BMT Trampın açıqlamasından sonra mövqeyini bildirdi
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazını Amerika ərazisi elan etmək niyyətində olduğuna dair açıqlamasından sonra bölgədə beynəlxalq hüquqa və sərbəst gəmiçilik prinsiplərinə riayət edilməsinə çağırıb.
BMT Baş katibinin sözçüsü Stefan Düjarrik Trampın sözlərindən sonra verdiyi açıqlamada Hörmüz boğazında beynəlxalq gəmiçilik hüquqlarının qorunmasının vacibliyini vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, təşkilat bütün tərəflərin beynəlxalq hüququn müəyyən etdiyi çərçivədə hərəkət etməsinin tərəfdarıdır.
Sərbəst gəmiçilik hüququ vurğulandı
Düjarrik bildirib ki, BMT Hörmüz boğazında və onun ətrafındakı sularda beynəlxalq gəmiçilik hüquq və azadlıqlarının tam şəkildə təmin olunması ilə bağlı çağırışını bir daha təkrarlayır.
BMT rəsmisi sərbəst gəmiçilik hüququnun beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində bütün tərəflər tərəfindən nəzərə alınmalı və ona hörmət göstərilməli olduğunu vurğulayıb.
Bu mövqe Hörmüz boğazı ətrafında ABŞ ilə İran arasında qarşılıqlı sərt bəyanatların səsləndiyi bir dövrdə açıqlanıb.
Tramp Hörmüz boğazı ilə bağlı nə deyib?
BMT-nin açıqlamasına ABŞ Prezidentinin Nyu-York yaxınlığındakı Nassau bölgəsində yerləşən polis akademiyasında etdiyi çıxış səbəb olub.
Donald Tramp həmin tədbirdə Hörmüz boğazını ABŞ ərazisi elan etmək niyyətində olduğunu söyləyib. Bu bəyanat beynəlxalq əhəmiyyətli dəniz keçidinin hüquqi statusu ilə bağlı yeni müzakirələr yaradıb.
Trampın sözləri xüsusilə Hörmüz boğazının dünya enerji daşımalarında mühüm mövqeyə malik olması səbəbindən diqqət çəkib.
BMT birbaşa qarşıdurmadan yayınaraq hüquqa istinad etdi
BMT-nin reaksiyasında Trampın iddiasına birbaşa siyasi qiymət verilməyib. Bunun əvəzinə təşkilat beynəlxalq hüquq, gəmiçilik hüquqları və bütün tərəflərin mövcud qaydalara əməl etməsinin vacibliyini ön plana çıxarıb.
Bu yanaşma BMT-nin Hörmüz boğazının statusu ilə bağlı mümkün birtərəfli addımlar fonunda beynəlxalq hüquqi çərçivənin qorunmasına üstünlük verdiyini göstərir.
Hörmüz ətrafında gərginlik artır
Hörmüz boğazı son dövrdə Tehran və Vaşinqton arasında əsas qarşıdurma mövzularından birinə çevrilib. İran rəsmiləri boğaz üzərində nəzarətin Tehranın əlində olduğunu bildirir və ABŞ-nin buradakı hərbi fəaliyyətinə qarşı çıxırlar.
Tramp administrasiyası isə bölgədə ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin imkanlarını və mövcudluğunu ön plana çıxaran açıqlamalar verir.
Tərəflərin getdikcə sərtləşən bəyanatları fonunda BMT-nin beynəlxalq hüquqa riayət çağırışı Hörmüz boğazının gələcək statusu və gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələrin daha geniş beynəlxalq müstəviyə daşındığını göstərir.
BMT-nin mövqeyinə əsasən, bölgədə hansı tərəfin siyasi və ya hərbi iddia irəli sürməsindən asılı olmayaraq, beynəlxalq gəmiçilik hüquqları və mövcud hüquqi normalar qorunmalıdır.
