Tehran Hörmüz boğazı üçün şərtlərini Vaşinqtona çatdırıb
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Hörmüz boğazının açılması və danışıqların yenidən başlanması ilə bağlı Tehranın mövqeyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, İranın əsas diplomatik xətti boğazın açılması və danışıqlar prosesinin hərəkətə gətirilməsi üçün müəyyən etdiyi şərtlərin qarşı tərəfə çatdırılmasından ibarətdir.
Əraqçi bildirib ki, vasitəçilərlə keçirilən görüşlər zamanı İranın tələbləri ətraflı şəkildə izah olunub. Daha sonra həmin şərtlər vasitəçi ölkələr tərəfindən ABŞ tərəfinə çatdırılıb.
Nazir Vaşinqtonun ilkin reaksiyasının Tehranda izlənildiyini, lakin vasitəçilərin ABŞ tərəfindən verilmiş yekun və rəsmi cavabı hələ İrana təqdim etmədiklərini söyləyib.
Tehran yekun cavabı gözləyir
Əraqçinin sözlərinə görə, İran hazırda vasitəçilər üzərindən qarşı tərəfin yekun mövqeyinin çatdırılmasını gözləyir. Bundan sonra Tehran növbəti addımları ilə bağlı qərar verəcək.
İranın xarici işlər naziri Hörmüz boğazı ilə bağlı şərtlərin aydın olduğunu xüsusi vurğulayıb. O bildirib ki, boğazın açılması istiqamətində hər hansı irəliləyiş məhz həmin tələblərin yerinə yetirilməsindən asılı olacaq.
Əraqçi İranın müəyyən etdiyi şərtlərdən geri çəkilmək niyyətində olmadığını da diqqətə çatdırıb.
Əraqçi: Hüquqlarımızdan imtina etməyəcəyik
İranın xarici siyasət idarəsinin rəhbəri ölkəsinin həm hərbi, həm diplomatik, həm də iqtisadi sahədə təzyiqlərə müqavimət göstərdiyini bildirib.
Əraqçinin sözlərinə görə, yaranmış vəziyyətdən çıxış yolu qarşılıqlı hüquqların nəzərə alındığı, ədalətli və ləyaqətli danışıqlardan keçir. Tehran mümkün razılaşmanın İran xalqının hüquqlarını və irəli sürdüyü tələbləri təmin etməli olduğunu bildirir.
Nazir İranın diplomatiya və danışıqlar qapısını bağlamadığını vurğulayıb. Bununla yanaşı, o, diplomatik prosesin İranın öz hüquqlarından imtina etməsi anlamına gəlmədiyini qeyd edib.
“Başqa yol seçilərsə, qarşısında dayanacağıq”
Əraqçi bildirib ki, İranın qarşısında diplomatiyadan fərqli yol seçildiyi hallarda Tehran həmin istiqamətdə də sərt müqavimət göstərməyə hazırdır.
Onun açıqlamasına görə, İran rəhbərliyi danışıqları mümkün həll vasitəsi hesab etsə də, hərbi və iqtisadi təzyiq altında güzəştə getmək niyyətində deyil.
Bu mövqe ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranın son təklifini qəbul etmədiyini açıqlamasından sonra səsləndirilib. Tramp razılaşma istədiyini, lakin Tehranın təqdim etdiyi hazırkı təklifin Vaşinqton üçün qəbuledilməz olduğunu bildirib.
Yeddi günlük planın detalları
Əraqçi bundan əvvəl İranın Qətər vasitəsilə ABŞ-yə yeddi günlük plan təqdim etdiyini açıqlamışdı. İran tərəfinin mövqeyinə görə, Vaşinqton Tehranın şərtlərini qəbul etdikdən sonra yeddi günlük proses başlayacaq və şərtlər yerinə yetiriləcəyi halda Hörmüz boğazında hərəkətin bərpasına keçiləcək.
Mətbuatda yayılan məlumatlara əsasən, İranın irəli sürdüyü tələblər sırasında təxminən 12 milyard dollar həcmində dondurulmuş İran vəsaitlərinin sərbəst buraxılması, İran neftinə tətbiq edilən sanksiyaların aradan qaldırılması və İran limanlarına qarşı dəniz məhdudiyyətlərinin dayandırılması göstərilir.
Təklifin həmçinin Qərbi Asiyada, o cümlədən Livanda hərbi əməliyyatların dayandırılması və nüvə danışıqlarının yenidən başlanmasını ehtiva etdiyi bildirilir.
Tehranın son açıqlaması göstərir ki, Hörmüz boğazı ətrafındakı vəziyyət İranla ABŞ arasındakı danışıqların əsas mövzularından biri olaraq qalır və İran tərəfi boğazın açılmasını öz şərtlərinin icrası ilə əlaqələndirir.
