SOCAR “Baleine” yatağının 10 faizinə sahib oldu
SOCAR ilə İtaliyanın “Eni” şirkəti arasında Kot-d’İvuarda yerləşən “Baleine” neft-qaz yatağı üzrə razılaşma yekunlaşıb.
Əməliyyat nəticəsində SOCAR layihədə 10 faizlik iştirak payına sahib olub. Yeni bölgüyə əsasən, yataqda “Eni”nin payı 37,25 faiz, “Vitol”un payı 30 faiz, Kot-d’İvuarın dövlət neft şirkəti “Petroci”nin payı 22,75 faiz, SOCAR-ın payı isə 10 faiz təşkil edir.
2021-ci ildə kəşf edilən “Baleine” son illərdə Qərbi Afrikada aşkarlanmış ən böyük neft-qaz yataqlarından biri hesab olunur. Dənizdə yerləşən yataqda kommersiya hasilatına 2023-cü ildə başlanılıb.
Afrikanın mühüm enerji layihələrindən biri
“Baleine” layihəsi təkcə ehtiyatlarının miqyası ilə deyil, ekoloji göstəriciləri ilə də fərqlənir. Layihə Afrikada xalis sıfır emissiya göstəricisinə malik ilk dəniz neft-qaz layihəsi kimi təqdim edilir.
SOCAR-ın bu yataqda pay alması Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin Afrika enerji bazarına çıxışının genişlənməsi baxımından mühüm addımlardan biridir.
Şirkət bununla Qərbi Afrikada artıq hasilat mərhələsində olan iri enerji aktivinin birbaşa iştirakçısına çevrilir.
Sövdələşmənin qiyməti açıqlanmayıb
SOCAR “Baleine” yatağındakı 10 faizlik pay üçün ödədiyi məbləği ictimaiyyətə açıqlamayıb. Maliyyə şərtlərinin kommersiya sirri olduğu bildirilir.
Bununla belə, İtaliya mediasında yayılan hesablamalar sövdələşmənin yüz milyonlarla dollar dəyərində ola biləcəyini göstərir.
“Equita” analitiklərinin hesablamalarına görə, SOCAR-ın əldə etdiyi 10 faizlik iştirak payının dəyəri ən azı 450 milyon dollar ola bilər. Bu rəqəm rəsmi satış qiyməti deyil və əvvəlki oxşar əməliyyatlar əsasında aparılmış analitik qiymətləndirmədir.
“Eni” ilə əməkdaşlıq genişlənir
SOCAR və “Eni” arasında əməkdaşlıq yalnız Kot-d’İvuardakı yataqla məhdudlaşmır.
İki şirkət arasında 2024-cü ildə enerji təhlükəsizliyi sahəsində üç anlaşma memorandumu imzalanıb. Sənədlər karbohidrogenlərin kəşfiyyatı və hasilatı, istixana qazı emissiyalarının azaldılması və bioyanacaq istehsalı zəncirində əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tutur.
“Baleine” yatağındakı ortaq fəaliyyət bu əməkdaşlığın artıq konkret beynəlxalq enerji aktivində tərəfdaşlığa çevrildiyini göstərir.
ABŞ-də 1,65 milyard dollarlıq sərmayə
SOCAR son dövrdə xarici enerji bazarlarında bir neçə böyük sövdələşmə həyata keçirib.
Şirkət sentyabrın 1-də ABŞ-nin təbii qaz sektoruna daxil olmaq üçün razılaşma əldə edib. Razılaşmaya əsasən, SOCAR “Comstock Resources” şirkətinin “Legacy Haynesville” aktivindəki payının 20 faizini, “Western Haynesville” aktivindəki payının isə 15 faizini əldə edəcək.
SOCAR eyni zamanda qaz nəqli və infrastruktur aktivlərində də iştirak payına sahib olacaq.
Bu investisiyaların ümumi dəyəri 1,65 milyard dollar təşkil edir.
İsraildə “Tamar” yatağının 10 faizi alınıb
SOCAR-ın son illərdəki digər böyük xarici enerji sərmayələrindən biri İsraildə həyata keçirilib.
Azərbaycan şirkəti 2025-ci ildə “Union Energy” ilə müqavilə bağlayaraq Aralıq dənizində yerləşən “Tamar” qaz yatağında 10 faizlik iştirak payının alınması barədə razılığa gəlib.
Sövdələşmənin dəyəri təxminən 1,25 milyard dollar göstərilib.
“Tamar” İsrailin əsas dəniz qaz yataqlarından biri olmaqla ölkənin daxili qaz təchizatında və regional ixracında mühüm rol oynayır.
İtaliyaya milyardlarla dollarlıq sərmayə
SOCAR-ın xaricdə genişlənmə siyasətinin digər böyük istiqaməti İtaliyadır.
Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti 2026-cı ilin mayında “Italiana Petroli” şirkətinin 99,82 faizlik payına sahib olub. Şirkətin İtaliyada 4 500-dən çox yanacaqdoldurma məntəqəsi və iki neft emalı zavodu var.
Azərbaycan Mərkəzi Bankının açıqladığı məlumata görə, bununla əlaqədar İtaliyanın enerji sektoruna təxminən 3 milyard dollar həcmində sərmayə yatırılıb.
SOCAR-ın xaricdəki enerji xəritəsi genişlənir
Beləliklə, SOCAR-ın son iri investisiyaları Azərbaycan dövlət şirkətinin fəaliyyət coğrafiyasının sürətlə genişləndiyini göstərir.
İsraildə dəniz qaz yatağı, ABŞ-də təbii qaz aktivləri, İtaliyada neft emalı və yanacaqdoldurma infrastrukturu, indi isə Kot-d’İvuarda böyük dəniz neft-qaz yatağında iştirak payı şirkətin beynəlxalq aktivlər siyahısına daxil olub.
“Baleine” sövdələşməsinin tamamlanması ilə SOCAR Qərbi Afrikanın mühüm enerji layihələrindən birində 10 faizlik pay sahibi kimi fəaliyyət göstərəcək.
