Tramp: Seçkilərə Qədər İrana Hücum Etməyəcəyik

Tramp İrana hücumlarla bağlı qərarını açıqlayıb

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonla Tehran arasında davam edən diplomatik təmaslarla bağlı mühüm açıqlama verib.

Oktyabrın 8-də özünün sosial şəbəkə hesabında paylaşım edən Tramp ABŞ-nin İran İslam Respublikası ilə danışıqlar apardığını bildirib.

Amerika prezidenti həmin müzakirələri məhsuldar kimi qiymətləndirib.

Tramp eyni zamanda ABŞ-nin yaxın həftələr ərzində İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlamayacağını açıqlayıb.

Onun sözlərinə görə, noyabrın 3-də keçiriləcək aralıq seçkilərinə qədər İrana hücum edilməyəcək.

“İranla məhsuldar müzakirələr aparırıq”

Tramp paylaşımında hazırda İran İslam Respublikası ilə məhsuldar müzakirələrin aparıldığını vurğulayıb.

Bu açıqlama Vaşinqtonun Tehranla diplomatik əlaqələri davam etdirdiyini göstərir.

Lakin ABŞ prezidenti danışıqlarda hansı konkret məsələlər üzrə irəliləyiş əldə olunduğunu açıqlamayıb.

O, həmçinin tərəflərin yekun razılaşmaya nə qədər yaxınlaşdığı barədə məlumat verməyib.

Buna görə danışıqların məhsuldar olması barədə qiymətləndirmə hazırda Trampın öz bəyanatına əsaslanır.

ABŞ noyabrın 3-dək İrana hücum etməyəcəyini bildirir

Trampın açıqlamasında ən diqqətçəkən məqam hərbi əməliyyatlarla bağlı verdiyi vəddir.

ABŞ prezidenti bildirib ki, noyabrın 3-də keçiriləcək aralıq seçkilərindən əvvəl İrana qarşı heç bir hücum həyata keçirilməyəcək.

Bu bəyanat ABŞ ilə İran arasında hərbi gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə səsləndirilib.

Hərbi əməliyyatlarla bağlı müddət müəyyən edilib

Trampın açıqladığı mövqe konkret tarixlə məhdudlaşır.

O, seçkilərə qədər hücum edilməyəcəyini bildirsə də, noyabrın 3-dən sonrakı dövr üçün eyni öhdəliyi ifadə etməyib.

Buna görə prezidentin bəyanatını ABŞ-nin İrana qarşı hərbi əməliyyatlardan tamamilə imtina etməsi kimi qiymətləndirmək olmaz.

Açıqlama yalnız aralıq seçkilərindən əvvəlki müddətə aiddir.

Həmçinin Tramp bu qərarın hansı şərtlər əsasında qəbul edildiyini və tərəflər arasında ayrıca razılaşmanın olub-olmadığını bildirməyib.

ABŞ-də aralıq seçkilər noyabrın 3-də keçiriləcək

ABŞ-də Konqresə aralıq seçkilərinin 2026-cı il noyabrın 3-də keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Bu seçkilərdə Nümayəndələr Palatasının bütün yerləri və Senatın müəyyən hissəsi uğrunda mübarizə aparılacaq.

Aralıq seçkilər prezidentin səlahiyyət müddətinin ortasında keçirildiyindən ölkənin daxili siyasi gündəmində mühüm yer tutur.

Trampın açıqlaması seçkilər ərəfəsində səslənib

ABŞ prezidentinin İrana qarşı hücum edilməyəcəyi barədə bəyanatı seçkilərə bir aydan az vaxt qalmış verilib.

Bu baxımdan açıqlama həm xarici siyasət, həm də ölkədaxili siyasi gündəm üçün diqqətəlayiqdir.

Lakin Trampın bu qərarı məhz seçki hesablamaları ilə qəbul etdiyini təsdiqləyən əlavə məlumat təqdim olunmayıb.

Prezident yalnız hücum edilməyəcək müddəti seçkilərin tarixi ilə əlaqələndirib.

İran danışıqların davam etdiyini təsdiqləyib

Trampın bəyanatı ilə eyni gündə İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi də diplomatik proseslə bağlı açıqlama verib.

Əraqçi Tehranla Vaşinqton arasında danışıqların davam etdiyini bildirib.

Onun sözlərinə görə, tərəflər arasında mesaj mübadiləsi vasitəçilər üzərindən həyata keçirilir.

İranın xarici işlər naziri diplomatik əlaqələrin dayanmadığını vurğulayıb.

Tehran ABŞ-nin mövqeyini araşdırır

Əraqçi bildirib ki, İran öz planını qarşı tərəfə təqdim edib və ABŞ-nin həmin sənədlə bağlı fikirlərini öyrənib.

Hazırda Tehran Vaşinqtonun mövqeyini nəzərdən keçirir.

Nazirin sözlərinə görə, İran ABŞ tərəfinin təkliflərinə yaxın günlərdə cavab verəcək.

Bu məlumat danışıqların hələ yekun razılaşma mərhələsinə çatmadığını göstərir.

Tərəflər təqdim olunan təklifləri qiymətləndirməyə davam edirlər.

Vaşinqton və Tehran arasında dolayı əlaqələr

İran tərəfinin əvvəlki açıqlamalarına əsasən, son diplomatik təmaslar vasitəçilərin iştirakı ilə aparılır.

Bu əlaqələrdə əsas məsələlərdən biri Hörmüz boğazının fəaliyyəti və təhlükəsizliyidir.

İran boğazın tam açılması üçün müəyyən şərtlərin yerinə yetirilməsini tələb edir.

Tehran daha əvvəl həmin şərtlər icra olunacağı təqdirdə boğazın yeddi gün ərzində tam açılmasının və təhlükəsizliyin bərpasının mümkün olduğunu bildirmişdi.

Hörmüz məsələsi danışıqlarda mühüm yer tutur

Hörmüz boğazı beynəlxalq neft və qaz daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.

Bölgədəki hərbi gərginlik və tankerlərə qarşı hücumlar gəmi hərəkətinə ciddi təsir göstərib.

Son daşınma məlumatları boğazdan keçən gəmilərin sayının iki aydan artıq müddətin ən aşağı səviyyəsinə düşdüyünü göstərir.

Belə şəraitdə boğazın təhlükəsizliyinin təmin olunması və nəqliyyatın bərpası tərəflər arasında diplomatik təmasların mühüm istiqamətlərindən biri olaraq qalır.

Bununla belə, Trampın son paylaşımında Hörmüz boğazı ilə bağlı ayrıca razılaşmanın əldə edildiyi açıqlanmayıb.

İran nüvə proqramı ilə bağlı mövqeyini qoruyur

Tehran rəhbərliyi diplomatik təmasların davam etdiyini bildirsə də, nüvə proqramı ilə bağlı əsas mövqeyindən imtina etməyəcəyini vurğulayır.

İranın Atom Enerjisi Təşkilatının rəhbəri Məhəmməd İslami ölkəsinin uranın zənginləşdirilməsi hüququndan əl çəkməyəcəyini açıqlayıb.

O, İranın mövcud uran ehtiyatlarını da təhvil verməyəcəyini bildirib.

Nüvə danışıqları gündəmdə deyil

İslami hazırkı mərhələdə nüvə danışıqlarının gündəliyə daxil edilmədiyini də qeyd edib.

Bu açıqlama İranın davam edən diplomatik təmaslarla nüvə proqramı üzrə mümkün gələcək danışıqları bir-birindən ayırdığını göstərir.

Tehran nüvə proqramı ilə bağlı mövqeyinin dəyişmədiyini bildirsə də, Hörmüz boğazı və digər məsələlər üzrə diplomatik əlaqələri davam etdirir.

Trampın bəyanatından sonra nə gözlənilir?

ABŞ prezidentinin son açıqlaması Vaşinqtonun ən azı noyabrın 3-dək İrana qarşı yeni hücum həyata keçirməmək niyyətini ortaya qoyur.

Eyni zamanda, Tramp İranla aparılan müzakirələrin məhsuldar olduğunu bildirib.

Tehran isə ABŞ-nin təkliflərini araşdırdığını və yaxın günlərdə cavab verəcəyini açıqlayıb.

Bu iki bəyanat tərəflər arasında diplomatik əlaqələrin davam etdiyini təsdiqləyir.

Lakin danışıqların yekun nəticəsi, mümkün razılaşmanın şərtləri və seçkilərdən sonrakı hərbi-siyasi vəziyyət hələlik məlum deyil.

Hazırda əsas diqqət İranın ABŞ-nin təkliflərinə verəcəyi cavaba və Vaşinqtonun bundan sonrakı mövqeyinə yönəlib.