4 milyard dollarlıq qızıl Londondan çıxarıla bilər
Venesuela Mərkəzi Bankına məxsus təxminən 4 milyard dollar dəyərində qızıl ehtiyatının Böyük Britaniyadan ABŞ-yə köçürülməsi gündəmdədir.
- 4 milyard dollarlıq qızıl Londondan çıxarıla bilər
- Delsi Rodriges hökumətinə hüquqi nəzarət verilə bilər
- Qızıl yeddi illik mübahisənin mərkəzindədir
- İngiltərə Bankı məhkəmə qərarını gözləyir
- Qızıl Nyu-Yorkda nəzarət altında saxlanıla bilər
- Karakas qızılı iqtisadi məqsədlərlə istifadə etmək istəyir
- ABŞ ilə iqtisadi yaxınlaşma sürətlənir
- Razılaşma hələ yekun deyil
“Financial Times”ın danışıqlarla tanış dörd mənbəyə istinadən yaydığı məlumata görə, Venesuela hökuməti və müxalifət İngiltərə Bankında saxlanılan qızıl ehtiyatlarının Nyu-York Federal Ehtiyat Bankına transferi ilə bağlı razılaşmaya yaxınlaşıb. Söhbət təxminən 31 ton qızıldan gedir.
Razılaşma hələ yekunlaşdırılmayıb. Texniki və hüquqi məsələlərin həllinin müəyyən vaxt tələb edə biləcəyi bildirilir.
Delsi Rodriges hökumətinə hüquqi nəzarət verilə bilər
Müzakirə edilən şərtlərə əsasən, Delsi Rodrigesin rəhbərlik etdiyi müvəqqəti hökumət qızıl üzərində hüquqi nəzarət əldə edə bilər.
Lakin bu, Karakasın külçələri dərhal satmaq imkanına malik olacağı anlamına gəlmir. Danışıqlarla tanış mənbələrə görə, ehtiyatların istifadəsinə müəyyən məhdudiyyətlər qoyulması nəzərdə tutulur.
Mümkün variantlardan biri qızılın kreditlər üçün təminat kimi istifadə edilməsidir. Bu halda hökumət qızılı satmadan onun dəyərindən borclanma imkanlarını genişləndirmək üçün yararlana bilər.
Əldə ediləcək vəsaitin dövlət xərclərinə, o cümlədən iyunda baş verən dağıdıcı zəlzələlərdən sonra bərpa işlərinə yönəldilməsi müzakirə olunur.
Qızıl yeddi illik mübahisənin mərkəzindədir
Venesuela qızılı ətrafında hüquqi və siyasi mübahisə 2019-cu ildən davam edir.
Həmin dövrdə ABŞ, Böyük Britaniya və bir sıra başqa dövlətlər o vaxt Venesuela Milli Assambleyasına rəhbərlik edən müxalifət siyasətçisi Xuan Quaydonu ölkənin legitim müvəqqəti prezidenti kimi tanımışdı.
Bundan sonra İngiltərə Bankında saxlanılan qızıl ehtiyatlarına kimin hüquqi nəzarət etməli olduğu məsələsi uzunmüddətli məhkəmə çəkişməsinə çevrildi. Mübahisə hətta Böyük Britaniya Ali Məhkəməsinə qədər gedib çatdı.
İngiltərə Bankı məhkəmə qərarını gözləyir
Razılaşma əldə olunsa belə, qızılın dərhal Nyu-Yorka göndərilməsi üçün bütün maneələr aradan qalxmış sayılmır.
İngiltərə Bankı bildirib ki, hesab üzərində kimin hüquqi səlahiyyətə malik olduğunu dəqiqləşdirən yeni məhkəmə qərarı olmadan göstərişləri icra edə bilməz. Buna görə tərəflərin Böyük Britaniya məhkəməsinə müraciət etməsi tələb olunur.
Beləliklə, siyasi razılaşma ilə yanaşı, hüquqi prosedurların da tamamlanması lazımdır.
Qızıl Nyu-Yorkda nəzarət altında saxlanıla bilər
Müzakirə edilən mexanizmin diqqətçəkən tərəflərindən biri qızılın Venesuelaya fiziki şəkildə qaytarılması əvəzinə ABŞ-də saxlanılmasıdır.
“Financial Times”ın məlumatına görə, müxalifət qızıl ehtiyatlarından sui-istifadənin qarşısını almaq üçün nəzarət mexanizmlərinin yaradılmasını tələb edir. Razılaşmanın hazırkı formasında qızıl Nyu-Yorka köçürülsə də, Karakasın ona birbaşa və məhdudiyyətsiz çıxışı olmayacaq.
Bu model bir tərəfdən Venesuela hökumətinə aktiv üzərində hüquqi nəzarət imkanı verə, digər tərəfdən isə ehtiyatların dərhal satılmasının qarşısını ala bilər.
Karakas qızılı iqtisadi məqsədlərlə istifadə etmək istəyir
Venesuela rəhbərliyi son aylarda Londonda saxlanılan qızılın geri alınmasını iqtisadi prioritetlərdən biri kimi təqdim edib.
Avqustda Milli Assambleyanın sədri Xorxe Rodriges hökumətin İngiltərə Bankındakı təxminən 4 milyard dollarlıq ehtiyatın geri alınmasına diqqət yetirdiyini açıqlamışdı. Həmin dövrdə ölkədə aylıq inflyasiyanın 20 faizə yüksəldiyi bildirilirdi.
İyun zəlzələlərindən sonra isə bərpa xərcləri Karakasın maliyyə ehtiyaclarını daha da artırıb.
ABŞ ilə iqtisadi yaxınlaşma sürətlənir
Qızıl ehtiyatları ilə bağlı danışıqlar Venesuelanın ABŞ və Qərb ölkələri ilə iqtisadi əlaqələrinin yenidən qurulduğu bir dövrə təsadüf edir.
Son aylarda ABŞ şirkətlərinin Venesuelanın enerji və mədən sektorlarına marağı nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. Sentyabrın 16-da ABŞ-nin “Heeney Capital” şirkəti Venesueladakı Çoko qızıl mədəninin istismarı və ixracı üzrə uzunmüddətli razılaşma əldə edib. Layihəyə təxminən 1 milyard dollar sərmayə yatırılması nəzərdə tutulur.
Eyni zamanda ABŞ-nin “Continental Resources” şirkəti Venesuelanın dövlət neft şirkəti ilə Orinoko hövzəsində yerləşən Ayakuço-2 neft sahəsinin işlənməsi imkanlarını araşdırmaq üçün anlaşma memorandumu imzalayıb.
Razılaşma hələ yekun deyil
Venesuelanın 4 milyard dollarlıq qızılının Londondan Nyu-Yorka köçürülməsi baş tutarsa, bu, 2019-cu ildən davam edən mübahisənin həllində mühüm dönüş nöqtəsi olacaq.
Lakin hazırda yekun müqavilə imzalanmayıb. Tərəflər texniki və hüquqi detalları razılaşdırmağa davam edir, İngiltərə Bankının hərəkətə keçməsi üçün isə məhkəmə tərəfindən hüquqi səlahiyyət məsələsinə aydınlıq gətirilməsi tələb olunur.
Razılaşmanın hazırkı şərtləri qüvvədə qalarsa, Venesuela qızıl üzərində hüquqi nəzarəti bərpa edəcək, lakin ehtiyatlar Nyu-Yorkda saxlanılacaq və onların dərhal satılmasına imkan verilməyəcək.
