Neft ixracı azalıb
2026-cı ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycan 5 milyon 77,8 min ton xam neft ixrac edib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 15,5 faiz və ya təxminən 933,7 min ton azalma deməkdir.
Gəlirlərdə ciddi eniş
İxrac həcminin azalması neft gəlirlərinə də birbaşa təsir edib. Belə ki, ölkə ilk rübdə neft satışından 2,5 milyard dollar gəlir əldə edib. Bu isə illik müqayisədə 836 milyon dollar və ya 25 faiz azalma deməkdir.
Qiymət artımı təsir göstərməyib
Mart ayında qlobal bazarlarda neftin qiyməti artsa da, bu artım ümumi rüblük gəlirləri kompensasiya edə bilməyib.
ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyasının məlumatına görə, 2026-cı ilin mart ayında “Brent” markalı neftin orta qiyməti 103 dollar olub. Azərbaycanın “Azeri Light” markalı neftinin orta ixrac qiyməti isə 85 dollardan yuxarı qeydə alınıb.
Real ixrac qiyməti daha aşağıdır
Bununla belə, gömrük statistikası fərqli mənzərə ortaya qoyur. Daşınma və digər xərclər çıxıldıqdan sonra (FOB qiyməti) Azərbaycanın neftinin orta ixrac qiyməti ilk rübdə 67-68 dollar/barel səviyyəsində olub.
Mart ayında isə bu göstərici nisbətən artaraq təxminən 74 dollar/barel təşkil edib.
Qaz ixracında artım, gəlirdə azalma
Təbii qaz sektorunda isə fərqli dinamika müşahidə olunub. İlk rübdə Azərbaycan 6,2 milyard kubmetr qaz ixrac edib ki, bu da ötən illə müqayisədə 6,1 faiz artım deməkdir.
Qaz gəlirləri də azalıb
Buna baxmayaraq, qaz satışından əldə olunan gəlir azalıb. 2026-cı ilin ilk üç ayında bu sahədən 1,9 milyard dollar gəlir əldə olunub. Ötən ilin eyni dövründə isə bu rəqəm 2,2 milyard dollar idi.
Bu da qaz gəlirlərində 14,6 faiz azalma olduğunu göstərir.
Ümumi mənzərə
Beləliklə, həm neft, həm də qaz sektorunda qiymət artımına baxmayaraq, ixrac həcmlərinin azalması Azərbaycanın enerji gəlirlərində ciddi geriləmə yaradıb.
Ekspertlər hesab edir ki, bu tendensiya davam edərsə, ölkənin büdcə gəlirləri və iqtisadi balansı üçün əlavə risklər yarana bilər.
