Razılaşma İsrail Siyasətində Böhran Yaratdı
ABŞ və İran arasında əldə olunduğu açıqlanan razılaşma İsraildə ciddi siyasi reaksiyalara səbəb olub. Müxalifət və koalisiya daxilindən olan siyasətçilər sənədin İsrailin təhlükəsizlik maraqlarına zidd olduğunu iddia edərək hökuməti hədəfə alıblar.
- Razılaşma İsrail Siyasətində Böhran Yaratdı
- Yair Qolan: Netanyahu Tarixi Məğlubiyyətin Simvoluna Çevrilib
- “Razılaşma İsrailin başı üzərindən əldə olunub”
- Qants: Qarşıdakı İllər Çətin Keçəcək
- “Bu razılaşma uzunmüddətli problemlər yaradacaq”
- Ben-Qvir və Smotriç Razılaşmanı Rədd Edirlər
- Livandan çəkilməyə qarşı mövqe
- Bennet: Hökumət Nəticələri Siyasi Qazanca Çevirə Bilmədi
- Lapid: Netanyahu Zəifləyib
- Müxalifətdən növbəti çağırış
- Livan və İranın Eyni Paketdə Yer Alması Narazılıq Yaradır
- Razılaşmanın Əsas Maddələri
- İqtisadi və siyasi öhdəliklər
- Livanla bağlı bənd
Tənqidlərin əsas ünvanı isə Baş nazir Benyamin Netanyahu olub. Bir sıra siyasətçilər onu ölkənin son illərdə üzləşdiyi ən böyük strateji uğursuzluğun məsul şəxsi adlandırıblar.
Yair Qolan: Netanyahu Tarixi Məğlubiyyətin Simvoluna Çevrilib
“Razılaşma İsrailin başı üzərindən əldə olunub”
“Demokratlar” Partiyasının lideri Yair Qolan razılaşmanı İsrail üçün ağır siyasi zərbə kimi qiymətləndirib.
Onun sözlərinə görə, əldə olunan nəticə illərlə davam edən yanlış siyasətin yekunudur. Qolan bildirib ki, Netanyahu cəmiyyətə təhlükəsizlik görüntüsü satıb, lakin nəticədə ölkə daha mürəkkəb və təhlükəli vəziyyətlə üz-üzə qalıb.
Qolan Netanyahunu “İsrail tarixinin ən böyük strateji uğursuzluğunun atası” adlandıraraq onun hakimiyyətdən getməsinin artıq siyasi deyil, milli təhlükəsizlik məsələsinə çevrildiyini vurğulayıb.
Qants: Qarşıdakı İllər Çətin Keçəcək
“Bu razılaşma uzunmüddətli problemlər yaradacaq”
Keçmiş müdafiə naziri və “Mavi və Ağ” Partiyasının lideri Benni Qants da sənədi ciddi strateji səhv adlandırıb.
O bildirib ki, razılaşma İsraili qarşıdakı illərdə diplomatik, hərbi və hüquqi mübarizəyə məcbur edə bilər.
Qants xüsusilə Livan məsələsində İsrailin hərəkət imkanlarının məhdudlaşdırılmasına qarşı çıxaraq bunun ölkənin təhlükəsizliyinə mənfi təsir göstərə biləcəyini qeyd edib.
Ben-Qvir və Smotriç Razılaşmanı Rədd Edirlər
Livandan çəkilməyə qarşı mövqe
Milli Təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir razılaşmanın İsrail üçün məcburi olmadığını bildirib.
O, hökumətin Livandakı mövqelərdən geri çəkilməməsini və təhlükəsizlik siyasətini müstəqil şəkildə davam etdirməsini tələb edib.
Maliyyə naziri Betsalel Smotriç isə razılaşmanı “İsrail üçün əlverişsiz sənəd” adlandıraraq Tehran üzərində təzyiq siyasətinin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Bennet: Hökumət Nəticələri Siyasi Qazanca Çevirə Bilmədi
Keçmiş baş nazir Naftali Bennet hökumətin İranla bağlı prosesləri düzgün idarə edə bilmədiyini bildirib.
Onun fikrincə, hərbi və siyasi hadisələrdən sonra yaranan vəziyyət İsrailin xeyrinə çevrilə bilərdi, lakin hökumət bu fürsəti itirib.
Bennet ölkənin daha aydın və uzunmüddətli strategiyaya ehtiyac duyduğunu qeyd edib.
Lapid: Netanyahu Zəifləyib
Müxalifətdən növbəti çağırış
Müxalifət lideri Yair Lapid də baş naziri sərt tənqid edib.
Lapid bildirib ki, Netanyahu əvvəlki siyasi çəkisini itirib və hazırkı vəziyyət onun rəhbərliyi dövründə baş verən ən ciddi uğursuzluqlardan biridir.
O, İsrailin yeni siyasi kursa və fərqli hökumət modelinə ehtiyacı olduğunu vurğulayıb.
Livan və İranın Eyni Paketdə Yer Alması Narazılıq Yaradır
Razılaşmanın ən çox müzakirə olunan məqamlarından biri Livan məsələsinin İranla bağlı anlaşmanın tərkib hissəsi kimi təqdim olunmasıdır.
Keçmiş müdafiə naziri Aviqdor Liberman belə yanaşmanın İsrail üçün siyasi risklər yaratdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, İran və Livan dosyelərinin eyni çərçivədə dəyərləndirilməsi İsrailin manevr imkanlarını məhdudlaşdıra bilər.
Razılaşmanın Əsas Maddələri
Məlumatlara görə, ABŞ və İran arasında əldə olunan memorandumda bir sıra mühüm müddəalar yer alır:
İqtisadi və siyasi öhdəliklər
- İranın dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin azad edilməsi;
- Müharibədən yaranan zərərlərin kompensasiyası məsələsinin gündəmə gətirilməsi;
- ABŞ tərəfindən sanksiyaların mərhələli şəkildə ləğv olunması;
- Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin edilməsi üçün İran və Oman arasında koordinasiyanın yaradılması.
Livanla bağlı bənd
İran rəsmilərinin açıqlamalarına əsasən, Livanda hərbi əməliyyatların dayandırılması da əldə olunan anlaşmanın ayrılmaz hissəsi kimi nəzərdə tutulur.
