Trampdan FED-in qərarı öncəsi açıq mesaj
ABŞ Prezidenti Donald Tramp bazar günü Federal Ehtiyat Sisteminin yaxın günlərdə keçirəcəyi pul siyasəti iclası ərəfəsində faiz dərəcələri ilə bağlı diqqətçəkən açıqlama verib.
Tramp bildirib ki, ABŞ-də faiz dərəcələri digər ölkələrlə müqayisədə dünyanın ən aşağı səviyyəsində olmalıdır. Onun açıqlaması inflyasiyanın yenidən sürətlənməsi və FED-in faiz artımına gedə biləcəyinə dair gözləntilərin gücləndiyi bir vaxtda səsləndirilib.
İrlandiya Açıq Qolf Turniri çərçivəsində jurnalistlərin suallarını cavablandıran Trampdan FED-in çərşənbə günü açıqlayacağı qərarla bağlı gözləntiləri soruşulub.
ABŞ Prezidenti FED-in faizləri artırıb-artırmayacağını bilmədiyini deyib. Bununla belə, o, inflyasiya göstəricilərindən və iqtisadiyyatın mövcud vəziyyətindən asılı olmayaraq, ABŞ-nin faiz dərəcələrinin dünyada ən aşağı səviyyədə olmalı olduğunu vurğulayıb.
İnflyasiya FED üzərində təzyiq yaradır
Trampın açıqlaması ABŞ-də istehlak qiymətləri indeksinin son dörd ayın ən yüksək artımını göstərməsindən bir neçə gün sonraya təsadüf edir.
Yeni inflyasiya göstəriciləri bazarlarda FED-in qiymət artımını cilovlamaq məqsədilə faiz dərəcələrini yüksəldə biləcəyi barədə gözləntiləri artırıb.
Mərkəzi bank üçün əsas məsələ inflyasiyanı nəzarətdə saxlamaqla yanaşı, iqtisadi fəallığın kəskin zəifləməsinin qarşısını almaqdır. Faizlərin artırılması inflyasiyanın aşağı salınmasına kömək edə bilsə də, kreditlərin bahalaşmasına, istehlakın zəifləməsinə və iqtisadi artımın yavaşlamasına səbəb ola bilər.
Tramp isə uzun müddətdir yüksək faiz siyasətinə qarşı çıxır və bunun ABŞ iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətinə mənfi təsir göstərdiyini müdafiə edir.
Faiz qərarı seçkilər öncəsi siyasi əhəmiyyət qazanıb
FED-in qərarı ABŞ-də Konqresə aralıq seçkilərin yaxınlaşdığı bir dövrə təsadüf edir. Qarşıdakı seçkilər Respublikaçılar Partiyasının Nümayəndələr Palatası və Senatdakı cüzi üstünlüyünü qoruyub-qoruya bilməyəcəyini müəyyənləşdirəcək.
Son ictimai rəy sorğuları göstərir ki, yaşayış xərclərinin artması seçicilərin əsas narahatlıqlarından biri olaraq qalır. Faiz dərəcələrinin yenidən yüksəldilməsi isə ipoteka, avtomobil və digər istehlak kreditlərinin bahalaşmasına səbəb ola bilər.
Bu vəziyyət faiz qərarını sırf iqtisadi məsələdən çıxararaq seçkiqabağı siyasi mübarizənin mühüm mövzularından birinə çevirir.
Trampın populyarlığına inflyasiya təzyiqi
Davam edən inflyasiya fonunda Trampın ictimai dəstəyində də geriləmə müşahidə olunur. ABŞ Prezidenti isə yüksək faizlərin ölkəsinin iqtisadi maraqlarına zərbə vurduğunu və digər dövlətlərin xeyrinə işlədiyini bildirir.
Tramp ABŞ-nin güclü iqtisadi mövqeyinə görə daha aşağı borclanma xərclərinə malik olmalı olduğunu müdafiə edib.
Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyətdə ABŞ faktiki olaraq digər ölkələrin iqtisadi mövqeyinin güclənməsinə şərait yaradır. Tramp iqtisadi prosesləri və faiz siyasətinin nəticələrini yaxşı bildiyini də vurğulayıb.
Kevin Vorşa faizləri azaltmaq üçün təzyiq artır
Tramp əvvəllər FED-in keçmiş rəhbəri Cerom Paueli dəfələrlə sərt tənqid edirdi. ABŞ Prezidenti hazırkı FED rəhbəri Kevin Vorşa isə daha müsbət münasibət nümayiş etdirib. Tramp tərəfindən bu vəzifəyə seçilən Vorş ilin əvvəlində səlahiyyətlərinin icrasına başlayıb.
Buna baxmayaraq, son həftələrdə Tramp administrasiyasının faizlərin aşağı salınması istiqamətində FED üzərində siyasi təzyiqi nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb.
Tramp iki həftə əvvəl sosial şəbəkədə yaydığı açıqlamada da faiz dərəcələrinin aşağı salınmasını tələb etmişdi. O, eyni zamanda ABŞ-nin böyük ticarət kəsiri verdiyi ölkələrlə iqtisadi münasibətlərin məhdudlaşdırılması ehtimalını gündəmə gətirmişdi.
Ağ Ev FED-in müstəqilliyini qoruyacağını bildirir
ABŞ Milli İqtisadi Şurasının direktoru Kevin Hasset isə Trampın FED rəhbəri Kevin Vorşun müstəqilliyini müdafiə edəcəyini bildirib.
Hassetin sözlərinə görə, Federal Ehtiyat Sisteminin faizlərlə bağlı hansı qərarı qəbul etməsindən asılı olmayaraq, prezident qurumun rəhbərinin müstəqilliyinə hörmət göstərəcək.
Bununla belə, Hasset FED-in faiz dərəcələrini artıracağı təqdirdə Trampın bu qərardan məmnun qalmayacağını da etiraf edib.
Beləliklə, çərşənbə günü açıqlanacaq faiz qərarı təkcə ABŞ maliyyə bazarları üçün deyil, Tramp administrasiyası ilə ölkənin mərkəzi bankı arasındakı münasibətlərin gələcək istiqaməti baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
