Tehran strategiyasını dəyişir
İranın yüksək vəzifəli rəsmisi Tehranın mövcud təhlükəsizlik və hərbi siyasətində mühüm dəyişiklik etmək qərarına gəldiyini bildirib. Rəsminin sözlərinə görə, İran bundan sonra müdafiə mövqeyi ilə kifayətlənməyəcək və siyasətini “müdafiədən tam hücum strategiyasına” keçirəcək.
Rəsmi bildirib ki, Tehran ABŞ-nin əldə edilmiş anlaşma memorandumunda nəzərdə tutulan öhdəlikləri tam şəkildə yerinə yetirməsi üçün bir neçə həftəlik vaxt müəyyənləşdirib.
İranın müəyyən etdiyi vaxt çərçivəsi vasitəçilər üzərindən həm Vaşinqtona, həm də region ölkələrinə çatdırılacaq.
Tehran ABŞ-nin addımını gözləyir
İran rəsmisi Vaşinqtona təzyiq göstərməklə və ya yalnız vasitəçilərə arxalanmaqla daimi razılaşmanın əldə edilməsini real hesab etmədiklərini bildirib.
Onun sözlərinə görə, Tehran ABŞ-nin dəniz mühasirəsini qeyri-müəyyən müddət ərzində davam etdirməsini gözləmək niyyətində deyil.
Bu açıqlamalar İranın diplomatik proses üçün qapını tam bağlamadığını, lakin danışıqların nəticəsiz qalacağı təqdirdə daha sərt addımlara hazırlaşdığını göstərir.
Hörmüz boğazında eskalasiya hazırlığı
İran rəsmisinin açıqlamasında ən diqqətçəkən məqamlardan biri Hörmüz boğazı ilə bağlı olub. O bildirib ki, diplomatiya uğursuzluğa düçar olarsa, İranın bütün aidiyyəti strukturları Hörmüz boğazında və bütövlükdə regionda eskalasiyaya tam hazır vəziyyətə gətiriləcək.
Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas keçid məntəqələrindən biri olduğu üçün burada hərbi və siyasi gərginliyin artması beynəlxalq neft və qaz bazarlarına da birbaşa təsir göstərə bilər.
İran son dövrdə dəfələrlə boğazın əvvəlki rejimə qaytarılmayacağını və bölgədə ABŞ-nin hərbi mövcudluğuna qarşı yeni təhlükəsizlik yanaşmasının tətbiq ediləcəyini bildirib.
60 günlük müddətlə bağlı mövqe
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi də daha əvvəl ölkəsinin “60 günlük müddət” adı altında zaman təzyiqi ilə üzləşdirilməsini qəbul etmədiyini açıqlayıb.
Bəqayi İranın siyasətini ultimatum və zaman məhdudiyyəti əsasında müəyyənləşdirmədiyini vurğulayıb. O, eyni zamanda Omanla Hörmüz boğazında gəmiçiliyin idarə olunması istiqamətində aparılan məsləhətləşmələrə toxunub.
İran və Oman arasında boğazda gəmiçiliyin təşkili ilə bağlı danışıqların irəliləmiş mərhələyə çatdığı bildirilir.
İran ABŞ qüvvələrinin çıxarılmasını tələb edir
İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Komandanı general-mayor Əmir Hatəmi də bundan əvvəl ABŞ qüvvələrinin Fars körfəzi, Oman dənizi və Hörmüz boğazından çıxarılması qərarının icrasına başlanıldığını açıqlayıb.
Hatəmi İranın ABŞ-nin bölgədəki hərbi bazalarının əvvəlki vəziyyətinə qayıtmasına imkan verməyəcəyini bildirib.
Tehran və Maskat arasında Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təşkili üzrə danışıqlar da davam edir. İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi razılaşmanın yekun mərhələyə daxil olduğunu bildirsə də, Omanla əldə ediləcək razılaşmanın təkbaşına Hörmüz boğazının yenidən tam açılması demək olmayacağını vurğulayıb.
Beləliklə, Tehran diplomatik həll imkanını saxlayarkən paralel şəkildə hərbi strategiyasını sərtləşdirir. İranın açıqladığı yeni yanaşma ABŞ ilə razılaşmanın icra edilməməsi halında Hörmüz boğazının qarşıdurmanın əsas mərkəzlərindən birinə çevrilə biləcəyini göstərir.
