Hürmüz Boğazı’nda Müvəqqəti Keçid Planı
İrana yaxın bir mənbənin verdiyi məlumata görə, Hürmüz Boğazı müvəqqəti olaraq yenidən açılacaq. Mənbə, Fars News-ə açıqlamasında, İran ilə ABŞ arasında iki həftəlik atəşkəs çərçivəsində əldə olunan razılaşmanın detalları barədə danışıb.
Atəşkəs planının başlanğıcında, Pakistan vasitəçiliyi ilə hər gün müəyyən sayda gəmilərin boğazdan keçməsinə icazə verilməsi nəzərdə tutulmuşdu. Lakin, Lübnan’da atəşkəsin həyata keçirilməməsi və razılaşmanın Hizbullah ilə İsrail arasını da əhatə etməməsi səbəbindən İran, boğazdan gəmilərin keçidinə dair razılaşmanı dayandırıb.
İranın Müəyyən Etdiyi Üç Əsas Şərt
1. Yalnız Ticarət Gəmilərinin Keçidi
İran yalnız ticarət gəmilərinin Hürmüz Boğazından keçməsinə icazə verəcək. Hərbi gəmilərin keçidi qadağan olunacaq və gəmilər ilə yüklərin düşmən ölkələrlə əlaqəsi olmamalıdır.
2. Müəyyən Edilmiş Marşrutların İzlənməsi
Gəmilər, İran tərəfindən göstərilmiş güzərgahlardan keçməli olacaq. Bu marşrutlar boğazdakı təhlükəsizliyin qorunması üçün vacibdir.
3. Koordinasiyanın Təmin Edilməsi
Bütün keçidlər İranlı mütəxəssislər və səlahiyyətli qüvvələrlə koordinasiya çərçivəsində həyata keçiriləcək. Mənbə qeyd edib ki, savaşdan əvvəl ABŞ Mərkəzi Komanda (CENTCOM) İnqilab Keşikçiləri Ordusu Hürmüz Boğazı üzərindəki idarəçiliyini qəbul etmişdi.
Atəşkəsin Tətbiqi və Gəmilərin Keçidi
Mənbə vurğulayıb ki, bu şərtlərin həyata keçirilməsi bəzi ön şərtlərə, xüsusilə Lübnan’dakı atəşkəsin tətbiqinə bağlıdır. Əgər dəniz ablukası davam edərsə, bu atəşkəsin pozulması hesab olunacaq və Hürmüz Boğazı’ndan keçidlər tamamilə dayandırılacaq.
İranın açıqladığı bu şərtlər, bölgədəki geosiyasi vəziyyət və beynəlxalq ticarət üçün kritik əhəmiyyət daşıyır. Hər hansı bir pozuntu yalnız Hürmüz Boğazında deyil, ümumi regional sabitlikdə də ciddi təsir yaradacaq.
