“Meta” platformalarında 332 reklam aşkarlanıb
ABŞ-də yerləşən insan hüquqları təşkilatı “Tech Transparency Project”in (TTP) son hesabatında “Meta”nın son 10 ay ərzində Hindistan da daxil olmaqla bir sıra ölkələrdə süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış, uşaqların cinsi istismarını əks etdirən görüntülərin yer aldığı yüzlərlə ödənişli reklam yayımladığı bildirilib.
- “Meta” platformalarında 332 reklam aşkarlanıb
- Reklamların 274-ü avqustda yayımlanıb
- Real uşaqların fotolarının dəyişdirildiyi bildirilir
- Bildirişdən sonra da reklamların qaldığı qeyd olunur
- Hindistanda dövlət qurumları araşdırmaya başlayıb
- Məsələ Konstitusiya Məhkəməsinə çıxarılıb
- TTP bütün 332 reklam barədə məlumat verib
- Eyni reklam 50-dən çox hesabdan yayımlanıb
- Reklamların Çin tətbiqlərinə yönləndirdiyi bildirilir
- TTP Çinlə əlaqəli reklam tərəfdaşlarını göstərir
Hesabat Hindistan hökumətinin “Meta”ya “Instagram”dakı uşaqların cinsi istismarına dair bütün reklam və materialların silinməsi barədə göstəriş verməsindən iki ay sonra açıqlanıb.
Hindistan hökumətinin bu addımı “BBC Eye” tərəfindən aparılan və “Instagram”da ölkə daxilində belə materialları təşviq edən ödənişli reklamların yayımlandığını göstərən araşdırmadan sonra atılıb.
Reklamların 274-ü avqustda yayımlanıb
Vaşinqtonda yerləşən TTP “Facebook” və “Instagram”da uşaqların istismarını əks etdirən 332 reklam müəyyən etdiyini bildirib.
Hesabata əsasən, bu reklamlardan 274-ü yalnız bu ilin avqustunda yayımlanıb.
“Meta” rəsmiləri isə BBC-yə açıqlamalarında real və ya süni intellektlə yaradılmasından asılı olmayaraq uşaqların istismarını əks etdirən materiallara, eləcə də insanların görüntülərində geyimləri rəqəmsal şəkildə silən tətbiqlərə dözümlülük göstərmədiklərini bildiriblər.
Şirkət belə fəaliyyətlə məşğul olan şəxslərin aşkarlanmamaq üçün üsullarını davamlı dəyişdirdiklərini və buna görə nəzarət sistemlərinin gücləndirilməsinin davam etdiyini qeyd edib.
Real uşaqların fotolarının dəyişdirildiyi bildirilir
TTP-nin hesabatında reklamlarda real uşaqların fotolarından istifadə edildiyi qeyd olunub.
Bunların arasında Avropanın kral ailələrindən birinin üzvünün də fotosunun olduğu və görüntülərin süni intellekt vasitələri ilə dəyişdirildiyi bildirilib.
Bildirişdən sonra da reklamların qaldığı qeyd olunur
TTP aşkarladığı materialları bildirməsinə baxmayaraq, onlarla reklamın “Meta” platformalarında görünməkdə davam etdiyini açıqlayıb.
Müəyyənləşdirilən reklamların təxminən dörddə biri, yəni 84-ü Hindistanda yayımlanıb.
Onlardan 78-nin Hindistan hökumətinin “Meta” rəsmiləri ilə görüşərək reklamların silinməsi barədə göstəriş verməsindən sonra yayımlandığı bildirilib.
Hindistanda dövlət qurumları araşdırmaya başlayıb
BBC-nin araşdırmasından sonra Hindistanda bir sıra rəsmi qurumlar məsələni araşdırmağa başlayıb.
Onların arasında Uşaq Hüquqlarının Müdafiəsi üzrə Milli Komissiya və Milli İnsan Hüquqları Komissiyası da var.
Hindistanda uşaqların cinsi istismarını əks etdirən materialların yayılması ağır cinayət hesab olunur. “Meta”nın öz reklam qaydaları da uşaqları cinsi baxımdan istismar edən və ya təhlükə altında qoyan məzmunu qəti şəkildə qadağan edir.
Məsələ Konstitusiya Məhkəməsinə çıxarılıb
“Just Rights for Children” təşkilatının təsisçisi Bhuvan Ribhu BBC-nin aşkarladığı məlumatlara əsaslanaraq Hindistan Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət etdiklərini bildirib.
Ribhu sosial media şirkətlərinin uşaq müdafiəsi qanunlarının tələb etdiyi şəkildə şübhəli materiallar barədə hüquq-mühafizə orqanlarına məlumat vermədiyini və bunun Hindistan qanunlarının açıq şəkildə pozulması olduğunu deyib.
TTP bütün 332 reklam barədə məlumat verib
TTP ABŞ, Britaniya, Avropa İttifaqı, Avstraliya və Hindistanda aşkarladığı 332 reklamın hamısı barədə İtkin və İstismara Məruz Qalmış Uşaqlar üzrə Milli Mərkəzə məlumat verdiyini açıqlayıb.
Hesabata görə, reklamlar adətən uşağın fotosu ilə başlayıb, daha sonra görüntülər süni intellekt vasitəsilə dəyişdirilərək cinsi istismar xarakterli məzmuna çevrilib.
Eyni reklam 50-dən çox hesabdan yayımlanıb
TTP belə reklamlardan birinin avqust ayında iki həftə ərzində 50-dən çox müxtəlif hesab tərəfindən yayımlandığını müəyyənləşdirib.
Təşkilatın tədqiqatçıları Hindistanda yayımlanan 84 reklamdan 55-i barədə “Meta”nın öz bildiriş sistemi vasitəsilə şikayət etməyə çalışıblar.
Şikayət edilən reklamlardan 43-ü ilə bağlı “Meta”dan reklamın yoxlanıldığı və şirkətin reklam standartlarını pozmadığı qənaətinə gəlindiyi barədə cavab alınıb.
11 reklamın artıq silindiyi bildirilib, bir reklamla bağlı isə cavab verilməyib.
Reklamların Çin tətbiqlərinə yönləndirdiyi bildirilir
“Meta” BBC-yə açıqlamasında təhlükəsizlik sistemlərinin qaydaları pozan reklamları əngəllədiyini bildirib.
Şirkətin məlumatına görə, şikayət olunan reklamların əksəriyyəti 200-dən az baxış toplayıb, həmin reklamlar üçün ümumi xərc isə 5 min dollardan aşağı olub.
TTP Çinlə əlaqəli reklam tərəfdaşlarını göstərir
TTP hesabatında reklamların böyük əksəriyyətinin istifadəçiləri çinli tərtibatçılara məxsus süni intellekt tətbiqlərinə yönləndirdiyi bildirilib.
Təşkilat bəzi reklamların “Meta”nın Çindəki rəsmi reklam agentliyi tərəfdaşları tərəfindən sistemə yerləşdirildiyini müəyyən etdiyini açıqlayıb.
Hesabatda həmin tərəfdaşların Çindən gələn milyardlarla dollarlıq reklam büdcəsini “Facebook” və “Instagram”a yönəltdiyi qeyd olunub.
TTP-nin məlumatına görə, qayda pozuntuları barədə bildirişlərə baxmayaraq, sentyabrın əvvəlində də Hindistanda uşaqların istismarını əks etdirən yeni reklamların yayımlanması davam edib.
