Neft təchizatı uzun müddət risk altında qalacaq
ABŞ-ın nüfuzlu nəşri The Wall Street Journal yazır ki, İranla müharibənin nəticələri Körfəz regionunda neft tədarükünü uzun müddət zəiflədə bilər. Hətta Hörmüz Boğazı yenidən açılsa belə, enerji axınının əvvəlki səviyyəyə qayıtması dərhal baş verməyəcək.
Məlumata görə, müharibənin ilk günlərində Qərbi Asiya minlərlə neft quyusu bağlanıb və bu proses qısa müddətdə böyük itkilərə səbəb olub.
Neft yataqlarının bərpası çətin prosesdir
İnfrastruktur və logistika problemləri
Ekspertlər bildirir ki, neft yataqlarının yenidən işə salınması üçün uzun zaman tələb olunur. Bunun səbəbi texniki işlər, infrastrukturun bərpası, işçi qüvvəsinin geri qaytarılması və tanker daşımalarının yenidən təşkilidir.
Vitolnin rəhbəri Russell Hardy qeyd edib ki, bağlanan obyektlərin yenidən normal fəaliyyətə qaytarılması vaxt aparır.
Maliyyə və texniki çətinliklər
Analitiklər həmçinin bildirir ki, bəzi köhnə yataqlarda hasilatın bərpası zamanı qazın payı artır və ümumi istehsal əvvəlki səviyyəyə çatmaya bilər. Bu isə əlavə xərclər yaradır.
İraq ən çox zərər görən ölkədir
İstehsalda kəskin azalma
Hesabatda İraqın daha ağır vəziyyətdə olduğu vurğulanır. Ölkənin gündəlik neft istehsalı müharibədən əvvəl 4,9 milyon barel olduğu halda, hazırda təxminən 1,6 milyon barelə düşüb.
Əlavə çətinliklər
İraq xarici tanker şirkətlərindən asılı olduğu üçün bərpa prosesi daha mürəkkəbdir. Bundan əlavə, təhlükəsizlik problemləri, işçi qüvvəsinin azalması və resurs çatışmazlığı vəziyyəti daha da ağırlaşdırır.
Bərpa tempi bütün regionda eyni deyil
Qismən sürətli, qismən gecikən bərpa
Hesabatda qeyd olunur ki, bəzi Körfəz ölkələrində neft istehsalı bir neçə həftə ərzində bərpa oluna bilər. Lakin ümumi istehsalın təxminən 20 faizi, xüsusilə İraq və Küveyt kimi ölkələrdə, daha gec bərpa ediləcək.
Qlobal bazarda qeyri-müəyyənlik artır
Uzunmüddətli təsir
Analitiklər hesab edir ki, enerji bazarında qeyri-müəyyənlik uzun müddət davam edəcək. Təchizat zəncirlərinin bərpası və texniki problemlər neft qiymətlərinə və qlobal iqtisadiyyata təsir göstərə bilər.
Ümumi nəticə
Beləliklə, “WSJ”nin təhlili göstərir ki, müharibə yalnız qısamüddətli deyil, uzunmüddətli enerji böhranı riskini də artırır. Neft istehsalının tam bərpası isə gözlənildiyindən daha uzun çəkə bilər.
