ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Hörmüz boğazını açmaq üçün başladığı “Azadlıq Əməliyyatı”nı 24 saat keçmədən dayandırdığını açıqladı.
Uzun analizlərə ehtiyac yoxdur. Trampın 24 saat tamam olmadan geri addım atmasının səbəbi, bu cür bir əməliyyatın uğur şansının olmaması idi.
İranın Hörmüzü ABŞ və İsrail gəmilərinə bağlamasından bəri çıxış yolu axtaran Tramp administrasiyası nə NATO müttəfiqlərindən yardım ala bildi, nə “mühasirəyə mühasirə” taktikası ilə problemi həll edə bildi, nə də guya azadlıq əməliyyatı ilə…
Daha pisi isə budur:
ABŞ-IN HƏDƏFLƏRİ FİASKO
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio dedi: “Hörmüz boğazının müharibədən əvvəlki statusuna qayıtmasını istəyirik.” Təbii ki, amerikalılar soruşurlar: “O zaman müharibəyə niyə girdik?”
Beləliklə, bu sonuncu da daxil olmaqla, ABŞ administrasiyasının açıqladığı heç bir hədəf reallaşmamış oldu. Nə rejim dəyişikliyi, nə xalq üsyanı, nə kürdlərin hərəkətə keçməsi, nə raket potensialının məhv edilməsi, nə də Tehranın siyasi iradəsinin qırıla bilməsi…
Hamısı fiasko oldu, üstəlik indi “Heç olmasa Hörmüzdə müharibədən əvvəlki statusa qayıdaq” hədəfi elan edilir. Amma ABŞ üçün acı mənzərə artıq budur: Məğlub oldular, Hörmüzü ələ keçirə bilmədilər və indi “Heç olmasa əvvəlki kimi qalsın” deyirlər.
HÖRMÜZÜN STATUSU
ABŞ Hörmüz boğazının müharibədən əvvəlki statusuna razıdırsa da, İran o qədər də razı görünmür. Əvvəlki yazımızda da qeyd etdiyimiz kimi, Tehran Hörmüz boğazının necə idarə olunacağını kritik əhəmiyyətli hesab edir.
İran parlamenti sədrinin müavini Əli Nikzada görə, “Hörmüzün idarə olunma forması neftin milliləşdirilməsi qədər önəmlidir”, İran parlamentinin Tikinti Komissiyasının sədri Məhəmməd Rza Rizaiyə görə isə “Hörmüz boğazını idarə etmək nüvə silahı əldə etməkdən daha önəmlidir.”
KİM QULDURDUR?
ABŞ tam bir çıxılmaz vəziyyətdədir və bu da Trampın və digər rəsmilərin açıqlamalarında əks olunur. Məsələn, ABŞ Dövlət katibi Marko Rubionun son açıqlaması ABŞ diplomatiyasının necə tamamilə dağılmasını göstərdi.
Rubio İranın Hörmüz boğazını bağlamasının “beynəlxalq hüquqa əsaslı şəkildə zidd” olduğunu iddia etdi və Tehranın bu mövqeyini “quldurluq” adlandırdı. Halbuki iki gün əvvəl ABŞ Prezidenti Tramp əksinə, özlərini “quldur” elan etmişdi: Gəmilərə etdikləri əməliyyatı izah edərkən “Neftə əl qoyuruq. Çox gəlirli işdir. Quldurlar kimiyik” demişdi.
Hörmüzün bağlanmasının hüququna gəlincə… ABŞ-ın İranı əzmək məqsədilə döyüş gəmilərini Hörmüz boğazından keçirməyi özünə haqq bilməsi, amma İranın özünü müdafiə etmək məqsədilə Hörmüzü ABŞ və İsrailə bağlamasını beynəlxalq hüquqa zidd sayması, ən yumşaq ifadə ilə imperializmin ikiüzlülüyüdür.
RUBIO BMT-DƏN YARDIM İSTƏDİ
Rubionun BMT-ni vəzifəyə çağıran bu sözləri düşdükləri çıxılmazlığın necə bir faciəyə çevrildiyini göstərir: “BMT-dən İranı gəmiləri partlatmağı dayandırmağa, minaları təmizləməyə və humanitar yardım keçidinə icazə verməyə çağırmasını istəyirik. Əgər beynəlxalq ictimaiyyət bunu həll edə bilmirsə, onda BMT sistemi nə işə yarayır?”
– ABŞ BMT-dən İrana qarşı yardım istəyir. Bəs İrana hücum edərkən BMT ilə məsləhətləşdimi? Əksinə, BMT nizamnaməsini pozdu.
– ABŞ BMT-dən İrana “gəmiləri partlatmağı dayandır” çağırışı etməsini istəyir. Bəs ABŞ hücum etdiyi 40 gün ərzində neçə gəmi vurdu? Tramp hər gün ekranlarda öyünə-öyünə İran gəmilərini necə vurduqlarını danışmırdımı?
– ABŞ İranın humanitar keçidlərə icazə verməsi üçün BMT-dən yardım istəyir. Hansı humanitar keçid? Körfəz ölkələrindəki ABŞ bazalarına silah və sursat daşıyan gəmilər humanitar keçid edirmi? ABŞ humanitar keçidlərə çox həssasdırsa, əvvəlcə ön karakolu İsrailin Qəzzəyə humanitar yardım aparan gəmilərə hücum etməsinin qarşısını almalı, Kubaya tətbiq etdiyi blokadanı qaldırmalıdır!
Tam bir yalançılıq və ikiüzlülük.
TRAMP İLK DƏFƏ DÜZGÜN DANIŞDI
Qısası, Rubionun yalanları Trampın yalanları ilə yarışacaq səviyyədə idi.
Hətta Tramp, Rubionun yalanları sıraladığı gün ilk dəfə bir məsələdə düzgün danışdı: “Əgər İran nüvə silahına sahib olsaydı, bu gün bəlkə də burada ola bilməzdik.”
Bəli, ən sadə həqiqət budur: İranın nüvə silahı olsaydı, ABŞ İrana hücum edə bilməzdi!
