Yaponiya Hərbi Xərcləri Azaldır: Silah Sifarişləri Təhlükədə

Yaponiya silah sifarişlərini kəskin azalda bilər

Yaponiya rəsmiləri müdafiə sənayesi şirkətlərinə gözlənilən hərbi sifarişlərin ciddi şəkildə azaldıla biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.

Maliyyə məhdudiyyətləri Baş nazir Sanaye Takaiçinin rəhbərlik etdiyi hökumətin hərbi güclənmə proqramının miqyasını kiçildə bilər.

Yaponiya hökuməti bu proqramın Çinə qarşı mübarizə üçün zəruri olduğunu bildirir.

Müdafiə büdcəsi üçün 50–60 trilyon yen təklif edilib

“Röyters” agentliyinə danışan məsələdən məlumatlı şəxslərin sözlərinə görə, Yaponiya Maliyyə Nazirliyinin rəsmiləri ötən həftə yeni beşillik müdafiə proqramına 50–60 trilyon yen ayrılmasını təklif ediblər.

Bu məbləğ təxminən 313–376 milyard ABŞ dollarına bərabərdir.

Yeni proqramın 2027-ci ilin aprelindən başlayaraq beş ili əhatə etməsi nəzərdə tutulur.

Təklif olunan məbləğ hazırkı beşillik planın 43 trilyon yenlik büdcəsindən çox olsa da, müdafiə sahəsində bəzi rəsmilərin və hakim Liberal Demokrat Partiyasının deputatlarının gözlədiyi 80 trilyon yendən xeyli aşağıdır.

Həmin rəsmilər və deputatlar müdafiə şirkətləri ilə danışıqlar zamanı 80 trilyon yenlik büdcəni əsas götürüblər.

Raket və döyüş təyyarələrinin alınması yarıya enə bilər

Məlumatlı şəxslərin bildirdiyinə görə, müdafiə xərclərinin təklif olunan səviyyəyə endirilməsi bəzi raketlərin və hərbi təyyarələrin satınalma həcminin yarıya qədər azaldılması ilə nəticələnə bilər.

ABŞ istehsalı olan F-35 qırıcıları da təsirlənə bilər

Azaldılması mümkün olan sifarişlər arasında ABŞ istehsalı olan F-35 radara az görünən döyüş təyyarələri də yer alır.

Məhdudiyyətlər həm yerli, həm də xarici müdafiə sənayesi təchizatçılarına təsir göstərə bilər.

Yaponiyanın əsas müdafiə sənayesi şirkətləri arasında “Mitsubişi Ağır Sənaye”, “Mitsubişi Elektrik” və “Kavasaki Ağır Sənaye” müəssisələri var.

Müdafiə büdcəsi hələ təsdiqlənməyib

Yaponiyanın maliyyə naziri Satsuki Katayama təklif olunan xərclərlə bağlı jurnalistlərin sualını cavablandırıb.

O bildirib:

“Təhlükəsizlik və müdafiə məsələləri üzrə məsləhət komitəsi də bu məsələni belə ətraflı müzakirə etməyib. Buna görə də hesab etmirəm ki, hazırda şərh verə biləcəyim mərhələyə çatmışıq”.

Müdafiə Nazirliyi yekun məbləğin müəyyənləşdirilmədiyini açıqlayıb

Yaponiya Müdafiə Nazirliyinin sözçüsü növbəti müdafiə imkanlarının gücləndirilməsi planının maliyyə həcminin hələ müəyyən edilmədiyini bildirib.

Nazirliyin mövqeyinə görə, əvvəlcə Yaponiyanın özünü müdafiə etmək üçün hansı imkanlara ehtiyac duyduğu müəyyənləşdirilməli, daha sonra büdcə həmin ehtiyaclara uyğun hazırlanmalıdır.

Yaponiya hərbi xərclər üzrə hədəfdən geri qala bilər

“Röyters” agentliyinin hesablamalarına görə, müdafiəyə 60 trilyon yen ayrılması Yaponiyanın hərbi xərcləri ümumi daxili məhsulun 2 faizinə çatdırmaq hədəfinə nail olması üçün kifayət etməyəcək.

Bu vəziyyət ABŞ Prezidenti Donald Trampın Vaşinqtonun müttəfiqlərinə hərbi xərclərini artırmaq üçün təzyiq göstərdiyi dövrə təsadüf edir.

ABŞ müttəfiqlərindən daha çox hərbi xərc tələb edir

ABŞ-nin 2026-cı il Milli Müdafiə Strategiyasında dünya üzrə müttəfiqlərin ümumi daxili məhsullarının 3,5 faizini silahlı qüvvələrə ayırması nəzərdə tutulur.

Bundan əlavə, daha geniş təhlükəsizlik ehtiyacları üçün ümumi daxili məhsulun 1,5 faizi həcmində əlavə vəsait ayrılması tələb olunur.

Çin və Tayvan məsələsi Yaponiyanın hərbi planlarında əsas yer tutur

“Röyters” agentliyinin məlumatına görə, Yaponiya Çinin artan hərbi gücünə qarşı öz müdafiə imkanlarını genişləndirir.

Agentlik bu prosesi Çinin Tayvana mümkün hücumu ilə bağlı narahatlıqlarla əlaqələndirir.

Belə bir hücumun Yaponiyanın yaxınlıqdakı adalarına və mühüm dəniz nəqliyyatı yollarına təhlükə yarada biləcəyi bildirilir.

Yaponiya yeni milli təhlükəsizlik strategiyası hazırlayır

Baş nazir Sanaye Takaiçi hərbi güclənmə prosesini sürətləndirməyi vəd edib.

Onun hökumətinin ilin sonuna qədər yenilənmiş milli təhlükəsizlik strategiyasını və müdafiə planını açıqlayacağı gözlənilir.

Yaponiya döyüş sursatı ehtiyatlarını artırmağa və hərbi pilotsuz uçuş aparatlarını yerləşdirməyə çalışır.

Bu tədbirlərin məqsədi hücumların qarşısını almaq və uzunmüddətli hərbi qarşıdurmaya hazırlaşmaqdır.

Maliyyə çatışmazlığı hökumətin planlarını çətinləşdirir

Üç məlumatlı mənbənin sözlərinə görə, Yaponiya Maliyyə Nazirliyinin rəsmiləri hərbi xərclərin kəskin artırılmasını maliyyələşdirməyin çətin olacağını düşünürlər.

Bunun səbəblərindən biri Baş nazir Takaiçinin iqtisadi artıma sərmayə yatırmaq və ərzaq məhsullarına tətbiq olunan satış vergisini azaltmaq barədə öhdəlikləridir.

Vergi endirimi büdcə gəlirlərini azalda bilər

Ərzaq məhsullarına satış vergisinin azaldılması dövlət büdcəsinin illik gəlirlərində 4,3 trilyon yenlik çatışmazlıq yarada bilər.

Bu məbləğin xarici valyuta ehtiyatları da daxil olmaqla digər maliyyə mənbələri hesabına qarşılanması tələb olunacaq.

Hakim partiyada hərbi büdcə ilə bağlı fikir ayrılığı yarana bilər

Maliyyə Nazirliyinin gözləntilərdən aşağı olan təklifinin Baş nazir Takaiçinin partiyasındakı sərt təhlükəsizlik siyasəti tərəfdarlarının müqaviməti ilə üzləşəcəyi ehtimal edilir.

Bu isə Yaponiyanın müdafiə imkanlarını gücləndirmək üçün nə qədər vəsait ayıra biləcəyi barədə fikir ayrılığına səbəb ola bilər.

“50 trilyon yen qəbuledilməzdir”

Hakim partiyanın rəsmilərindən biri bildirib:

“Fövqəladə vəziyyət istənilən vaxt yarana bilər. Məqsəd belə bir vəziyyətin qarşısını almaq və onu çəkindirmək üçün zəruri imkanları yaratmaqdırsa, 50 trilyon yen civarında məbləğ qəbuledilməzdir”.