Tasua gününün mənası və tarixi yeri
Tasua Məhərrəm ayının doqquzuncu gününə verilən addır. Söz mənşə baxımından “doqquz” mənasını ifadə edir. Lakin bu günün xüsusi əhəmiyyəti hicri 61-ci ildə Kərbəla torpağında baş verən hadisələrlə bağlıdır.
Tasua günü İmam Hüseyn (ə) və səhabələrinin Aşura gecəsinə daxil olduğu son gündür. Bu gün Kərbəla hadisəsində həm hərbi mühasirənin sərtləşməsi, həm də İmam Hüseynin (ə) səhabələrinin sədaqətinin daha aydın görünməsi baxımından mühüm mərhələ hesab olunur.
Şimrin Kərbəlaya gəlişi
Məhərrəm ayının doqquzuncu günü Şimr ibn Zilcövşən böyük bir qoşunla Kərbəlaya gəldi. O, Kufə valisi Ubeydullah ibn Ziyadın məktubunu Ömər ibn Sədə çatdırdı.
Məktubda İmam Hüseynin (ə) beyətə məcbur edilməsi, əks halda onunla döyüşə başlanması tələb olunurdu. Ubeydullah ibn Ziyad Ömər ibn Sədi də xəbərdar etmişdi ki, əmrə tabe olmazsa, qoşunun rəhbərliyi Şimrə veriləcək.
Ömər ibn Sədin qərarı
Ömər ibn Səd əvvəlcə sülh ehtimalına ümid etsə də, məktubdan sonra seçim qarşısında qaldı. Ya İmam Hüseynlə döyüşməli, ya da rəhbərlik və dünyəvi vədlərdən imtina etməli idi.
Nəticədə o, dünya mənafeyini üstün tutaraq qoşununu döyüşə hazırladı.
Əbülfəzl Abbas və qardaşlarına aman təklifi
Tasua gününün mühüm hadisələrindən biri də Həzrət Əbülfəzl Abbas və onun qardaşlarına aman təklifinin göndərilməsi idi.
Bu təklifdə onlara döyüşdən kənarda qalmaq və canlarını xilas etmək imkanı verilirdi. Lakin Həzrət Abbas və qardaşları bu təklifi qətiyyətlə rədd etdilər.
Vəfa nümunəsi
Onların cavabı Kərbəla tarixində sədaqət və vəfanın ən parlaq nümunələrindən biri kimi yadda qaldı. Onlar İmam Hüseyn (ə) amanda olmadığı halda özləri üçün aman qəbul etməyəcəklərini bildirdilər.
Bu mövqe Həzrət Abbasın Kərbəlada yalnız döyüşçü deyil, həm də vəfa, iman və fədakarlıq rəmzi olduğunu göstərdi.
Aşura gecəsi üçün möhlət istənildi
Tasua gününün axşamı düşmən qoşunu hücuma hazırlaşdı. İmam Hüseyn Həzrət Abbasa (ə) onların məqsədini öyrənməyi tapşırdı.
Düşmən tərəfi ya beyət, ya da döyüş tələb etdiyini bildirdi. Bundan sonra İmam Hüseyn (ə) bir gecəlik möhlət istədi.
İbadət və dua gecəsi
İmam Hüseyn (ə) həmin gecəni namaz, Quran tilavəti, dua və istiğfarla keçirmək istədiyini bildirdi. Bu istək qəbul edildi və Aşura gecəsi Kərbəla əhli üçün ibadət, sədaqət və son hazırlıq gecəsinə çevrildi.
Tasua və Həzrət Əbülfəzl Abbas
Şiə dünyasında Tasua günü daha çox Həzrət Əbülfəzl Abbasın adı ilə yad edilir. O, İmam Əlinin və Ümmül-Bəninin oğlu idi. Kərbəlada İmam Hüseynin (ə) bayraqdarı, sədaqətli qardaşı və ən böyük dayaqlarından biri kimi tanınır.
Bayraqdar və su gətirən
Həzrət Abbas Aşura günü İmam Hüseynin (ə) qoşununun bayraqdarı idi. O, həm də susuz qalan uşaqlara və Əhli-beytə (ə) su gətirmək üçün Fərat çayına doğru irəliləmişdi.
Suya çatmasına baxmayaraq, İmam Hüseyn (ə) və uşaqların susuzluğunu xatırlayaraq özü su içmədi. Bu davranış onu İslam tarixində fədakarlıq və vəfanın əbədi simvoluna çevirdi.
Şiə dünyasında Tasuanın əhəmiyyəti
Tasua günü şiələr tərəfindən Aşura kimi böyük ehtiramla qeyd olunur. Bu gün matəm məclisləri keçirilir, Həzrət Abbasın fəzilətləri, Kərbəla səhabələrinin sədaqəti və İmam Hüseynin (ə) haqq uğrunda mübarizəsi yad edilir.
İranda Tasua Aşura ilə birlikdə rəsmi tətil günüdür. Bir çox şiə ölkələrində və bölgələrində bu gün mərasimlər, sinəzənlik və zəncirvurma ayinləri ilə qeyd olunur.
Tasua Kərbəla hadisəsinin yalnız tarixi bir mərhələsi deyil, həm də iman, sədaqət, qardaşlıq, fədakarlıq və haqq yolunda dönməzliyin simvoludur.
