İran Müharibəsi ABŞ Ordusunun Zəif Nöqtələrini Üzə Çıxardı

İranla müharibə ABŞ-nin hərbi strategiyasını sarsıdıb

ABŞ-nin “Nyu-York Tayms” qəzetinin təhlilinə görə, Prezident Donald Trampın İrana qarşı başlatdığı müharibə Amerika hərbi qüdrətinin imkanlarını nümayiş etdirmək məqsədi daşısa da, gözlənilənin əksinə nəticələr doğurub.

Nəşr yazır ki, yeddi aydan artıq davam edən qarşıdurma ABŞ-nin xaricdəki hərbi mövcudluğunda ciddi zəiflikləri üzə çıxarıb.

Vaşinqton Qərbi Asiyada və Böyük Britaniyada yerləşdirdiyi hərbi qüvvələrin bir hissəsini geri çəkmək, bəzi bazaları boşaltmaq və hərbi infrastrukturu daha təhlükəsiz ərazilərə köçürmək məcburiyyətində qalıb.

Qəzetin qiymətləndirməsinə görə, İranla müharibə ABŞ-nin hərbi təsir imkanlarını genişləndirmək əvəzinə, müəyyən istiqamətlərdə məhdudlaşdırıb.

Britaniyadan 12 bombardmançı təyyarə çıxarılıb

Diqqətçəkən hadisələrdən biri ABŞ-nin Böyük Britaniyadakı Feyrford aviabazasından 12 ədəd B-1 tipli strateji bombardmançı təyyarəni geri çəkməsi olub.

Məlumata görə, təyyarələr ötən həftəsonu təcili şəkildə bazadan çıxarılıb.

Donald Tramp qərarı ehtiyatlı və məqsədəuyğun təhlükəsizlik tədbiri adlandırıb.

ABŞ prezidenti bunun müəyyən təhlükəyə cavab olaraq həyata keçirildiyini bildirsə də, təhlükənin mahiyyəti barədə ətraflı məlumat açıqlamayıb.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio da hadisənin əhəmiyyətini azaltmağa çalışaraq Pentaqonun hərbi qüvvələri və resursları daim ehtiyac duyulan istiqamətlərə yönəltdiyini bildirib.

Lakin “Nyu-York Tayms” hesab edir ki, bu qərar ABŞ-nin hərbi qüvvələrini geri çəkməyə məcbur qaldığı növbəti nümunədir.

ABŞ bazaları pilotsuz uçuş aparatlarının hədəfinə çevrilib

Nəşrin məlumatına əsasən, Feyrford bazasından bombardmançıların çıxarılması konkret və etibarlı kəşfiyyat məlumatları ilə əlaqədar olub.

Həmin məlumatlarda müəyyən şəxslərin aviabazanın hasarına yaxın ərazilərdən pilotsuz uçuş aparatları ilə Amerika təyyarələrinə və hərbçilərinə hücum hazırladığı bildirilirdi.

Bu təhlükə ABŞ hərbi rəhbərliyini bazanın müdafiə imkanlarını yenidən qiymətləndirməyə vadar edib.

Raketlərdən uzaqda yerləşmək artıq kifayət etmir

Qəzet vurğulayır ki, müasir hərbi qarşıdurmalarda bazaların raketlərin mənzilindən kənarda yerləşdirilməsi artıq onların təhlükəsizliyinə zəmanət vermir.

Pilotsuz uçuş aparatları və kiberhücum imkanları döyüş meydanındakı vəziyyəti dəyişdirib.

Əvvəllər nisbətən təhlükəsiz hesab edilən uzaq hərbi obyektlər də yeni hücum vasitələrinin hədəfinə çevrilə bilər.

Feyrford bazası ilə bağlı hadisə Pentaqonun xaricdə yerləşdirilmiş qüvvələrin müdafiəsinə dair yanaşmasına yenidən baxmasına səbəb olan amillərdən biri kimi təqdim edilir.

Qərbi Asiyada Amerika bazaları boşaldılıb

İranın cavab hücumları nəticəsində ABŞ-nin Qərbi Asiyadakı hərbi infrastrukturu da ciddi çətinliklərlə üzləşib.

“Nyu-York Tayms” yazır ki, Bəhreyn, Küveyt, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Qətərdə yerləşən Amerika hərbi bazalarından şəxsi heyətin təxliyəsi həyata keçirilib.

Bu obyektlərin hamısı İranın raket və pilotsuz uçuş aparatlarının zərbə imkanları daxilində yerləşirdi.

Nəşrin məlumatına görə, bəzi bazalara o qədər ciddi ziyan dəyib ki, Pentaqon onların əvvəlki yerlərində bərpasına maraq göstərmir.

Bunun əvəzinə hərbi obyektlərin daha uzaq ərazilərə köçürülməsi nəzərdən keçirilir.

Belə bir planın həyata keçirilməsi üçün ABŞ Konqresinin müvafiq maliyyələşdirməni təsdiqləməsi tələb olunur.

Küveytdəki bazalar daha çox zərər görüb

Qəzet ABŞ-nin bölgədə istifadə etdiyi 13 əsas hərbi bazadan bir çoxunun qısa müddətdə yararsız vəziyyətə düşdüyünü bildirir.

Məlumata görə, ən böyük dağıntıların Küveytdə yerləşən bazalarda baş verdiyi ehtimal olunur.

Hərbi obyektlərin sıradan çıxması Amerika qüvvələrinin təchizatına, şəxsi heyətin yerləşdirilməsinə və əməliyyatların idarə olunmasına əlavə çətinliklər yaradıb.

Amerika hərbçiləri otellərə köçürülüb

Məqalədə bildirilir ki, İranın hərbi bazalara endirdiyi zərbələrdən sonra bir sıra Amerika hərbçiləri müvəqqəti olaraq otellərə və inzibati binalara yerləşdirilib.

Lakin bu addım da onların təhlükəsizliyini tam təmin etməyib.

Nəşrin iddiasına görə, İran qüvvələri bəzi Amerika hərbçilərinin qaldığı yerləri müəyyənləşdirərək həmin obyektləri də hədəfə almağa başlayıb.

Xüsusilə möhkəmləndirilmiş müdafiə qurğuları olmayan otellərdə yerləşdirilən hərbçilərin təhlükəsizliyi ciddi problemə çevrilib.

Səudiyyə Ərəbistanında kəşfiyyat obyektinə hücum

“Nyu-York Tayms” İranın hücumlarının yalnız hərbi bazalarla məhdudlaşmadığını da yazır.

Qəzetin məlumatına görə, Səudiyyə Ərəbistanında yerləşən ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin qərargahı da zərbəyə məruz qalıb.

Bu məlumatlar ABŞ-nin bölgədəki hərbi və kəşfiyyat infrastrukturunun qarşıdurma zamanı üzləşdiyi təhlükələrin miqyasını göstərən nümunələr kimi təqdim edilir.

Ekspert: İran Trampın təzyiq qarşısında geri çəkildiyini düşünə bilər

Bayden administrasiyası dövründə Pentaqonun Qərbi Asiya siyasəti üzrə yüksəkvəzifəli rəsmisi olmuş Dana Stroul ABŞ qüvvələrinin geri çəkilməsinin strateji nəticələri barədə xəbərdarlıq edib.

Hazırda Vaşinqton Qərbi Asiya Siyasəti İnstitutunda çalışan Stroul bildirib ki, 12 bombardmançı təyyarənin qəfil ABŞ-yə qaytarılması həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq səviyyədə ciddi təsirlər yarada bilər.

Onun sözlərinə görə, belə tələsik qərarlar hərbi əməliyyatların planlaşdırılmasına və şəxsi heyətin mənəvi vəziyyətinə mənfi təsir göstərir.

“Tehran təhlükəli nəticə çıxara bilər”

Dana Stroulun fikrincə, əsas problem yalnız təyyarələrin geri çəkilməsi deyil.

O hesab edir ki, İran rəhbərliyi bu hadisədən ABŞ prezidentinin təzyiq qarşısında geri çəkilə biləcəyi qənaətinə gələ bilər.

Ekspertin qiymətləndirməsinə görə, Qərbi Asiyadan xeyli uzaqda yerləşən Amerika bazalarının da təhlükə altında olduğunu nümayiş etdirmək Tehran üçün mühüm strateji nəticə kimi görünə bilər.

Bu isə gələcəkdə ABŞ-nin digər rəqiblərinin də oxşar üsullardan istifadə etməsinə dair riskləri artırır.

Trampın sürətli qələbə planı niyə baş tutmadı?

“Nyu-York Tayms” xatırladır ki, Donald Tramp fevralın 28-də İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlamaq qərarı verərkən qarşıdurmanın bu qədər uzanacağını gözləmirdi.

Nəşrin yazdığına görə, ABŞ prezidenti əvvəlcə bir neçə gün ərzində qələbə qazanılacağını düşünürdü.

Daha sonra müharibənin beş-altı həftə ərzində başa çatacağı ehtimalı irəli sürülmüşdü.

Lakin hadisələr fərqli istiqamətdə inkişaf edib.

İranın bölgədəki Amerika hərbi obyektlərinə cavab zərbələri endirməsi ABŞ qüvvələrinin yerləşdirilməsi və müdafiəsi ilə bağlı problemləri üzə çıxarıb.

Qəzet bunu Tramp administrasiyasının müharibəyə hazırlıq səviyyəsi barədə suallar doğuran əsas amillərdən biri hesab edir.

İranın davamlı təzyiq strategiyası

Texas A&M Universitetinin Buş Dövlət İdarəçiliyi və Dövlət Xidməti Məktəbinin beynəlxalq münasibətlər üzrə dosenti Məhəmməd Ayətullahi Təbar da İranın hərbi yanaşmasına diqqət çəkib.

O, “Xarici Əlaqələr” jurnalında dərc olunan məqaləsində Tehranın ABŞ-yə qarşı davamlı hücum və gərginliyin artırılması strategiyası həyata keçirdiyini bildirib.

Bu qiymətləndirməyə əsasən, İran yalnız ayrı-ayrı hərbi zərbələr endirməklə kifayətlənmir, həm də ABŞ-nin bölgədəki hərbi mövcudluğuna uzunmüddətli təzyiq göstərməyə çalışır.

ABŞ bazalarının bərpası milyardlarla dollara başa gələ bilər

Müharibənin Pentaqon qarşısında yaratdığı ən ciddi problemlərdən biri zədələnmiş hərbi bazaların bərpası üçün tələb olunan maliyyə vəsaitidir.

“Nyu-York Tayms” yazır ki, ABŞ Müdafiə Nazirliyi indiyədək Konqresə bərpa xərcləri barədə ətraflı hesablamalar təqdim etməyib.

Bununla belə, bəzi qanunvericilər xərclərin on milyardlarla dollara çata biləcəyini ehtimal edirlər.

Hərbi obyektlərin yerləşdirilməsi yenidən nəzərdən keçirilir

ABŞ Mərkəzi Komandanlığında Qərbi Asiyadakı hərbi obyektlərin yerləşdirilməsinin dəyişdirilməsi və mövcud infrastrukturun yenidən qurulması ilə bağlı planlar hazırlanır.

Bu planların əsas məqsədi hərbi qüvvələrin İranın raket və pilotsuz uçuş aparatlarının yaratdığı təhlükələrdən daha yaxşı qorunmasıdır.

Lakin bazaların köçürülməsi yeni infrastrukturun yaradılması, təchizat yollarının dəyişdirilməsi və əlavə maliyyə vəsaitinin ayrılması deməkdir.

Senator müharibənin artan xərclərinə diqqət çəkib

ABŞ Senatının Silahlı Qüvvələr Komitəsində Demokratlar Partiyasını təmsil edən aparıcı üzv Cek Rid müharibənin maliyyə yükünün artdığını bildirib.

Onun sözlərinə görə, hərbi əməliyyatların xərcləri hər ay milyardlarla dollar yüksəlir.

Rid Tramp administrasiyasını döyüş sursatı ehtiyatları ilə bağlı problemləri və İran hücumları nəticəsində zədələnmiş bazaların yenidən qurulması xərclərini lazımi səviyyədə etiraf etməməkdə ittiham edib.

Müharibə ABŞ-nin hərbi üstünlüyü barədə təsəvvürləri dəyişir

“Nyu-York Tayms”ın təhlilində əsas nəticə ondan ibarətdir ki, İrana qarşı müharibə ABŞ-nin hərbi qüdrətini nümayiş etdirmək məqsədinə tam uyğun nəticə verməyib.

Əksinə, hərbi bazaların boşaldılması, bombardmançı təyyarələrin geri çəkilməsi və şəxsi heyətin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində yaranan çətinliklər Amerika ordusunun xaricdəki mövcudluğunun zəif tərəflərini üzə çıxarıb.

Nəşr vurğulayır ki, Tramp administrasiyası Avropada Amerika qoşunlarının sayını öz planına uyğun azaltmaq istəyərkən, Qərbi Asiyada və Britaniyada bəzi qüvvələrin geri çəkilməsi təhlükəsizlik təhdidlərinin təsiri altında baş verib.

Qəzetin qiymətləndirməsinə görə, bu vəziyyət İranın və ABŞ-nin digər rəqiblərinin Vaşinqtonun hərbi imkanları barədə təsəvvürlərinə də təsir göstərə bilər.

Beləliklə, müharibənin nəticələri yalnız döyüş meydanında deyil, ABŞ-nin qlobal hərbi yerləşdirmə strategiyasında, müdafiə xərclərində və gələcək əməliyyat planlarında da özünü göstərir.