Hörmüz boğazında hərəkət kəskin azaldı
Hörmüz boğazından keçən gəmilərin sayında həftəsonu kəskin azalma qeydə alınıb. Bu vəziyyət neft tankerlərinə hücumlardan və ABŞ ilə İran arasında müharibənin başa çatdırılması məqsədilə aparılan danışıqların nəticəsiz qalmasından sonra yaranıb.
Gəmilərin hərəkətini izləyən “Kpler” şirkətinin məlumatlarına əsasən, şənbə günü Hörmüz boğazından əsas əmtəə məhsulları daşıyan cəmi 5 gəmi keçib.
Bazar günü isə boğazdan keçən heç bir gəmi qeydə alınmayıb.
Müqayisə üçün, əvvəlki həftəsonunda Hörmüz boğazından 31 gəminin keçdiyi bildirilirdi. Son rəqəmlər regiondakı dəniz daşımalarının nə qədər sürətlə zəiflədiyini göstərir.
Müharibədən əvvəl gündə 130-dan çox gəmi keçirdi
Hazırkı göstəricilər ABŞ-İsrail müharibəsindən əvvəl Hörmüz boğazında müşahidə olunan gəmi hərəkəti ilə müqayisədə olduqca aşağıdır.
Fevralda başlayan müharibədən əvvəl boğazdan gündəlik 130-dan çox gəminin keçdiyi bildirilirdi.
Bununla belə, bəzi gəmilərin avtomatik tanınma sistemlərini söndürərək boğazdan keçə bilməsi səbəbindən bütün hərəkətin izləmə sistemlərində görünməməsi mümkündür. Buna baxmayaraq, mövcud rəqəmlər əvvəlki göstəricilərdən dəfələrlə aşağıdır.
Şənbə günü cəmi 5 gəmi qeydə alındı
“Kpler”in məlumatlarına görə, şənbə günü boğaza daxil olan gəmilər arasında avtomatik tanınma sistemi söndürülmüş boş, iri xam neft tankeri də olub.
Hindistan bayrağı altında üzən iri qaz tankeri isə İran marşrutundan istifadə edib.
Eyni zamanda, İran mazutu daşıyan kiçik tankerin Hörmüz boğazından çıxdığı qeydə alınıb.
Üç gəminin vurulmasından sonra hərəkət zəiflədi
Hörmüzdə dəniz daşımalarının demək olar dayanması ötən həftə baş verən hücumlardan sonraya təsadüf edir.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Əbu-Dabi Milli Neft Şirkətinin idarə etdiyi üç gəminin Hörmüz boğazından keçərkən hücuma məruz qaldığını açıqlamışdı.
Bundan sonra boğazdan istifadə edən kommersiya gəmilərinin sayında ciddi azalma müşahidə olunub.
İran və Oman yeni mexanizm üzərində işləyir
İran Xarici İşlər Nazirliyi şənbə günü İranla Oman arasında Hörmüz boğazında “dəniz hərəkəti xəritəsi” ilə bağlı razılaşmanın əldə olunduğunu açıqlayıb.
Tehran iki ölkənin Hörmüz boğazında gəmiçiliyin idarə olunması üçün ortaq mexanizm yaradılması istiqamətində məsləhətləşmələri davam etdirdiyini bildirib.
İran tərəfinin açıqlamasına görə, danışıqlar ABŞ-ın maneələrinə baxmayaraq müsbət və ardıcıl şəkildə irəliləyir.
Dünya enerji bazarı üçün kritik boğaz
Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin kəskin azalması yalnız region ölkələri üçün deyil, qlobal enerji bazarları baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
ABŞ-İsrail müharibəsindən əvvəl dünyada daşınan xam neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz yüklərinin təxminən beşdə biri Hörmüz boğazından keçirdi.
Müharibədən əvvəl gündə 130-dan çox gəminin istifadə etdiyi boğazda şənbə günü cəmi 5 gəminin qeydə alınması, bazar günü isə heç bir keçidin müşahidə edilməməsi Hörmüzdə dəniz nəqliyyatının son dərəcə aşağı səviyyəyə düşdüyünü göstərir.
ABŞ ilə İran arasında danışıqların dalana dirənməsi və tankerlərin təhlükəsizliyi ilə bağlı risklərin artması fonunda Hörmüz boğazındakı vəziyyət dünya enerji ticarətinin əsas gündəm mövzularından biri olaraq qalır.
