Pezeşkian ABŞ-yə Sərt Mesaj Verdi: “Təzyiqə Boyun Əyməyəcəyik”

Pezeşkian: Müharibənin davam etməsini istəmirik

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian sentyabrın 24-də ABŞ televiziyasına verdiyi müsahibədə Vaşinqtonla Tehran arasında davam edən hərbi qarşıdurma, nüvə proqramı və diplomatik danışıqlar barədə açıqlamalar verib.

Pezeşkian İranın müharibənin davam etdirilməsində maraqlı olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, hazırkı qarşıdurmanın sona çatıb-çatmayacağı ilə bağlı əsas qərarı ABŞ verməlidir.

İran Prezidenti münaqişənin ilin sonunadək başa çatmasının mümkün olub-olmadığı barədə suala cavabında Tehranın döyüşlərin davam etməsini istəmədiyini vurğulayıb.

“Biz davam etmək istəmirik. Ancaq ABŞ bu məsələyə son qoymaq istəyib-istəmədiyini seçməlidir”, – Pezeşkian bildirib.

ABŞ-ni diplomatiyanı əngəlləməkdə ittiham etdi

Pezeşkian müsahibəsində Vaşinqtonu diplomatik həll imkanlarını məhdudlaşdırmaqda ittiham edib.

Onun sözlərinə görə, ABŞ danışıqlar aparmaq əvəzinə hərbi gücə üstünlük verərək diplomatik yolları bağlayıb. Pezeşkian İranın razılaşma əldə etməyə hazır olduğunu və danışıqların davam etdirilməsini istədiyini bildirib.

Bu, İran Prezidentinin ABŞ-nin müharibənin başlanması və diplomatik prosesin pozulmasındakı rolu barədə mövqeyidir. Vaşinqton isə hərbi əməliyyatlarını İranın nüvə proqramı və regional təhlükəsizliklə bağlı risklərlə əsaslandırır.

“Nüvə bombası əldə etmək niyyətimiz yoxdur”

Müsahibənin əsas mövzularından biri İranın nüvə proqramı olub. Pezeşkian Tehranın nüvə silahı hazırlamaq istədiyi barədə iddiaları qəti şəkildə rədd edib.

İran Prezidenti ölkəsinin keçmiş ali rəhbərinin kütləvi qırğın silahlarının dini baxımdan qadağan edildiyini dəfələrlə bildirdiyini xatırladıb.

Pezeşkian eyni zamanda İranın uranın zənginləşdirilməsi səviyyəsinin aşağı salınması və nüvə proqramının beynəlxalq yoxlamalara açılması məsələsində razılığa hazır olduğunu deyib.

Tehran beynəlxalq yoxlamalara hazır olduğunu bildirir

Pezeşkian İranın zənginləşdirilmiş uranın konsentrasiyasını azaltmağa və xarici yoxlama mexanizmlərinə razılıq verməyə hazır olduğunu açıqlayıb.

Bu bəyanat Tehranla Vaşinqton arasında nüvə proqramı üzrə mümkün yeni razılaşmanın əsas müzakirə mövzularından birinə çevrilə bilər.

İran uzun müddətdir nüvə proqramının dinc məqsədlərə xidmət etdiyini bildirir. ABŞ və digər Qərb dövlətləri isə yüksək səviyyədə uran zənginləşdirilməsinin silah istehsalı imkanlarını artırdığını əsas gətirərək Tehrandan daha geniş məhdudiyyətlər tələb edirlər.

Pezeşkian Tramp ilə imzalanan sənəddən danışdı

İran Prezidenti müsahibəsində ABŞ Prezidenti Donald Trampla iyunda imzalandığını bildirdiyi anlaşma memorandumuna da toxunub.

Pezeşkianın sözlərinə görə, həmin sənədlə gələcək razılaşmanın çərçivəsi müəyyən edilmişdi və Tehran razılaşdırılmış istiqamətdə hərəkət etməyə hələ də hazırdır.

ABŞ televiziyasının məlumatına görə, həmin proses İranın nüvə proqramı üzrə daha geniş razılaşmanın əldə edilməsinə yönəlmiş 60 günlük mərhələni nəzərdə tuturdu.

“Danışmaq əvəzinə bizi bombaladılar”

Pezeşkian diplomatik prosesin pozulmasına görə ABŞ-ni məsul tutub. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton dialoqu davam etdirmək əvəzinə hərbi əməliyyatlara üstünlük verib.

İran Prezidenti Tehranın razılaşmaya hazır olduğunu, lakin hərbi və iqtisadi təzyiq altında danışıqlar aparılmasını qəbul etmədiyini bildirib.

Pezeşkian ABŞ-nin beynəlxalq hüquq çərçivəsində razılaşma əldə etmək istəməsi halında İranın buna açıq olduğunu vurğulayıb. Əks halda, Tehranın təzyiqlərə müqavimət göstərməyə davam edəcəyini söyləyib.

“Özümüzü qətiyyətlə müdafiə edəcəyik”

Pezeşkian İranın ABŞ vətəndaşlarını öldürmək məqsədi güdmədiyini bildirib. Bununla yanaşı, ölkəsinə hücum ediləcəyi təqdirdə İranın özünü müdafiə edəcəyini vurğulayıb.

“Biz qətiyyətlə özümüzü müdafiə edəcəyik. Heç vaxt müharibə istəməmişik və indi də istəmirik”, – İran Prezidenti deyib.

Pezeşkian İsraili də münaqişənin genişlənməsini təşviq etməkdə ittiham edib. İsrail və ABŞ isə İrana qarşı hərbi fəaliyyətlərini təhlükəsizlik və nüvə proqramından irəli gələn təhdidlər çərçivəsində əsaslandırırlar.

Tehran iqtisadi təzyiqlərə də müqavimət göstərəcəyini bildirir

İran Prezidenti ABŞ-nin sanksiyalarının ölkə iqtisadiyyatına problemlər yaratdığını etiraf edib. Bununla belə, o, Tehranın iqtisadi təzyiqlər qarşısında geri çəkilməyəcəyini deyib.

Pezeşkian İranın mövcud çətinliklərə baxmayaraq fəaliyyətini davam etdirəcəyini və sanksiyalardan yayınmaq üçün alternativ yollar axtaracağını bildirib.

Onun sözlərinə görə, ABŞ-də seçkilərin keçirilməsi və ya hakimiyyət daxilində siyasi proseslərin dəyişməsi Tehranın əsas mövqeyinə təsir göstərməyəcək. İran üçün əsas məsələ Vaşinqtonun beynəlxalq hüquq çərçivəsində razılaşmaya hazır olub-olmamasıdır.

Çin peykləri ilə bağlı iddiaya cavab verdi

Müsahibədə İran qüvvələrinin İordaniyadakı ABŞ bazasına hücum zamanı Çin peyklərinin çəkdiyi görüntülərdən istifadə etməsi barədə yayılan məlumatlar da gündəmə gətirilib.

Sözügedən hücumda üç ABŞ hərbçisinin öldüyü bildirilir.

Pezeşkian bu barədə birbaşa məlumatının olmadığını deyib. O, müsahibədə haqqında danışılan peyk görüntülərindən şəxsən xəbərsiz olduğunu bildirib.

İran Prezidenti orduların bir-biri ilə hansı məlumat və imkanlardan istifadə etməsinin onların öz hərbi qaydaları çərçivəsində olduğunu əlavə edib.

BMT-də də eyni mesajı vermişdi

Pezeşkian bir gün əvvəl BMT Baş Assambleyasındakı çıxışında da ABŞ və İsraili İrana hücum etməkdə ittiham etmişdi.

İran Prezidenti ölkəsinin danışıqlara və diplomatiyaya hazır olduğunu, lakin güc dili qarşısında geri çəkilməyəcəyini bildirmişdi.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə BMT-dəki çıxışında İranla bağlı sərt mövqe nümayiş etdirərək Tehranla razılaşma əldə edilmədiyi təqdirdə ağır hərbi nəticələrlə hədələmişdi.

Diplomatiya və hərbi çəkindirmə paralel gündəmdədir

Pezeşkianın son müsahibəsi Tehranın iki istiqaməti paralel şəkildə ön plana çıxardığını göstərir. İran rəhbərliyi bir tərəfdən nüvə proqramının yoxlanılması və zənginləşdirmə səviyyəsinin azaldılması məsələlərində razılaşmaya açıq olduğunu bildirir, digər tərəfdən isə hərbi təzyiq qarşısında geri çəkilməyəcəyini vurğulayır.

Vaşinqtonla Tehran arasında əsas fikir ayrılığı isə mümkün razılaşmanın şərtləri, İranın nüvə proqramına tətbiq ediləcək məhdudiyyətlər və davam edən hərbi qarşıdurmanın hansı şərtlərlə dayandırılması ətrafında qalır.

Pezeşkianın mesajına görə, Tehran müharibəni davam etdirmək istəmir, lakin hücumlara cavab verməkdən də imtina etməyəcək. İran Prezidenti münaqişənin dayandırılması üçün növbəti addımın Vaşinqtondan gəlməli olduğunu bildirir.