Üç ölkənin hərbi rəhbərləri Ər-Riyadda görüşdü
Səudiyyə Ərəbistanı, Pakistan və Türkiyənin yüksək səviyyəli hərbi rəhbərləri sentyabrın 25-də Səudiyyə Ərəbistanının paytaxtı Ər-Riyadda görüş keçiriblər. Tərəflər kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsinin genişləndirilməsi, hərbi koordinasiyanın gücləndirilməsi və üç ölkənin müdafiə imkanlarının uzlaşdırılması məsələlərini müzakirə ediblər.
Toplantıda Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Səlcuq Bayraktaroğlu, Pakistan Müdafiə Qüvvələrinin komandanı və Quru Qoşunlarının baş komandanı feldmarşal Asim Munir, eləcə də Səudiyyə Ərəbistanı Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Fəyyad bin Hamid ər-Ruveyli iştirak edib.
Görüş avqustun 7-də Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasında imzalanmış Məkkə Birgə Müdafiə Sazişi çərçivəsində keçirilib. Saziş üç ölkə arasında kollektiv müdafiə və hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tutur.
Kəşfiyyat və hərbi imkanların birləşdirilməsi gündəmdə
Səudiyyə Ərəbistanı Müdafiə Nazirliyi və Pakistan ordusunun açıqlamalarına əsasən, toplantının əsas mövzularından biri üç ölkənin silahlı qüvvələri arasında məlumat və kəşfiyyat mübadiləsinin daha yüksək səviyyəyə çatdırılması olub.
Hərbi rəhbərlər müdafiə imkanlarının uzlaşdırılması, əməliyyat koordinasiyasının artırılması və kollektiv çəkindirmə mexanizmlərinin gücləndirilməsi imkanlarını nəzərdən keçiriblər.
Tərəflər Məkkə Birgə Müdafiə Sazişində nəzərdə tutulan öhdəliklərin praktiki hərbi əməkdaşlıq mexanizmlərinə çevrilməsi istiqamətində fəaliyyət göstərmək niyyətlərini də təsdiqləyiblər.
Səudiyyə Ərəbistanına qarşı təhlükələr müzakirə edildi
Toplantıda regiondakı təhlükəsizlik vəziyyəti, xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanının üzləşdiyi təhlükələr ayrıca nəzərdən keçirilib.
Üç ölkənin hərbi rəhbərləri Yəmən qüvvələrinin Səudiyyə Ərəbistanına qarşı son hücumlarını pisləyiblər. Səudiyyə tərəfinin açıqlamasına görə, müzakirələrdə krallığın təhlükəsizliyinin, suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi məsələsi ön plana çıxıb.
Son dövrdə Yəməndən Səudiyyə Ərəbistanı ərazisinə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə hücumların intensivləşməsi Ər-Riyadın Ankara və İslamabadla hərbi məsləhətləşmələrini sürətləndirib. Bununla belə, Türkiyə və Pakistanın mümkün hərbi iştirakının konkret forması barədə ictimaiyyətə ətraflı əməliyyat planı açıqlanmayıb.
Məkkə sazişinin icrası sürətləndirilir
Ər-Riyad görüşünün əsas nəticələrindən biri üç ölkənin Məkkə Birgə Müdafiə Sazişinin müddəalarını praktiki əməkdaşlığa çevirmək niyyətini bir daha təsdiqləməsi olub.
Səudiyyə tərəfinin açıqlamasında hərbi rəhbərlərin sazişdə nəzərdə tutulan öhdəliklərin dərhal həyata keçirilməsi istiqamətində qərarlı olduqları bildirilib.
Saziş avqustun 7-də Məkkədə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salman və Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif tərəfindən imzalanıb. Razılaşmanın məqsədləri arasında kollektiv çəkindirmənin gücləndirilməsi, regional təhlükəsizlik və sabitliyin qorunması göstərilir.
Xalid bin Salman Asim Munirlə görüşdü
Üçtərəfli hərbi toplantı ilə yanaşı, Səudiyyə Ərəbistanının müdafiə naziri Xalid bin Salman Pakistanın hərbi rəhbəri feldmarşal Asim Munirlə də görüşüb.
Görüşdə Səudiyyə Ərəbistanının üzləşdiyi təhlükəsizlik məsələləri və Məkkə Birgə Müdafiə Sazişi çərçivəsində əməkdaşlığın davam etdirilməsi müzakirə olunub.
Ər-Riyadın açıqlamalarına görə, tərəflər mövcud təhlükələr qarşısında birgə fəaliyyətin davam etdirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıblar.
Ankara və İslamabadın rolu diqqət mərkəzindədir
Ər-Riyadda keçirilən görüş Türkiyə və Pakistanın yeni müdafiə mexanizmində hansı səviyyədə iştirak edəcəyi məsələsini də gündəmə gətirib.
Türkiyə bundan əvvəl saziş çərçivəsində Səudiyyə Ərəbistanının hərbi-texniki ehtiyaclarının qarşılanmasına kömək göstərə biləcəyini açıqlayıb. Ankara eyni zamanda böhranın diplomatik yollarla həllini dəstəklədiyini bildirib.
Pakistan isə Səudiyyə Ərəbistanına dəstək məsələsinin Türkiyə ilə birlikdə üçtərəfli müdafiə sazişi çərçivəsində müzakirə ediləcəyini açıqlamışdı.
Ər-Riyad toplantısının nəticələri göstərir ki, üç ölkə hazırda ilk növbədə kəşfiyyat mübadiləsi, hərbi koordinasiya, müdafiə imkanlarının uzlaşdırılması və kollektiv çəkindirmə mexanizmlərinin formalaşdırılmasına diqqət yetirir.
Regionda yeni hərbi koordinasiya mərhələsi
Məkkə Birgə Müdafiə Sazişinin imzalanmasından təxminən yeddi həftə sonra üç ölkənin hərbi rəhbərlərinin bir masa arxasına toplaşması razılaşmanın əməli müstəviyə keçirilməsi istiqamətində mühüm addım kimi qiymətləndirilir.
Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan rəsmiləri sazişin regional və beynəlxalq təhlükəsizlik, sabitlik və kollektiv çəkindirmə imkanlarının artırılmasına xidmət etdiyini bildirirlər.
Bununla belə, hazırkı mərhələdə açıqlanan məlumatlar əsasən hərbi koordinasiya və müdafiə əməkdaşlığının gücləndirilməsinə aiddir. Türkiyə və Pakistan qüvvələrinin Səudiyyə Ərəbistanında yerləşdirilməsi və ya Yəməndəki qarşıdurmada birbaşa hərbi iştirakı barədə rəsmi qərar açıqlanmayıb.
Ər-Riyad görüşü isə üç ölkənin təhlükəsizlik sahəsində koordinasiyanı artırmağa və Məkkə sazişinin müddəalarını konkret əməkdaşlıq mexanizmlərinə çevirməyə başladığını göstərir.
