Şi Cinpindən sülh təşəbbüsü
Çin Xalq Respublikasının sədri Si Cinpin Pekində Əbu-Dabi vəliəhdi Xalid bin Məhəmməd Əl Nəhyan ilə görüşü zamanı Yaxın Şərqdə sülhün qorunması üçün dörd əsas təklif irəli sürüb.
Çin dövlət televiziyasının məlumatına görə, bu təşəbbüs regionda artan gərginlik fonunda sabitliyin təmin edilməsinə yönəlib.
Dörd əsas prinsip açıqlanıb
Şi Cinpinin təqdim etdiyi plan aşağıdakı əsas istiqamətləri əhatə edir:
Sülh və birgəyaşayış prinsipi
Çin lideri vurğulayıb ki, region ölkələri arasında sülh və qarşılıqlı anlaşma təşviq olunmalıdır. Bu çərçivədə ölkələr arasında münasibətlərin yaxşılaşdırılması və əməkdaşlığın genişləndirilməsi vacib hesab edilir.
Suverenliyə hörmət
Şi qeyd edib ki, bütün Yaxın Şərq və Körfəz ölkələrinin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və təhlükəsizliyi tam şəkildə qorunmalıdır. O, dövlətlərin daxili işlərinə müdaxilənin qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb.
Beynəlxalq hüququn qorunması
Çin prezidenti beynəlxalq hüququn nüfuzunun saxlanmasının vacibliyini xüsusi qeyd edib. Onun sözlərinə görə, dünya “güc hüququnun” deyil, hüququn gücünün üstün olduğu sistemə əsaslanmalıdır.
Təhlükəsizlik və inkişafın vəhdəti
Şi Cinpin bildirib ki, təhlükəsizlik və iqtisadi inkişaf bir-birindən ayrılmazdır. Onun fikrincə, sabit mühit olmadan inkişaf mümkün deyil, inkişaf olmadan isə uzunmüddətli təhlükəsizlik təmin edilə bilməz.
Çin sülh prosesində aktiv rol istəyir
Çinin Baş naziri Li Çyan da ölkəsinin regionda sülhün təmin olunması üçün aktiv rol oynamağa hazır olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, Pekin İranla bağlı münaqişə başlayandan bəri tərəflərlə sıx əlaqə saxlayır və diplomatik həll yollarını dəstəkləyir.
ABŞ siyasətinə tənqid
Çin Xarici İşlər Nazirliyi isə ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi dəniz blokadasını tənqid edib. Rəsmi Pekin bu addımı təhlükəli və məsuliyyətsiz adlandıraraq, Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyinə mənfi təsir etdiyini bildirib.
Atəşkəs “kövrək” qiymətləndirilir
Çinin xarici işlər naziri Van İ də ABŞ və İran arasında mövcud atəşkəsin çox həssas olduğunu qeyd edib. O, beynəlxalq ictimaiyyəti danışıqları gücləndirməyə və atəşkəsi poza biləcək addımlardan çəkinməyə çağırıb.
Qlobal güc balansında yeni rol
Analitiklər hesab edir ki, Çin bu təşəbbüslə Yaxın Şərqdə daha fəal siyasi rol oynamağa çalışır. Pekinin bu addımı qlobal güc balansında dəyişikliklərin davam etdiyini göstərir.
