İran BMT-də ABŞ-a sərt xəbərdarlıq etdi
İranın BMT yanında daimi nümayəndəliyi ABŞ-ın Təhlükəsizlik Şurasına təqdim etdiyi Hörmüz boğazı ilə bağlı qərar layihəsini kəskin tənqid edib. Tehran hesab edir ki, Vaşinqton bu təşəbbüslə beynəlxalq ictimaiyyətdə saxta dəstək görüntüsü yaratmağa çalışır və bölgədə yeni hərbi qarşıdurmalar üçün zəmin hazırlayır.
İran tərəfi bəyan edib ki, ABŞ birtərəfli və siyasi motivli qərar layihəsinə bir sıra ölkələri “birgə təşəbbüsçü” kimi cəlb edərək beynəlxalq legitimlik görüntüsü formalaşdırmağa çalışır. Tehran bunu qeyri-qanuni addımların ört-basdır edilməsi kimi qiymətləndirib.
“Məsuliyyəti hamı paylaşacaq”
İran nümayəndəliyi bildirib ki, əgər ABŞ bu layihə vasitəsilə bölgədə yeni eskalasiyaya səbəb olarsa, sənədi dəstəkləyən bütün dövlətlər Vaşinqtonla birlikdə beynəlxalq məsuliyyət daşıyacaq.
Rəsmi Tehran vurğulayıb ki, heç bir siyasi bəhanə və ya diplomatik örtük həmin ölkələri ABŞ-ın mümkün təcavüzkar addımlarına şərait yaratmaq məsuliyyətindən azad edə bilməz. İranın fikrincə, belə təşəbbüslər regionda sabitliyi daha da zəiflədə və yeni təhlükəli qarşıdurmalara yol aça bilər.
Hörmüz boğazı ilə bağlı layihədə dəyişiklik edildi
Məlumata görə, ABŞ və Bəhreyn Körfəz ərəb ölkələrinin dəstəyi ilə BMT Təhlükəsizlik Şurasında yenilənmiş qərar layihəsinin qəbuluna çalışır. Sənədin əsas məqsədi Hörmüz boğazında təhlükəsizliyin təmin olunması kimi təqdim edilir.
Güc tətbiqi maddəsi çıxarıldı
Layihənin ilkin versiyasında İrana qarşı güc tətbiqinə imkan verən müddəalar yer alırdı. Lakin Rusiya və Çinin etirazlarından sonra sənəddə dəyişiklik edilib və BMT Nizamnaməsinin hərbi müdaxiləyə imkan yaradan yeddinci fəslinə istinad çıxarılıb.
Bununla yanaşı, yeni redaktədə diqqətin əsasən dəniz nəqliyyatı, mədən fəaliyyəti və müxtəlif rüsum məsələlərinə yönəldildiyi bildirilir.
Qərar layihəsinə əsas dəstəyi Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt və Qətərin verdiyi qeyd olunur. Körfəz ölkələrinin bölgədə təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqları səbəbindən layihəni dəstəklədiyi vurğulanır.
Rusiya layihəyə qarşı çıxdı
Rusiya isə sənədə qarşı açıq mövqe nümayiş etdirib. Moskvanın BMT-dəki daimi nümayəndəliyi Təhlükəsizlik Şurası üzvlərini layihəni rədd etməyə çağırıb.
“Yeni qarşıdurma riski yaradır”
Rusiya tərəfi qərar layihəsini birtərəfli və qarşıdurmanı dərinləşdirən addım kimi xarakterizə edib. Moskva hesab edir ki, sənəd İran əleyhinə əlavə təzyiqlər üçün əsas yarada və Qərbi Asiyada onsuz da gərgin olan vəziyyəti daha təhlükəli mərhələyə keçirə bilər.
Analitiklər bildirirlər ki, Hörmüz boğazı dünya enerji daşımalarının ən strateji nöqtələrindən biri hesab olunur. Bu səbəbdən bölgədə baş verən hər hansı siyasi və ya hərbi gərginlik qlobal enerji bazarına birbaşa təsir göstərir.
