Beynəlxalq hesabatlarda hansı açıqlamalar yer alır?
Son dövrdə müxtəlif beynəlxalq media qurumları və araşdırma mərkəzləri tərəfindən yayımlanan materiallarda Səudiyyə Ərəbistanı ilə İsrail arasında əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlərini əhatə edən açıqlamalar səsləndirilib. Həmin hesabatlarda logistik təminat, enerji tədarükü, təhlükəsizlik sahəsində koordinasiya və maliyyə əlaqələri ilə bağlı müxtəlif məlumatlar təqdim olunur.
Məqalələrdə qeyd edilir ki, bu məlumatlar açıq mənbələr, gəmi hərəkətləri, maliyyə sənədləri və müxtəlif ekspert rəyləri əsasında hazırlanıb.
Hərbi logistika ilə bağlı açıqlamalar
İrlandiyanın araşdırma platforması The Ditch tərəfindən yayımlanan materialda qeyd olunur ki, 2025-ci ilin iyul ayında Səudiyyə Ərəbistanı bayrağı altında üzən “Fulk əl-Dammam” adlı gəmi Yunanıstandan İsrailin Hayfa limanına hərbi təyinatlı polad materiallar daşıyıb.
Hesabatda bildirilir ki, gəmi daha əvvəl başqa ad altında fəaliyyət göstərib və sonradan Səudiyyə Ərəbistanının Dövlət İnvestisiya Fonduna bağlı şirkət tərəfindən alınıb. Araşdırma müəllifləri bu marşrutun diqqət çəkdiyini qeyd etsələr də, rəsmi qurumlar tərəfindən bu məlumat təsdiqlənməyib.
Eyni araşdırmada daha bir Səudiyyə gəmisində ABŞ istehsalı silah və hərbi texnikanın olduğu da bildirilir.
Neft tədarükü ilə bağlı irəli sürülən məlumatlar
The Guardian və Oil Change International tərəfindən yayımlanan araşdırmada qeyd olunur ki, Səudiyyə Ərəbistanından çıxarılan neftin bir hissəsi SUMED boru kəməri vasitəsilə Misir üzərindən İsrailə çatdırılır.
Müəlliflər hesab edirlər ki, bu marşrut Qırmızı dənizdə yaranmış təhlükəsizlik problemləri fonunda alternativ enerji xətti rolunu oynayır. Lakin hesabatda göstərilən məlumatlarla bağlı tərəflərin rəsmi təsdiqi təqdim edilməyib.
Quru nəqliyyat dəhlizi barədə yayılan məlumatlar
İsrailin Yedioth Ahronoth nəşrində dərc olunan materialda qeyd olunur ki, bəzi yüklər Fars körfəzi limanlarından Səudiyyə Ərəbistanı və İordaniya ərazisi vasitəsilə İsrailə daşınır.
Nəşr bu marşrutun dəniz yoluna alternativ kimi istifadə edildiyini yazır. Məqalədə bu dəhlizin yükdaşımaların müddətini azaltdığı qeyd olunsa da, rəsmi səviyyədə bununla bağlı hər hansı təsdiq verilməyib.
Təhlükəsizlik və kəşfiyyat sahəsində əməkdaşlıq
Wall Street Journal, Forbes və Daily Mail kimi nəşrlərdə yayımlanan yazılarda Səudiyyə Ərəbistanı ilə ABŞ və İsrail arasında təhlükəsizlik sahəsində məlumat mübadiləsinin aparıldığı irəli sürülür.
Hesabat müəllifləri bildirirlər ki, bu əməkdaşlıq regional təhlükəsizlik məsələlərini əhatə edib. Lakin qeyd olunan məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib və tərəflər tərəfindən rəsmi açıqlama verilməyib.
Maliyyə əlaqələri ilə bağlı araşdırmalar
Who Profits və The Cradle platformalarının hesabatlarında Səudiyyə Ərəbistanının Dövlət İnvestisiya Fondunun ABŞ-li investor Cared Kuşnerin rəhbərlik etdiyi Affinity Partners fonduna milyardlarla dollar sərmayə yatırdığı bildirilir.
Araşdırmalarda bildirilir ki, həmin vəsaitlərin bir hissəsi İsraildə fəaliyyət göstərən müxtəlif şirkətlərə yönəlib. Hesabat müəllifləri bu şirkətlərin bəzilərinin yaşayış məntəqələri və infrastruktur layihələri ilə əlaqəli olduğunu yazırlar.
Media siyasəti ilə bağlı irəli sürülən fikirlər
Məqalədə həmçinin Səudiyyə Ərəbistanına yaxın bəzi media qurumları Fələstin müqavimət təşkilatları barədə tənqidi informasiya siyasəti yürüdür.
