“İqtisadi nüvə silahı” bənzətməsi
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio İranın Hörmüz boğazını beynəlxalq təzyiq vasitəsi kimi istifadə etdiyini bildirib. O, bu strateji keçidə nəzarəti “iqtisadi nüvə silahı” ilə müqayisə edib.
Rubionun sözlərinə görə, Tehran bu boğaz vasitəsilə qlobal enerji axınlarının təxminən 20 faizinə təsir göstərə bilir və bu da onu mühüm geosiyasi alətə çevirir.
Qlobal enerji təhlükəsizliyi narahatlığı
Rubio qeyd edib ki, İranın bu potensialı beynəlxalq enerji bazarları üçün ciddi risk yaradır. Onun fikrincə, Hörmüz boğazının bu şəkildə istifadə edilməsi qlobal iqtisadi sabitliyə təzyiq göstərir.
O, həmçinin İranın digər strateji sahələrdə də imkanlarını genişləndirə biləcəyindən narahatlığını ifadə edib.
Hörmüz boğazında gərginlik
Məlumatlara görə, İran silahlı qüvvələri ABŞ tərəfindən tətbiq olunan dəniz blokadasına cavab olaraq Hörmüz boğazında nəzarəti gücləndirib. Bu addım ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasının son qərarlarından sonra atılıb.
“New York Times” nəşrinin yazdığına görə, İran bu bölgədə gəmiçiliyə nəzarəti qoruyaraq danışıqlarda əlavə üstünlük əldə edir.
Danışıqların gündəmində əsas mövzu
İranın təqdim etdiyi üçmərhələli danışıqlar planında Hörmüz boğazı mühüm yer tutur. Təklifə əsasən, müharibənin dayandırılmasından sonra ikinci mərhələdə bu strateji keçidin idarə olunması məsələsi müzakirə ediləcək.
Bu mərhələ yalnız ilkin razılaşmalar əldə olunduqdan sonra gündəmə gətiriləcək.
Nüvə məsələsi son mərhələdə
İranın planına görə, nüvə proqramı ilə bağlı müzakirələr yalnız üçüncü mərhələdə aparılacaq. Tehran bu mövzunun əvvəlki mərhələlər üzrə razılıq əldə olunmadan müzakirəsini rədd edir.
Bu yanaşma ABŞ ilə İran arasında əsas fikir ayrılıqlarından biri olaraq qalır.
Regionda gərginlik davam edir
Hörmüz boğazı ətrafında yaranan vəziyyət ABŞ-İran münasibətlərində gərginliyin davam etdiyini göstərir. Enerji təhlükəsizliyi və hərbi balans məsələləri regionda əsas müzakirə mövzularından biri olaraq qalır.
Analitiklər hesab edir ki, bu qarşıdurma qlobal enerji bazarlarına və beynəlxalq siyasətə ciddi təsir göstərməkdə davam edəcək.
