İran Mühasirəsi ABŞ Ordusunu Tükəndirir: Çin Qarşısında Hazırlıq Zəifləyir

İran mühasirəsi ABŞ ordusunun imkanlarını sınağa çəkir

ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasının İrana təzyiq göstərmək üçün əsas vasitələrindən birinə çevirdiyi dəniz mühasirəsi Amerika ordusunun imkanlarına getdikcə daha böyük yük yaradır.

“Blumberq”in araşdırmasına görə, əməliyyat təkcə maliyyə baxımından deyil, hərbi gəmilər, sursat ehtiyatları, şəxsi heyət və digər bölgələrdəki döyüş hazırlığı baxımından da ciddi xərclər yaradır.

Məlumata əsasən, ABŞ qüvvələrinin Yaxın Şərqdə uzun müddət saxlanılması Vaşinqtonun dünyanın digər bölgələrində, xüsusilə Asiya-Sakit okean istiqamətində sərəncamında olan hərbi imkanları məhdudlaşdırır.

“Abraham Linkoln”da doqquz aylıq ağır missiya

ABŞ-ın “Abraham Linkoln” aviadaşıyıcısı doqquz aya yaxın fasiləsiz fəaliyyətdən sonra Tailand limanlarından birinə daxil olub.

Gəmidə xidmət edən hərbçilərin sözlərinə görə, uzunmüddətli missiya ərzində texniki nasazlıqlar və şəxsi heyətin mənəvi vəziyyətində ciddi problemlər yaranıb.

Bəzi dənizçilər şəxsi gigiyena vasitələrinin çatışmazlığından, hətta bu məhsulların qeyri-rəsmi şəkildə satılmasından danışıblar. İnternet bağlantısının 40 gün kəsilməsi isə heyətin ailələri ilə əlaqəsini ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb.

Uzunmüddətli yerləşdirmə şəxsi heyətə təzyiqi artırır

Məlumata görə, dünyanın istənilən nöqtəsində böhranlara sürətli müdaxilə üçün nəzərdə tutulan ABŞ ordusunun 82-ci hava-desant diviziyasının Yaxın Şərqdəki yerləşdirilməsi 12 aya çata bilər.

Uzunmüddətli missiyaların xüsusilə pilotlar və texniki xidmət mütəxəssisləri kimi yüksək hazırlıq tələb edən hərbi peşələrdə kadrların saxlanılmasını çətinləşdirə biləcəyi bildirilir.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri admiral Bredli Kuper avqustda “Abraham Linkoln”a səfəri zamanı gəmi rəhbərliyinin şəxsi heyətin psixoloji sağlamlığına xüsusi diqqət yetirdiyini bildirib.

Mühasirənin xərci 7,1 milyard dolları keçib

Araşdırmaya görə, iyulun 14-də hazırkı dəniz mühasirəsi başladıqdan sonra ən azı 28 ABŞ hərbi gəmisi əməliyyatlarda növbəli şəkildə iştirak edib.

Təkcə bu mərhələnin əməliyyat xərclərinin 2 milyard dolları keçdiyi bildirilir. Yanvardan başlayan ümumi dəniz qüvvələri gücləndirilməsi nəzərə alındıqda isə əməliyyat xərclərinin 7,1 milyard dolları ötdüyü hesablanır.

Hazırda İranla əlaqəli ticarətin qarşısını almaq üçün təxminən 22 gəminin əməliyyatda olduğu bildirilir.

ABŞ donanmasının 30 faizindən çoxu əməliyyata cəlb olunub

Məlumata əsasən, dəniz mühasirəsinin gündəlik xərcinin təxminən 32,5 milyon dollar olduğu hesablanır.

Əməliyyatda iştirak edən qüvvələrin ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin ümumi donanmasının 30 faizindən çoxuna bərabər olduğu bildirilir.

Təkcə 5 min nəfərlik aviadaşıyıcı heyətinin fəaliyyətini davam etdirmək üçün böyük həcmdə ərzaq, aviasiya yanacağı və digər təchizatın fasiləsiz çatdırılması tələb olunur.

İranın raket zərbələri nəticəsində bölgədə istifadə olunan bəzi ABŞ hərbi obyektlərinin zədələnməsi isə təchizat məsələsini daha da mürəkkəbləşdirib.

ABŞ donanmasının maliyyə yükü ağırlaşır

ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin rəhbəri admiral Deril Kodl ötən ay donanmanın cari ildə təxminən 8 milyard dollarlıq maliyyə çatışmazlığı ilə üzləşə biləcəyini açıqlayıb.

Maliyyə sənədlərinə əsasən, əməliyyat və texniki xidmət xərclərinin ödənilməsi üçün tədqiqat və inkişaf da daxil olmaqla bəzi istiqamətlərdən milyardlarla dolların başqa sahələrə yönəldildiyi bildirilir.

Asiyada keçirilməsi nəzərdə tutulan ən azı bir birgə hərbi təlimin də ləğv edildiyi qeyd olunur.

Sursat ehtiyatlarının azalması yeni problem yaradır

ABŞ-ın İranla qarşıdurmasının ən mühüm nəticələrindən biri yüksək texnologiyalı silah və sursat ehtiyatlarına düşən yükdür.

Vaşinqtonun uzun illər Çinlə mümkün qarşıdurma ssenarilərini nəzərə alaraq topladığı uzaqmənzilli zərbə vasitələri və hava hücumundan müdafiə raketlərinin əhəmiyyətli hissəsinin İran müharibəsində istifadə edildiyi bildirilir.

ABŞ Konqresinin Büdcə İdarəsinin hesabatına əsasən, Vaşinqton 2025-ci ilin iyunundan etibarən müdafiə məqsədli raket ehtiyatlarının üçdə ikisinə qədərini istifadə etmiş ola bilər.

Çin istiqamətində hərbi hazırlıq diqqət mərkəzindədir

ABŞ ordusu üçün əsas narahatlıq doğuran məsələlərdən biri Yaxın Şərqdəki hərbi yükün Asiyadakı qüvvələrə təsiridir.

Vaşinqton uzun illər ərzində Asiyadakı hərbi mövcudluğunu gücləndirib və əsas diqqətini Çinlə mümkün qarşıdurmaya hazırlığa yönəldib.

ABŞ-ın Yaponiyada və Quamda yerləşən 7-ci Donanmasına aviadaşıyıcı zərbə qrupu, döyüş gəmiləri və hücum sualtı qayıqları daxildir. Lakin həmin qüvvələrin bir hissəsinin hazırda Körfəz bölgəsinə göndərildiyi bildirilir.

Bu addım İranın dəniz mühasirəsini davam etdirməyə imkan versə də, eyni zamanda ABŞ-ın Asiyadakı hərbi rəhbərliyinin sərəncamında olan imkanları azaldır.

Bəhreyndəki bazanın zədələnməsi təchizat böhranını dərinləşdirib

ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin bölgədəki ən mühüm obyektlərindən biri olan və 5-ci Donanmanın qərargahının yerləşdiyi Bəhreyn hərbi-dəniz bazasının İran zərbələrindən ciddi zərər gördüyü bildirilir.

Məlumata görə, bazanın hazırkı vəziyyətdə istifadəsi mümkün deyil və onun bərpası yüz milyonlarla dollara başa gələ bilər.

Bazanın sıradan çıxması ABŞ donanmasının bölgədəki logistika imkanlarına əlavə təzyiq yaradıb və “Abraham Linkoln” aviadaşıyıcısındakı təchizat problemlərinin dərinləşməsinə təsir göstərib.

Gəmilərin texniki xidmət qrafiki pozulur

Uzunmüddətli əməliyyatlar ABŞ hərbi gəmilərinin illər əvvəldən müəyyənləşdirilmiş texniki xidmət proqramlarını da pozur.

ABŞ-ın 11 aviadaşıyıcısının istismar müddətinin təxminən dörddə birini texniki xidmət və təmir prosesində keçirdiyi bildirilir. Ölkədə bu səviyyədə təmir işlərini həyata keçirə bilən gəmiqayırma müəssisələrinin sayının məhdud olması vəziyyəti daha da çətinləşdirir.

Mənbələrdən birinin qiymətləndirməsinə görə, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri qarşıdakı iki ildə döyüş hazırlığı ilə bağlı əlavə problemlərlə üzləşə bilər.

Beləliklə, İrana qarşı dəniz mühasirəsinin davam etdirilməsi Vaşinqton üçün yalnız milyardlarla dollarlıq maliyyə yükü yaratmır. Uzunmüddətli yerləşdirmələr, azalan sursat ehtiyatları, gəmilərin texniki aşınması və Asiyadan qüvvələrin Körfəzə yönəldilməsi ABŞ ordusunun digər strateji istiqamətlərdəki hazırlığı ilə bağlı sualları artırır.