Dövlət İri Fermalara Pul Verir, Kiçik Fermerlər Kənarda Qalır

600 kiloqramlıq heyvana 240 manat subsidiya

Ötən həftə dana ətinin bir kiloqramının 1-2 manat bahalaşmasının gündəmdə olduğu vaxt hökumət heyvandarlıq sahəsində yeni subsidiya qaydaları ilə bağlı qərar qəbul edib.

Aqrar Subsidiya Şurasının yeni qərarına əsasən, diri çəkisi 600 kiloqram və daha çox olan iribuynuzlu heyvanlara hər kiloqram diri çəki üçün 40 qəpik subsidiya veriləcək.

Subsidiyanın alınması üçün əsas şərtlərdən biri heyvanın Azərbaycanda doğulması və ya ən azı 6 ay ölkə daxilində kökəldilməsidir.

Cəfərli xərclə subsidiyanı müqayisə edib

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli bildirir ki, Azərbaycanda kəsim məqsədilə bəslənən heyvanların çəkisi orta hesabla 300-350 kiloqramdır.

Yeni qaydalara əsasən isə fermer 600 kiloqram diri çəkisi olan heyvanı kəsdikdə 240 manat subsidiya ala biləcək.

Cəfərlinin hesablamasına görə, fermer bir dananı 600 kiloqram və daha artıq çəkiyə çatdırmaq üçün il ərzində təxminən 1500-2000 manat xərcləməlidir. Ekspert diqqətə çatdırır ki, çəkilən xərc müqabilində veriləcək subsidiyanın məbləği xeyli aşağıdır.

Cins heyvanlar üçün 1500 manatadək dəstək

Aqrar Subsidiya Şurasının müəyyənləşdirdiyi tələblərdən görünür ki, dövlətin maliyyə dəstəyində cins heyvanlarla bağlı ayrıca şərtlər müəyyən edilib.

Qərarda bildirilir ki, oktyabrın 1-dən südlük və südlük-ətlik hər cins heyvana görə 1500 manat, ətlik cinslər üzrə isə 1000 manat subsidiya veriləcək.

Mövcud təsərrüfatlarda cins sağmal heyvanlara ildə hər baş üçün 500 manat, yerli damazlıqdan yetişdirilmiş sağmal heyvanlara 800 manat, mələz sağmal heyvanlara isə 200 manat subsidiya nəzərdə tutulub.

Minimum 50 və ya 100 baş tələbi qoyulub

Bu maliyyə dəstəyindən yararlanmaq üçün təsərrüfat sahibinin minimum 50 baş cins və ya minimum 100 baş mələz sağmal heyvanı olmalıdır.

Cins mal-qaranın qiymətinin yüksək olması isə kiçik fermerlərin bu şərtləri yerinə yetirmək imkanları ilə bağlı suallar yaradır.

Qoyun və keçi saxlayanlara 100 hektar şərti

Oxşar ağır şərtlər xırdabuynuzlu heyvandarlıqla, yəni qoyun və keçi saxlamaqla məşğul olan fermerlər üçün də müəyyənləşdirilib.

Xırdabuynuzlu heyvanlara görə subsidiya almaq üçün fermer təsərrüfatının istifadəsində azı 100 hektar örüş və ya otlaq sahəsi, həmçinin 500 baş və ya daha çox heyvan olmalıdır.

Bu tələblər Azərbaycanda heyvandarlıq sahəsində ailə və kiçik təsərrüfatların subsidiyadan nə dərəcədə yararlana biləcəyi məsələsini gündəmə gətirib.

Fermerlərin mövcud problemlərinə diqqət çəkilir

Azərbaycanda heyvandarlığın son illərdə geriləməsi ət bazarının idxaldan asılılığını daha da artırıb. Fermerlərin maliyyə çatışmazlığı, örüş sahələrinin yetərsizliyi və keyfiyyətli yemə əlçatanlıqla bağlı şikayətlərinin çox olduğu bildirilir.

Ekspertlərin fikrincə, yeni şərtlər sayı sürətlə azalan ailə və kiçik təsərrüfatların daha da sıradan çıxmasına, məmurlara məxsus olduğu bildirilən iri təsərrüfatların isə böyüməsinə və dövlət büdcəsindən daha çox faydalanmasına şərait yarada bilər.

Naxçıvanlı fermer: “200 baş qoyuna yer tapmaq çətindir”

Naxçıvanlı fermer Qahablı Nurani sosial şəbəkə vasitəsilə Nazirlər Kabinetinə müraciət edərək belə qərarlar qəbul edilməzdən əvvəl dövlət qurumlarının fermerlərlə və icra başçılarının iştirakı ilə görüşlər keçirməli olduğunu bildirib.

Fermer 500 baş heyvan üçün kifayət qədər örüş sahəsinin olub-olmayacağını sual edir. Onun sözlərinə görə, kənd yerlərində suvarma imkanları və örüş sahələri məhduddur, mövcud əraziləri genişləndirmək isə mümkün deyil.

“200 baş qoyunun otarılmasını düşünürəm”

Qahablı Nurani özünün 200 baş qoyun saxladığını bildirərək onların otarılması və suvarılması məsələsini daim düşünməli olduğunu deyib.

Fermer Qarabağdakı böyük ərazilərə də toxunaraq maddi imkanları məhdud insanların orada heyvandarlıqla məşğul olmaq imkanlarının olmadığını, böyük maliyyə imkanlarına malik sahibkarların isə minlərlə heyvan saxlaya bildiyini qeyd edib.

Cəfərli: Kiçik və orta fermerlər kənarda qalacaq

Natiq Cəfərli yeni subsidiya şərtlərinin kəndliləri, kiçik və orta sahibkarları dövlət dəstəyindən kənarda qoya biləcəyini düşünür.

İqtisadçı Azərbaycanda hansı kiçik və orta sahibkarın 100 hektar torpağa və 500-dən artıq qoyun-keçiyə sahib olduğu sualını qaldırıb.

“500 qoyuna ildə cəmi 2000 manat”

Cəfərlinin sözlərinə görə, 500 qoyunu olan fermerə ildə cəmi 2000 manat subsidiya veriləcəksə, bu məbləğin təsərrüfatın problemlərini nə dərəcədə həll edə biləcəyi də aydın deyil.

Ekspert subsidiyanı əldə etmək üçün otlaq və örüş sahələrində münbitliyin və biomüxtəlifliyin artırılması tələbinə də diqqət çəkərək bunun meyarlarının nədən ibarət olduğunu soruşur.

O, suvarma suyunun qiymətinin yaxın zamanda artdığını xatırladaraq münbitliyi yüksəltmək üçün suvarmaya ehtiyac olduğunu bildirir. Cəfərlinin fikrincə, fermer il ərzində sahəni bir neçə dəfə suvarsa, veriləcək 2000 manat subsidiya su xərcinə gedə bilər.

İqtisadçı biomüxtəlifliyin təmin edilməsinin də əlavə xərc tələb etdiyini vurğulayaraq 2000 manatın həmin xərcləri qarşılayıb-qarşılamayacağı məsələsini qaldırıb.

Beləliklə, yeni subsidiya mexanizminin müəyyən etdiyi minimum heyvan sayı, heyvanların çəkisi və torpaq sahəsi ilə bağlı tələblər kiçik və orta fermerlərin bu maliyyə dəstəyindən hansı səviyyədə yararlana biləcəyi ilə bağlı ciddi suallar yaradıb.