Rusiyadan neft idxalı kəskin artır
“Reuters” agentliyinin yayımladığı hesabatlara əsasən, Rusiya Suriyanın əsas neft tədarükçüsünə çevrilib. Bildirilir ki, cari il ərzində Rusiyadan Suriyaya göndərilən neft həcmi 75 faiz artaraq gündəlik təxminən 60 min barrelə çatıb.
Bu göstəricilər rəsmi məlumatlar və LSEG, MarineTraffic, Shipnext kimi platformalarda gəmilərin izlənməsi əsasında hesablanıb. Bununla belə, qeyd olunur ki, bu həcmlər Rusiyanın ümumi qlobal neft ixracı ilə müqayisədə hələ də məhdud sayılır.
Yerli istehsal tələbatı ödəmir
Enerji çatışmazlığı davam edir
Suriyada daxili neft hasilatı ölkənin tələbatını qarşılamaqdan xeyli geri qalır. Bu səbəbdən Rusiya nefti ölkə üçün strateji əhəmiyyət daşıyır və Moskvanın əsas təchizatçı kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir.
Analitiklər bildirirlər ki, bu asılılıq yalnız iqtisadi zərurətdən qaynaqlansa da, eyni zamanda Rusiyanın Suriyada təsir imkanlarını artırır. Rusiya hazırda ölkədə həm dəniz, həm də hava hərbi bazalarına malikdir.
Qərbə yaxınlaşma fonunda məhdud seçimlər
Maliyyə sisteminə inteqrasiya problemi
Hesabatda vurğulanır ki, Suriya hökumətinin Qərbə yaxınlaşmasına baxmayaraq, ölkə iqtisadiyyatı hələ də qlobal maliyyə sisteminə tam inteqrasiya olunmayıb. Bu vəziyyət isə Dəməşqin alternativ enerji mənbələri tapmasını çətinləşdirir.
Keçən il Avropa və ABŞ tərəfindən bəzi sanksiyaların aradan qaldırılmasına baxmayaraq, Suriya iqtisadiyyatı hələ də ciddi məhdudiyyətlərlə üzləşir. Bu isə Rusiyadan asılılığı daha da artırır.
Yeni sanksiyalar riski və təzyiqlər
Qərbin mümkün reaksiyası
İqtisadçı Kərəm Şaar qeyd edir ki, Rusiyadan asılılıq Suriyanın enerji sektorunu yeni Qərb sanksiyalarına məruz qoya bilər. Xüsusilə ABŞ və Rusiya arasında Ukrayna məsələsində razılıq əldə olunmasa, Dəməşqə bu idxalı dayandırmaq üçün təzyiqlərin artacağı ehtimal olunur.
Suriya rəsmiləri bu riskləri nəzərə alaraq alternativ tədarükçülər axtarsa da, hələlik ciddi nəticə əldə olunmayıb. Məlumata görə, Türkiyə ilə mümkün enerji razılaşması üzrə danışıqlar da nəticəsiz qalıb.
Logistika və maliyyə məhdudiyyətləri
Rusiya ilə əməkdaşlıq daha əlçatan görünür
SynMax şirkətinin məlumatına görə, maliyyə məhdudiyyətləri, kommersiya riskləri və uzun illər davam edən münaqişə Suriyanın ənənəvi neft daşıyıcılarına çıxışını məhdudlaşdırır. Bu səbəbdən Rusiya ilə əlaqəli şəbəkələr daha əlverişli variant kimi önə çıxır.
Energetika Nazirliyinin nümayəndəsi isə bildirib ki, ölkənin zəif alıcılıq qabiliyyəti və kiçik bazar həcmi digər böyük neft istehsalçıları, xüsusilə Körfəz ölkələri ilə uzunmüddətli müqavilələr bağlamağı çətinləşdirir.
Sanksiyalı tankerlərin aktivliyi artır
Davamlı neft axını müşahidə olunur
“Reuters” qeyd edir ki, son dövrlərdə Rusiyadan Suriyaya təxminən 21 neft tankerinin demək olar ki, həftəlik əsasda limanlara daxil olduğu müşahidə edilib. Maraqlıdır ki, bu gəmilərin hamısı hazırda Qərb sanksiyalarına məruz qalıb.
Bu vəziyyət Suriyanın enerji təhlükəsizliyi ilə geosiyasi balans arasında mürəkkəb seçim qarşısında qaldığını bir daha göstərir.
