Ankara S-400-lərin gələcəyini müzakirə edir
Türkiyə Rusiyadan aldığı S-400 hava hücumundan müdafiə sistemlərinin üçüncü ölkəyə mümkün satışı ilə bağlı müzakirələri davam etdirir. Məsələ Ankara ilə Moskva arasındakı hərbi-texniki əməkdaşlıqla yanaşı, Türkiyənin ABŞ-la müdafiə münasibətləri baxımından da diqqət mərkəzindədir.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan məsələ ilə bağlı danışıqların davam etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, proses yekunlaşdıqdan sonra ictimaiyyətə məlumat veriləcək.
Fidan mümkün alıcının kimliyi, danışıqların hansı mərhələdə olması və S-400 sistemlərinin hamısının, yoxsa müəyyən hissəsinin satılmasının nəzərdən keçirilməsi barədə əlavə məlumat verməyib.
Moskvanın razılığı olmadan satış mümkün deyil
Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasının yüksək səviyyəli həftəsində iştirakından sonra keçirdiyi mətbuat konfransında məsələyə münasibət bildirib.
Lavrovun sözlərinə görə, Ankara S-400 sistemlərinin başqa ölkəyə ötürülməsi ilə bağlı Moskvaya rəsmi müraciət etməyib.
Rusiya xarici işlər naziri vurğulayıb ki, sistemlərin Rusiyanın razılığı olmadan üçüncü tərəfə yenidən ixracı mümkün deyil. Bu səbəbdən Türkiyənin S-400-ləri başqa dövlətə satması planı reallaşacağı təqdirdə Moskva ilə razılaşdırılmalıdır.
Türkiyə S-400-ləri 2,5 milyard dollara almışdı
Türkiyə ilə Rusiya arasında S-400 hava hücumundan müdafiə sistemlərinin alınmasına dair müqavilə 2017-ci ildə imzalanıb. Müqavilənin ümumi dəyərinin təxminən 2,5 milyard dollar olduğu bildirilirdi.
Razılaşma çərçivəsində Türkiyə dörd S-400 divizionu əldə edib. 2019-cu ilin oktyabrında Rusiyanın silah ixracı üzrə dövlət şirkəti müqavilə üzrə sistemlərin tədarükünün başa çatdırıldığını açıqlayıb.
Ankaranın Rusiya istehsalı olan S-400 sistemlərini alması Türkiyə ilə ABŞ arasında ciddi fikir ayrılığına səbəb olmuşdu.
S-400 böhranı F-35 proqramına təsir göstərdi
Vaşinqton S-400 sistemlərinin NATO-nun müdafiə infrastrukturu və F-35 qırıcıları ilə bağlı təhlükəsizlik riskləri yarada biləcəyini bildirmişdi.
Türkiyə isə sistemləri özünün hava hücumundan müdafiə ehtiyaclarını qarşılamaq məqsədilə aldığını vurğulayırdı.
Mübahisənin nəticəsində Ankara ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi F-35 döyüş təyyarəsi proqramından çıxarıldı. Beləliklə, S-400 məsələsi Türkiyə-Rusiya hərbi əməkdaşlığının mühüm elementlərindən biri olmaqla yanaşı, Ankara-Vaşinqton müdafiə münasibətlərinin də əsas mübahisə mövzularından birinə çevrildi.
Körfəz ölkələrinə satış iddiası gündəmdədir
Türkiyə mətbuatında daha əvvəl S-400 sistemlərinin üçüncü ölkəyə satıla biləcəyinə dair məlumatlar yayılmışdı.
İyul ayında hökumətə yaxınlığı ilə tanınan “Hürriyyət” qəzeti sistemlərin ərəb Körfəzi ölkələrindən birinə satılması ehtimalının müzakirə edildiyini yazmışdı.
Məlumatlarda Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Qətərin mümkün alıcılar sırasında olduğu iddia edilirdi. Lakin Türkiyə rəsmiləri həmin məlumatları təsdiqləməyiblər.
Hazırda Hakan Fidanın danışıqların davam etdiyini açıqlaması S-400-lərin gələcəyinin hələ də Ankara gündəmində olduğunu göstərir. Bununla belə, Moskvanın mövqeyinə əsasən, Türkiyənin sistemləri üçüncü ölkəyə ötürməsi üçün Rusiyanın razılığı əsas şərtlərdən biri olaraq qalır.
