Sürücülük vəsiqələrinin beynəlxalq tanınması
Azərbaycan vəsiqələrinin tanınması birbaşa ikitərəfli sazişlərə və beynəlxalq konvensiyalara əsaslanır. Ən geniş hüquqi baza 1968-ci ildə təsdiq edilmiş Vyana Konvensiyasıdır. Bu konvensiyaya qoşulan ölkələrdə sürücülük vəsiqələri müəyyən standartlara uyğun olaraq əlavə razılaşma olmadan tanınır. Hazırda bu Konvensiyaya qoşulan ölkələrin sayı təxminən 130-dur.
Bununla yanaşı, ikitərəfli sazişlər daha spesifik hüquqi mexanizm yaradır və sürücülərin imtahan, hazırlıq və hüquq sistemlərinin qarşılıqlı tanınmasını əhatə edir. Məsələn, Azərbaycan artıq Türkiyə, Cənubi Koreya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Belarusla belə sazişlərə malikdir.
Belarusla yeni razılaşma
Azərbaycan və Belarus arasında sürücülük vəsiqələrinin qarşılıqlı tanınması artıq Prezident İlham Əliyev tərəfindən təsdiqlənib. Bu, vətəndaşlara həmin ölkədə əlavə imtahan vermədən sürücülük vəsiqəsini dəyişmək və istifadə etmək imkanı verir.
Ekspertlər bildirirlər ki, bu addım turizm və əmək miqrasiyası baxımından vacibdir, çünki vətəndaşlar xarici ölkələrdə avtomobil idarə edərkən prosedurların sadələşdirilməsindən faydalanır.
Müvəqqəti və uzunmüddətli istifadə
Vyana Konvensiyası çərçivəsində turistik səfərlər üçün Azərbaycan vəsiqəsi 3-6 ay müddətinə tanınır. Uzunmüddətli yaşayış və ya daimi fəaliyyət üçün bəzi ölkələrdə yerli vəsiqəyə keçid və bəzən imtahan tələb oluna bilər. Almaniya və İtaliya bu praktikanın geniş yayıldığı ölkələrdəndir.
İkitərəfli sazişlər mövcud olan ölkələrdə bu proses daha sadələşdirilir və əlavə imtahan olmadan vəsiqə dəyişdirilə bilir. Belarus bu nümunələrdən biridir.
Xarici vətəndaşların vəsiqələrinin tanınması
Xarici vətəndaşlar Azərbaycanda daimi və ya müvəqqəti qeydiyyata düşdükdə bir ay ərzində ölkədə əldə etdikləri sürücülük vəsiqəsini Azərbaycan vəsiqəsi ilə dəyişə bilirlər. Bu zaman imtahan tələb olunmur, yalnız sənədlərin qanuni yolla əldə edildiyi yoxlanılır.
Ekspertlər gələcəkdə Avropa ölkələri ilə vahid sənəd üzrə razılaşmaların mümkün olduğunu bildirirlər. Avropa İttifaqı çərçivəsində belə bir razılaşma bütün üzv ölkələrdə eyni qaydada tətbiq ediləcək və prosesi sistemli edəcək.
DYP-dən tövsiyələr
Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi xəbərdarlıq edir ki, xarici ölkələrə səfər etməzdən əvvəl həmin ölkənin sürücülük qaydaları və tanınma müddətləri ilə tanış olmaq vacibdir. Bəzi ölkələrdə beynəlxalq sürücülük vəsiqəsi (IDP) tələb oluna bilər və istifadə müddəti məhdudlaşdırıla bilər.
