısı Mark Zandi bildirib ki, “zərər artıq baş verib” və neft qiymətlərinin yaxın zamanda enəcəyi gözlənilmir.
2026-cı ildə inflyasiya yüksək qalacaq
İqtisadçıların proqnozlarına görə, ABŞ-da inflyasiya yaxın aylarda daha da arta və 2026-cı il ərzində yüksək səviyyədə qala bilər.
Hazırda istehlak qiymətləri indeksi illik 3,3 faiz səviyyəsindədir. Ekspertlər ilin sonuna qədər şəxsi istehlak xərcləri indeksinin təxminən 4 faizə çatacağını proqnozlaşdırır.
İqtisadi artım zəifləyir
Enerji qiymətlərinin artması istehlakçıların xərclərini azaltmasına səbəb ola bilər. Bu isə ABŞ iqtisadiyyatının əsas dayağı olan istehlak sektoruna mənfi təsir göstərir.
Mütəxəssislər ÜDM artım tempinin 2026-cı ildə təxminən 1,8 faizə enəcəyini gözləyirlər. Müqayisə üçün, bu göstərici 2025-ci ildə 2,1 faiz olub.
Əlavə risk faktorları
Hesabatda qeyd olunur ki, iqtisadi təzyiqlər yalnız müharibə ilə məhdudlaşmır. Əmək bazarında süni intellektlə bağlı dəyişikliklər və ABŞ prezidenti Donald Tramp administrasiyasının tarif siyasəti də qeyri-müəyyənliyi artırır və xərclərin yüksəlməsinə səbəb olur.
Bu faktorların birləşməsi ABŞ iqtisadiyyatında uzunmüddətli risklərin artdığını göstərir və yaxın dövrdə iqtisadi sabitliyin bərpasını çətinləşdirir.
