Pakistan Kunar və Helmandı vurdu
Pakistan hərbi qüvvələri sentyabrın 30-dan oktyabrın 1-nə keçən gecə Əfqanıstanın şərqində yerləşən Kunar və cənubundakı Helmand vilayətlərinə hava zərbələri endirib.
Əfqanıstanın Taliban hökumətinin sözçüsü Zəbiullah Mücahid bildirib ki, hücumlar nəticəsində üç yaşayış evi dağıdılıb. Kabulun açıqlamasına görə, zərbələr zamanı 9 mülki şəxs həlak olub, daha 11 nəfər yaralanıb. Ölənlər arasında qadın və uşaqların olduğu bildirilib.
Mücahid Pakistanın hərəkətlərini kəskin şəkildə pisləyərək baş verənləri Əfqanıstana qarşı “təcavüz” və qəbul edilmiş prinsiplərin pozulması adlandırıb.
Bununla belə, mülki itkilərlə bağlı Əfqanıstan tərəfinin açıqladığı məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
Pakistan fərqli rəqəm açıqladı
İslamabad isə hadisələrlə bağlı tamamilə fərqli versiya təqdim edib.
Pakistanın İnformasiya Nazirliyi hava zərbələrinin həyata keçirildiyini təsdiqləyərək əməliyyatın əvvəlcədən planlaşdırıldığını və konkret hədəflərə yönəldiyini açıqlayıb.
Nazirliyin məlumatına görə, kəşfiyyat məlumatları əsasında Əfqanıstan daxilində iki nöqtədə silahlı qruplara aid olduğu iddia edilən düşərgə və sığınacaqlar vurulub.
Pakistan ilkin məlumatlara əsaslanaraq zərbələr nəticəsində 22 silahlının öldürüldüyünü, silah və sursat ehtiyatlarının məhv edildiyini bildirib. İslamabad mülki əhalinin zərər görməməsi üçün tədbirlər görüldüyünü də iddia edib. Bu açıqlamalar da müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib.
Kabul və İslamabadın versiyaları ziddiyyətlidir
Beləliklə, iki ölkə zərbələrin nəticələri barədə bir-birinə zidd məlumatlar verir.
Kabul vurulan obyektlərin yaşayış evləri olduğunu və ölənlərin mülki şəxslərdən ibarət olduğunu bildirir. İslamabad isə hədəflərin silahlı qrupların düşərgələri və sığınacaqları olduğunu, əməliyyat zamanı 22 silahlının öldürüldüyünü açıqlayır.
Tərəflərin itkilərlə bağlı təqdim etdiyi rəqəmlərin müstəqil şəkildə yoxlanılması hələ mümkün olmayıb.
Gərginliyin mərkəzində Pakistan Talibanı dayanır
Pakistan və Əfqanıstan arasındakı son qarşıdurmanın əsas səbəblərindən biri sərhədyanı silahlı qrupların fəaliyyətidir.
İslamabad Taliban hakimiyyətini Əfqanıstan ərazisində Pakistan daxilində hücumlar həyata keçirən silahlı qruplara, xüsusilə Pakistan Talibanına sığınacaq verməkdə ittiham edir.
Kabul isə bu ittihamları rədd edir və Pakistandakı silahlı fəaliyyətin həmin ölkənin daxili təhlükəsizlik problemi olduğunu bildirir.
Pakistan Talibanı Əfqanıstan Talibanından ayrıca təşkilat olsa da, iki hərəkat arasında tarixi və ideoloji əlaqələr mövcuddur. Son illərdə Pakistan daxilində hücumların artması İslamabadla Kabul arasındakı münasibətlərin sürətlə pisləşməsinə səbəb olub.
Sentyabrda qarşıdurma yenidən alovlandı
Son hava zərbələri təxminən üç aylıq nisbi sakitlikdən sonra iki ölkə arasında yenidən güclənən hərbi gərginliyin davamıdır.
Sentyabrın sonlarında Pakistan Əfqanıstan ərazisindən buraxıldığını bildirdiyi pilotsuz uçuş aparatlarının ölkənin hava məkanına daxil olduğunu açıqlamışdı.
İslamabad sentyabrın 24-də həmin PUA-ların zərərsizləşdirildiyini və bundan sonra Əfqanıstandakı 10 nöqtəyə hava və PUA zərbələrinin endirildiyini bildirmişdi. Pakistan bu hədəflərin hücumlarla birbaşa əlaqəli hərbi obyektlər olduğunu iddia etmişdi.
Bunun ardınca sərhəd xəttində də silahlı toqquşmalar qeydə alındı. Pakistan və Əfqanıstan həmin qarşıdurmalardakı itkilərlə bağlı da fərqli məlumatlar yaydı.
Dürand xətti uzunmüddətli mübahisə mənbəyidir
Pakistan və Əfqanıstan arasındakı münasibətlərdə təhlükəsizlik məsələləri ilə yanaşı, sərhəd problemi də mühüm rol oynayır.
İki ölkəni ayıran təxminən 2 600 kilometrlik Dürand xətti uzun illərdir siyasi mübahisə mövzusudur. Son dövrdə silahlı qrupların sərhədi keçməsi ilə bağlı qarşılıqlı ittihamlar bu tarixi mübahisəni daha təhlükəli hərbi qarşıdurmaya çevirib.
Pakistan Kabuldan öz ərazisinə qarşı istifadə edildiyini bildirdiyi silahlı qrupların fəaliyyətinin dayandırılmasını tələb edir. Əfqanıstan hakimiyyəti isə Pakistanın ölkə daxilinə hava zərbələrini suverenliyin pozulması kimi qiymətləndirir.
Yeni zərbələr gərginliyi daha da artırdı
Kunar və Helmanda həyata keçirilən son hava zərbələri tərəflər arasındakı böhranın səngimədiyini göstərir.
Əfqanıstan hökuməti 9 mülki şəxsin öldürüldüyünü və 11 nəfərin yaralandığını bildirərək Pakistanı təcavüzdə ittiham edir. Pakistan isə əməliyyatın silahlı qruplara qarşı keçirildiyini və 22 silahlının öldürüldüyünü bəyan edir.
Hər iki tərəfin açıqlamalarının müstəqil şəkildə tam təsdiqlənməməsi səbəbindən hücumların nəticələri barədə məlumatlar qarşılıqlı iddialar kimi qiymətləndirilməlidir.
Son zərbələr isə Pakistan-Əfqanıstan sərhədində davam edən təhlükəsizlik böhranının artıq qarşılıqlı ittihamlardan birbaşa hava hücumları və silahlı toqquşmalar mərhələsinə keçdiyini göstərir.
