Hər birimiz həyatımızda münasibətləri məhv edən ixtilafların və kin-küdurətin şahidi olmuşuq. Bəs heç düşünmüsünüzmü ki, bu qarşıdurmalardan kim faydalanır? Qurani-Kərimin “Maidə” surəsinin 91-ci ayəsi böyük bir hiylənin üzərindən pərdəni qaldırır: Şeytan insanlar arasında düşmənçilik və kin-küdurət yaratmaq istəyir. Lakin bu hiylə yalnız fərdi münasibətlərlə məhdudlaşmır, ictimai və beynəlxalq səviyyədə də özünü göstərir.
- Düşmənçilik və gizli kin-küdurət
- Bir söz belə böyük ixtilafa səbəb ola bilər
- Şeytanın təfriqə yaratmaq üçün istifadə etdiyi vasitələr
- Şeytanın əsas məqsədi insanı Allahdan uzaqlaşdırmaqdır
- İslam dünyasında təfriqə və imperialist qüvvələrin rolu
- Bu Quran ayəsinin müasir həyatımızda əhəmiyyəti nədir?
- Təfriqə cəmiyyətin inkişafına mane olur
- Birlik və həmrəylik İslam cəmiyyətinin ən böyük sərvətidir
Ailədaxili bir mübahisə, zəhərli bir kinayə, adi bir şayiə və birdən-birə illərlə davam edən münasibətlər külə dönür. Heç düşünmüsünüzmü ki, bu fitnə odunu kim alovlandırır?
Qurani-Kərim “Maidə” surəsinin 91-ci ayəsində bu gizli hiylənin üzərindən pərdəni qaldırır:
«إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ»
“Şeytan yalnız sizin aranıza düşmənçilik və kin-küdurət salmaq istəyir”.
“Maidə” surəsində nazil olmuş ayənin tam mətni belədir:
«إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنتَهُونَ»
“Şeytan içki və qumar vasitəsilə aranıza yalnız düşmənçilik və kin-küdurət salmaq, sizi Allahı yad etməkdən və namazdan yayındırmaq istəyir. Artıq bunlardan əl çəkməyəcəksinizmi?”
Bu ayə şeytanın insanlar arasında təfriqə yaratmaq üçün istifadə etdiyi vasitələri göstərir və möminləri ayıq-sayıq olmağa çağırır.
Düşmənçilik və gizli kin-küdurət
Birinci mühüm məqam «الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ» ifadəsidir.
“Ədavət” açıq düşmənçilik, “bəğza” isə gizli kin-küdurət deməkdir.
Şeytan yalnız açıq düşmənçilik yaratmaqla kifayətlənmir, insanların qəlbinə gizli kin toxumları da səpir. Bu kin-küdurət zaman keçdikcə böyüyür və nəticədə insanlar arasındakı münasibətləri məhv edir.
İmam Əli (ə) buyurur:
«الْبُغْضُ يُورِثُ الْعَمَی»
“Kin-küdurət qəlb korluğu yaradır”.
Bir söz belə böyük ixtilafa səbəb ola bilər
İkinci mühüm məqam «يُوقِعَ» sözüdür.
Bu fel “salmaq”, “atmaq” və ya “yerləşdirmək” mənalarını ifadə edir.
Şeytan möminlərin qəlbinə düşmənçilik salır. Bu, bir insanın suya daş ataraq dalğalar yaratmasına bənzəyir.
Bəzən bir söz, bir kinayə və ya bir şayiə kifayət edir ki, kin-küdurət dalğası yaransın və insanlar arasındakı münasibətlər dağılsın.
Məhz burada möminin ayıq-sayıqlığı əsas rol oynayır.
Şeytanın təfriqə yaratmaq üçün istifadə etdiyi vasitələr
Üçüncü mühüm məqam şeytanın istifadə etdiyi vasitələrlə bağlıdır.
Ayədə içki və qumardan bəhs edilir. Lakin bunlar şeytanın istifadə etdiyi yeganə vasitələr deyil.
Bu gün şayiə yaymaq, qeybət etmək, böhtan atmaq, başqaları haqqında pis danışmaq və hətta yersiz zarafatlar belə insanlar arasında təfriqə yaratmaq üçün şeytanın vasitəsinə çevrilə bilər.
Sosial şəbəkələrdə yayılan qısa bir mesaj belə kin-küdurət alovunu gücləndirə bilər.
Məhz buna görə diqqətli olmalıyıq.
Şeytanın əsas məqsədi insanı Allahdan uzaqlaşdırmaqdır
Dördüncü mühüm məqam şeytanın son məqsədidir.
Ayədə buyurulur:
«وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ»
“Sizi Allahı yad etməkdən və namazdan yayındırmaq istəyir”.
İnsanlar arasındakı münasibətlər dağıldıqda və qəlblər kin-küdurətlə dolduqda insan Allahı yad etməkdən qafil olur və namazdan uzaqlaşır.
Şeytanın ən böyük məqsədi də budur: insanı mənəvi rahatlıq mənbəyindən uzaqlaşdırmaq.
İslam dünyasında təfriqə və imperialist qüvvələrin rolu
Bu mövzu ilə əlaqədar olaraq, İslam İnqilabının şəhid Rəhbəri Ayətullah Seyid Əli Xamenei ayəni izah edərkən buyurmuşdur:
“Çox diqqətli olmalı olduğumuz məsələlərdən biri budur ki, imperialist qüvvələr İslam dünyasındakı ayrılıq xətlərini daha da dərinləşdirmək istəyirlər. Şiə-sünni müharibəsi, ərəb-əcəm qarşıdurması yaratmağa çalışırlar.
Bunlar imperialist qüvvələrin işidir, Amerikanın işidir. Bunlar onların təhrikləri və planlarıdır. Təəssüf ki, belə hallar mövcuddur. Bu, şeytanın istəyidir”.
O, sözlərinə belə davam etmişdir:
“İmam buyurmuşdu ki, Amerika böyük şeytandır. Quran isə buyurur:
«إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ»
Şeytan içki və qumar vasitəsilə aranızda düşmənçilik və kin-küdurət yaratmaq istəyir.
Burada içki və qumarın xüsusi bir məhdudiyyəti yoxdur. Yəni şeytan sizin aranızda düşmənçilik və kin-küdurət yaratmaq istəyir və bunun üçün istifadə etdiyi vasitələrdən biri içki və qumardır.
Əgər başqa bir vasitə ilə də düşmənçilik və kin-küdurət yarada bilsə, təbii ki, bundan istifadə edəcək. Bu, tamamilə aydındır.
Deməli, Quran buyurur:
«إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ»
Şeytan sizin aranızda düşmənçilik və kin-küdurət yaratmaq istəyir.
Harada düşmənçilik və kin-küdurət görürsünüzsə, orada şeytanın əlini də görməlisiniz”.
Məqalə müəllifinin fikrincə, bu açıqlamalar İslam düşmənlərinin müxtəlif vasitələrdən istifadə edərək müsəlmanlar arasında təfriqə yaratmağa çalışdığını göstərir.
Bu Quran ayəsinin müasir həyatımızda əhəmiyyəti nədir?
Müasir dünyada sosial şəbəkələrin geniş yayılması və məlumatların sürətlə ötürülməsi nəticəsində şayiələr və kin-küdurət əvvəlkindən daha sürətlə yayılır.
Bir paylaşım, bir şərh və ya bir mesaj ailədə, dostlar arasında və yaxud iş mühitində böyük ixtilaflara səbəb ola bilər.
Bu ayə və şəhid Rəhbərin açıqlamaları bizə öyrədir ki, hər hansı hadisəyə reaksiya verməzdən əvvəl ayıq-sayıq olmalı və şeytanın bizim vasitəmizlə insanlar arasında ixtilaf yaratmasına imkan verməməliyik.
Təfriqə cəmiyyətin inkişafına mane olur
Bu ayənin ictimai əhəmiyyəti də olduqca aydındır.
Kin-küdurətin və düşmənçiliyin geniş yayıldığı cəmiyyət psixoloji baxımdan sağlam ola bilməz və inkişafdan geri qalar.
Tarix göstərir ki, təfriqə cəmiyyətlərin dağılmasına səbəb olan ən böyük amillərdən biri olmuşdur.
Bu ayə ictimai birliyi və sağlam münasibətləri qorumaq üçün yol göstərir. Həmin yol isə şeytanın hiylələri qarşısında ayıq-sayıq olmaqdan keçir.
Birlik və həmrəylik İslam cəmiyyətinin ən böyük sərvətidir
Nəticə etibarilə bu ayə bizə öyrədir ki, bir çox ixtilafların və kin-küdurətin arxasında şeytanın hiylələri dayanır.
Elə isə gəlin, bu gündən etibarən Qurani-Kərimin bu baxışını öz həyatımızda tətbiq edək.
Şayiələr qarşısında ayıq-sayıq olmaqla, kin saxlamaqdan çəkinməklə, güzəştə getməklə, bağışlamaqla və Allahı daha çox yad etməklə şeytanın aramızda təfriqə yaratmasına imkan verməyək.
Unutmayaq ki, birlik və həmrəylik İslam cəmiyyətinin ən böyük sərvətidir. Onu qorumaq isə şeytanın hiylələrinə qarşı aparılan bir cihaddır.
