ABŞ-dən İrana sərt mesaj
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio Konqres üzvləri qarşısında çıxışı zamanı bildirib ki, Vaşinqton administrasiyası Hörmüz boğazının açılması müqabilində İrana qarşı tətbiq olunan sanksiyaların yumşaldılmasını təklif etməyib.
Rubionun sözlərinə görə, İrana qarşı iqtisadi məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması yalnız Tehran rəhbərliyinin nüvə proqramı ilə bağlı ABŞ-nin irəli sürdüyü şərtləri qəbul etməsindən sonra mümkün ola bilər.
“Hörmüz boğazı qeyd-şərtsiz açılmalıdır”
ABŞ dövlət katibi vurğulayıb ki, Hörmüz boğazında beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyi təmin edilməli və bölgədə hərəkət edən yük gəmilərindən əlavə ödəniş tələb olunmamalıdır.
Rubio İranın nəqliyyat gəmilərindən rüsum toplamaq niyyətinə də qarşı çıxaraq bildirib ki, boğazın fəaliyyəti hər hansı əlavə siyasi və ya iqtisadi şərtlərlə bağlanmamalıdır.
O, Tehranı xəbərdar edərək deyib:
“Əgər İran bunu rədd etsə, bizim başqa seçimlərimiz də var”.
Tehran hələ yekun qərar verməyib
Məlumata görə, İran tərəfi ilə ABŞ arasında müzakirə edilən mümkün memorandum layihəsi hələ də Tehranda araşdırılır. İran mənbələri bildirir ki, yekun sənədlə bağlı indiyədək rəsmi cavab təqdim edilməyib.
Siyasi müşahidəçilər hesab edir ki, Hörmüz boğazı ətrafında yaranan gərginlik qlobal enerji bazarları və beynəlxalq ticarət üçün əsas risk faktorlarından biri olaraq qalır. ABŞ isə bölgədəki strateji üstünlüyünü qorumaq üçün İran üzərində təzyiqləri davam etdirmək niyyətini gizlətmir.
Vaşinqton–Tehran qarşıdurması yeni mərhələdə
Son aylarda ABŞ və İran arasında həm diplomatik, həm də hərbi ritorika daha da sərtləşib. Vaşinqton bir tərəfdən nüvə danışıqlarını gündəmdə saxlamağa çalışsa da, digər tərəfdən İranın regional təsir imkanlarını məhdudlaşdırmaq üçün iqtisadi və siyasi təzyiqləri artırır.
Tehran isə Hörmüz boğazını öz milli təhlükəsizlik strategiyasının əsas elementlərindən biri hesab edir və bölgədə xarici müdaxilələrə qarşı sərt mövqe nümayiş etdirir.
