İmam Baqirin (ə) mübarək həyatı və nəsli
Həzrət İmam Məhəmməd ibn Əli əl-Baqir (ə) hicri-qəməri təqvimi ilə 57-ci ildə Mədinə şəhərində dünyaya gəlib. Atası dördüncü İmam Həzrət Əli ibn Hüseyn Zeynülabidin (ə), anası isə İmam Həsənin (ə) qızı Ümmü Abdullah olub.
İmam Baqir (ə) həm ata, həm də ana tərəfindən Həzrət Əli (ə) və Həzrət Fatimənin (ə) pak nəslinə mənsubdur. O, uşaqlıq illərində Kərbəla hadisəsinin şahidi olmuş və Aşuradan sonrakı ağır ictimai-siyasi şəraiti yaşamış müqəddəs şəxsiyyətlərdən biri kimi tarixə düşüb.
“Baqirul-ulum” – elmləri yarıb üzə çıxaran İmam
İmamın “Baqir” ləqəbi “elmi yarıb onun dərinliklərini üzə çıxaran” mənasını daşıyır. O dövrdə siyasi təzyiqlərə baxmayaraq, İmam Məhəmməd Baqir (ə) İslam elminin qorunması və sistemli şəkildə inkişaf etdirilməsi istiqamətində böyük fəaliyyət göstərib.
İslam elmi məktəbinin təməli
İmam Baqirin (ə) dövründə hədis, fiqh, təfsir və maarif sahələrində geniş elmi fəaliyyət formalaşdı. Sonrakı əsrlərdə İslam düşüncəsinə böyük təsir göstərən çoxsaylı alimlər onun elm məclislərində yetişiblər.
Zürarə ibn Əyun, Məhəmməd ibn Müslim, Əbu Bəsir, Cabir ibn Yezid, Hişam ibn Salim kimi tanınmış alimlər onun tələbələri sırasında yer alıblar.
Peyğəmbərin (s) müjdələdiyi şəxsiyyət
Məşhur səhabə Cabir ibn Abdullah Ənsaridən nəql olunan rəvayətə görə, Həzrət Peyğəmbər (s) ona belə buyurmuşdu:
“Məndən sonra nəslimdən olan, adı və siması mənə bənzəyən bir şəxslə görüşəcəksən. O, elmin qapılarını insanların üzünə açacaq. Mənim salamımı ona çatdır.”
İllər sonra Cabir Mədinədə İmam Baqiri (ə) tanıyaraq Peyğəmbərin (s) salamını ona çatdırmış və bu hadisə tarixdə xüsusi yer tutmuşdur.
Elm, əxlaq və sadə həyat nümunəsi
İmam Məhəmməd Baqir (ə) yalnız elmi ilə deyil, həm də təvazökarlığı, səliqəsi və yüksək əxlaqı ilə seçilib.
İmamın hikmətli kəlamı
İmam Baqir (ə) buyururdu:
“Mehribanlıq ürəkləri bir-birinə yaxınlaşdırar, düşmənçilikləri aradan qaldırar.”
Tarixi mənbələrdə qeyd olunur ki, o, sadə həyat sürər, əkinçiliklə məşğul olar, zəhmətkeş insanlarla birlikdə çalışar və ehtiyac sahiblərinə səxavətlə yardım göstərərdi.
Hişamla qarşılaşma və Əhli-Beytin (ə) böyüklüyü
Əməvi xəlifəsi Hişam ibn Əbdülməlik İmam Baqiri (ə) Şama çağıraraq onu xalq qarşısında nüfuzdan salmağa çalışsa da, məqsədinə nail ola bilmədi.
Oxatma hadisəsi
Tarixi rəvayətlərdə qeyd olunur ki, xəlifənin təşkil etdiyi oxatma yarışında yaşlı olmasına baxmayaraq İmam Baqir (ə) ardıcıl və dəqiq atışlarla hamını heyrətləndirib. Bu hadisə Əhli-Beyt (ə) elminin və mənəvi üstünlüyünün nümunələrindən biri kimi yadda qalıb.
Şəhadəti və əbədi irsi
İmam Məhəmməd Baqir (ə) hicri-qəməri 114-cü ildə zilhiccə ayının 7-də xəlifə Hişam ibn Əbdülməlikin göstərişi ilə zəhərlənərək şəhid edilib.
Şəhadəti zamanı 57 yaşında olduğu qeyd olunur.
İmam Mədinə şəhərində yerləşən müqəddəs Bəqi qəbiristanlığında İmam Həsən Müctəba (ə) və atası İmam Zeynülabidinin (ə) yanında dəfn olunub.
Onun elmi məktəbi isə oğlu, altıncı İmam Həzrət Cəfər Sadiq (ə) tərəfindən davam etdirilərək İslam düşüncəsinin ən böyük maarif ocaqlarından birinə çevrildi.
