Pentaqonda yüksək rütbəli vəzifələr azaldılır
ABŞ Müdafiə Nazirliyi ordunun ali komandanlıq strukturunda yeni ixtisarlara hazırlaşır. Pentaqon rəsmilərinin məlumatına görə, müdafiə naziri Pit Heqset general və admiral vəzifələrinin sayının ümumilikdə 20 faiz azaldılması barədə göstəriş verməyə hazırlaşır.
- Pentaqonda yüksək rütbəli vəzifələr azaldılır
- Təxminən 170 yüksək rütbəli vəzifə ixtisar edilə bilər
- Heqset dəyişiklikləri bürokratiyanın azaldılması ilə izah edir
- İlk qərar 2025-ci ilin mayında verilmişdi
- Plan Pentaqonda mübahisələr yaradıb
- Heqset dövründə yüksək vəzifələrdə dəyişikliklər artıb
- ABŞ ordusunun rəhbər strukturu dəyişir
Yeni plan Heqsetin 2025-ci ildə başladığı struktur dəyişikliklərinin davamıdır. Ötən il general və admiral vəzifələrinin ümumi sayının 10 faiz azaldılması istiqamətində proses başladılmışdı. Yeni qərarla həmin göstəricinin 20 faizə çatdırılması nəzərdə tutulur. Planın 2027-ci il yanvarın 1-dək həyata keçirilməsi gözlənilir.
Heqsetin yeni qərarı Virciniya ştatındakı Quantiko Dəniz Piyadaları bazasında hərbi rəhbərlik qarşısında çıxışı zamanı açıqlaması planlaşdırılır.
Təxminən 170 yüksək rütbəli vəzifə ixtisar edilə bilər
Plan hazırkı miqyasda həyata keçirilərsə, ABŞ Silahlı Qüvvələrinin komandanlıq sistemində təxminən 170 general və admiral vəzifəsinin ləğvi ilə nəticələnə bilər.
Məlumatlara görə, dəyişiklikdən sonra yüksək rütbəli hərbi vəzifələrin sayı təxminən 680-ə enə bilər. Bununla belə, konkret hansı komandanlıqların və hansı rütbələrin ixtisarlardan daha çox təsirlənəcəyi barədə bütün təfərrüatlar hələ açıqlanmayıb.
Söhbət yalnız ayrı-ayrı şəxslərin vəzifədən çıxarılmasından deyil, general və admiral üçün nəzərdə tutulmuş ştat vahidlərinin struktur şəkildə azaldılmasından gedir.
Heqset dəyişiklikləri bürokratiyanın azaldılması ilə izah edir
Müdafiə naziri daha əvvəl ABŞ ordusunun yüksək komandanlıq pillələrindəki strukturun sadələşdirilməsinin vacibliyini müdafiə edib.
Heqsetin mövqeyinə görə, artıq bürokratik pillələrin aradan qaldırılması qərarların daha sürətli qəbul edilməsinə və hərbi qüvvələrin əməliyyat effektivliyinin artırılmasına kömək edə bilər.
Pentaqonun 2025-ci ilin mayında yaydığı rəsmi məlumatda da general və admiral vəzifələrinin azaldılması “lazımsız bürokratiyanın” ixtisarı və hərbi qulluqçuların imkanlarının genişləndirilməsi ilə əsaslandırılmışdı.
İlk qərar 2025-ci ilin mayında verilmişdi
Heqset 5 may 2025-ci ildə general və admiral vəzifələrinin azaldılması barədə memorandum imzalamışdı.
Həmin qərar aktiv qüvvələrdə dördulduzlu general və admiral vəzifələrinin ən azı 20 faiz, Milli Qvardiyadakı bütün general vəzifələrinin isə azı 20 faiz azaldılmasını nəzərdə tuturdu.
Bununla yanaşı, ABŞ Silahlı Qüvvələri üzrə bütün general və admiral vəzifələrinin ümumi sayında 10 faizlik azalma planlaşdırılmışdı. Pentaqon həmin dəyişiklikləri komandanlıq sisteminin yenidən təşkili ilə paralel həyata keçirməyi nəzərdə tuturdu.
İndi hazırlanmış yeni qərar ümumi ixtisar göstəricisini 10 faizdən 20 faizə qaldırır.
Plan Pentaqonda mübahisələr yaradıb
General və admiral vəzifələrinin azaldılması ABŞ-da fərqli mövqelərlə qarşılanır.
İxtisarları müdafiə edənlər hesab edirlər ki, yüksək rütbəli zabitlərin və komandanlıq pillələrinin həddindən artıq çoxluğu qərarların qəbulunu ləngidə və əlavə bürokratiya yarada bilər.
Əks mövqedə olanlar isə ABŞ ordusunun qlobal miqyasda fəaliyyət göstərdiyini, çoxsaylı müttəfiqlərlə əməkdaşlıq etdiyini və getdikcə mürəkkəbləşən texnoloji və təhlükəsizlik məsələlərinin yüksək səviyyəli hərbi rəhbərlərə ehtiyacı artırdığını bildirirlər. ABŞ Konqresinin Araşdırma Xidmətinin materiallarında da general və admiralların optimal sayı ilə bağlı bu fərqli yanaşmaların mövcud olduğu qeyd edilir.
Heqset dövründə yüksək vəzifələrdə dəyişikliklər artıb
Yeni ixtisar planı Pentaqonun yüksək rəhbərliyində daha əvvəl həyata keçirilmiş kadr dəyişikliklərinin ardınca gəlir.
Heqsetin müdafiə naziri vəzifəsinə başlamasından sonra ən azı 20 general, admiral və mülki müdafiə rəhbərinin vəzifədən azad edildiyi, istefa verdiyi və ya postunu tərk etdiyi bildirilir. Onların arasında ABŞ ordusunun müxtəlif qoşun növlərində yüksək vəzifələr tutmuş şəxslər də olub.
Bu dəyişikliklərin tərəfdarları onları hərbi idarəetmənin yenilənməsi kimi təqdim edirlər. Tənqidçilər isə təcrübəli yüksək rütbəli zabitlərin sürətli şəkildə dəyişdirilməsinin komandanlıq sisteminə təsiri ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə edirlər.
ABŞ ordusunun rəhbər strukturu dəyişir
General və admiral vəzifələrinin 20 faiz azaldılması planı ABŞ Silahlı Qüvvələrinin yalnız şəxsi heyət siyasətinə deyil, bütövlükdə komandanlıq strukturuna təsir edə biləcək dəyişiklikdir.
Pentaqon paralel olaraq qoşunların idarə olunması, komandanlıqların funksiyaları və müxtəlif hərbi strukturlar arasında vəzifə bölgüsünü də yenidən nəzərdən keçirir. Heqset administrasiyası bu prosesin əsas məqsədini daha çevik və əməliyyatlara yönəlmiş hərbi idarəetmə sisteminin yaradılması kimi təqdim edir.
Planın 2027-ci ilin əvvəlinədək həyata keçirilməsi nəzərdə tutulduğundan, yaxın aylarda hansı komandanlıqların birləşdiriləcəyi, hansı general və admiral vəzifələrinin ləğv ediləcəyi və dəyişikliklərin ABŞ ordusunun qlobal fəaliyyətinə necə təsir göstərəcəyi daha aydın olacaq.
