Dünyanın ən böyük texnologiya şirkətlərindən Apple-da uzun müddətdir gözlənilən rəhbərlik dəyişikliyi baş verib. 2011-ci ildən şirkətin baş direktoru vəzifəsini icra edən Tim Kuk səlahiyyətlərini Con Ternusa təhvil verib.

Kuk şirkətdən ayrılmayıb və fəaliyyətini idarə heyətinin sədri kimi davam etdirəcək. Bununla da Apple-da gündəlik icraedici rəhbərlik Ternusa keçərkən, Kuk şirkətin strateji idarəçiliyində qalacaq.

Təqdim olunan məlumata görə, Kuk yeni vəzifəsində 2 milyon dollar əsas əməkhaqqı və 45 milyon dollar dəyərində səhm olmaqla ümumilikdə 47 milyon dollarlıq ödəniş paketinə sahib olacaq.

Ternusa 58 milyon dollarlıq paket

Baş direktor vəzifəsini üzərinə götürən Con Ternus üçün nəzərdə tutulan ödəniş paketinin ümumi dəyərinin isə 58 milyon dollara çatdığı bildirilir.

Bunun 3 milyon dollarını əsas əməkhaqqı, 55 milyon dollarını isə fəaliyyət göstəricilərindən asılı səhm mükafatları təşkil edir.

Beləliklə, Apple-ın yeni baş direktorunun ödəniş paketi Kuk üçün nəzərdə tutulan paketdən daha yüksək olacaq.

Tim Kuk 2011-ci ildə rəhbərliyə gəlmişdi

Tim Kuk Apple-ın qurucularından Stiv Cobsdan sonra 2011-ci ildə şirkətin rəhbərliyini üzərinə götürmüşdü.

Onun rəhbərliyi dövründə Apple-ın biznes miqyası və bazar dəyəri əhəmiyyətli dərəcədə böyüyüb.

Təqdim edilən rəqəmlərə əsasən, Kuk dövründə Apple səhmlərinin dəyəri təxminən 2 200 faiz artıb. Şirkətin bazar kapitallaşmasının isə 350 milyard dollardan 4,7 trilyon dollara yüksəldiyi bildirilir.

Kuk qlobal təchizat sistemini yenidən qurdu

Tim Kukun Apple-dakı fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri şirkətin qlobal təchizat zəncirinin idarə edilməsi olub.

Apple məhsullarının istehsalı və təchizatının müxtəlif ölkələr arasında bölüşdürülməsi, istehsal gücünün genişləndirilməsi və qlobal bazarlardakı əməliyyatların idarə olunması Kuk dövrünün əsas xüsusiyyətlərindən sayılır.

Kuk yeni vəzifəsində də Apple-ın beynəlxalq münasibətlərində mühüm rol oynamağa davam edəcək.

Kuk siyasətçilərlə münasibətlərə diqqət ayıracaq

İdarə heyətinin sədri kimi fəaliyyətini davam etdirəcək Kukun xüsusilə qlobal siyasətçilərlə münasibətlərə diqqət yetirəcəyi gözlənilir.

Onun Çinlə əlaqələrin idarə olunmasında və Vaşinqton administrasiyası ilə təmaslarda fəal rol oynayacağı bildirilir.

Beləliklə, şirkətin gündəlik idarəçiliyi Ternusa verilsə də, Apple-ın geosiyasi və strateji əlaqələrində Kukun təsiri davam edə bilər.

Kuk Ternusa güvəndiyini bildirib

Tim Kuk əməkdaşlara ünvanladığı mesajında şirkətin gələcəyini Con Ternusa etibar etdiyini bildirib.

O, yeni baş direktorun yenilikçi məhsulların hazırlanması sahəsində təcrübəsinə güvəndiyini vurğulayıb.

Bu dəyişikliklə Apple-ın rəhbərliyində texniki və məhsul inkişafı təcrübəsi ilə seçilən şəxsin ön plana çıxması diqqət çəkir.

Con Ternus kimdir?

51 yaşlı Con Ternus baş direktor təyin edilməzdən əvvəl Apple-da aparat mühəndisliyi üzrə baş vitse-prezident vəzifəsində çalışıb.

O, şirkətin əsas məhsullarının, xüsusilə iPhone-un aparat təminatının hazırlanması prosesində mühüm vəzifələr daşıyıb.

Ternusun rəhbərliyi dövründə Apple-ın aparat texnologiyalarını süni intellekt imkanları ilə daha sıx birləşdirməyə çalışacağı gözlənilir.

İlk böyük sınaq sentyabrın 9-da

Ternusun Apple-ın baş direktoru kimi ilk böyük ictimai çıxışının sentyabrın 9-da keçiriləcək illik təqdimat tədbirində olacağı gözlənilir.

Tədbirdə şirkətin yeni məhsullarının təqdim olunacağı bildirilir. Diqqət mərkəzində yeni iPhone modelləri və süni intellekt imkanlarının olması gözlənilir.

Bununla yanaşı, Apple-ın qatlana bilən iPhone modelini də nümayiş etdirə biləcəyi barədə gözləntilər var. Lakin belə bir cihazın sentyabrın 9-da təqdim ediləcəyi hələ rəsmən təsdiqlənməyib.

Apple üçün yeni mərhələ başlayır

Rəhbərlik dəyişikliyi Apple üçün son illərin ən mühüm idarəetmə qərarlarından biri hesab oluna bilər. Şirkəti 2011-ci ildən idarə edən Tim Kukun baş direktor vəzifəsini təhvil verməsi Apple-da uzun bir dövrün başa çatması deməkdir.

Bununla belə, Kukun idarə heyətinin sədri kimi şirkətdə qalması rəhbərlik keçidinin mərhələli şəkildə həyata keçirildiyini göstərir.

İndi əsas diqqət Con Ternusun Apple-ın məhsul strategiyasını hansı istiqamətə aparacağına, xüsusilə süni intellekt və yeni nəsil aparat texnologiyalarında hansı dəyişikliklərə gedəcəyinə yönələcək.

Apple-da Tim Kuk Dövrü Bitdi: Sükan Con Ternusa Keçdi yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

ABŞ-li tədqiqatçılar süni intellektdən istifadə etməklə laboratoriyada çoxala bilən tamamilə yeni viruslar hazırladıqlarını açıqlayıblar. Bununla da tarixdə ilk dəfə tam genomlar süni intellekt tərəfindən layihələndirilərək uğurla həyata keçirilib.

Hazırlanan 16 yeni virus yalnız bakteriyaları yoluxdurmaq üçün yaradılıb və insanların sağlamlığı üçün təhlükə yaratmadığı bildirilib.

Alimlər bu nailiyyəti biologiya və tibb sahəsində mühüm dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirirlər.

Yeni texnologiya necə işləyir?

Araşdırmaya rəhbərlik edən Stenford Universitetinin alimləri bildiriblər ki, istifadə olunan Evo1 və Evo2 adlı süni intellekt modelləri ChatGPT-yə bənzər prinsip əsasında işləyir. Lakin bu sistemlər sözləri deyil, canlıların genetik kodlarını analiz edərək yeni genomlar hazırlayır.

Model virusların, bakteriyaların, bitkilərin və insanların genetik məlumatları əsasında öyrədilib. Daha sonra isə yalnız müəyyən bakteriya növlərini yoluxduran bakteriofaqların hazırlanması üçün istifadə olunub.

302 layihədən 16-sı uğurlu olub

Tədqiqatçılar süni intellektin hazırladığı 302 virus genomunu laboratoriyada sintez ediblər.

Sınaqlar nəticəsində onların 16-sının Escherichia coli (E. coli) bakteriyasını effektiv şəkildə məhv etdiyi müəyyən olunub.

Alimlər bildiriblər ki, bu nəticə süni intellektin ilk dəfə tam funksional və laboratoriyada fəaliyyət göstərə bilən virus genomları hazırlaya bilməsini sübut edir.

Antibiotiklərə davamlı infeksiyalara qarşı yeni ümid

Mütəxəssislərin fikrincə, bu texnologiya gələcəkdə antibiotiklərə davamlı bakterial infeksiyaların müalicəsində yeni imkanlar yarada bilər.

Bakteriofaqlar zərərli bakteriyaları məhv etdiyi üçün onların fərdi şəkildə layihələndirilməsi müasir tibbdə yeni müalicə üsullarının inkişafına təkan verə bilər.

Təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar artır

Bununla yanaşı, mütəxəssislər texnologiyanın sui-istifadə risklərinə də diqqət çəkirlər.

ABŞ-nin Con Hopkins Universitetinin Səhiyyə Təhlükəsizliyi Mərkəzinin alimləri bildiriblər ki, süni intellekt vasitəsilə virusların hazırlanması təcili bio-təhlükəsizlik və bio-mühafizə məsələlərini gündəmə gətirir.

Onların fikrincə, əsas məsələ artıq bu texnologiyanın mümkün olub-olmaması deyil, onun gələcəkdə ciddi təhlükələr yaratmadan necə idarə ediləcəyidir.

Alimlər təhlükəsizlik tədbirlərinin görüldüyünü bildirirlər

Araşdırma müəllifləri qeyd ediblər ki, layihə çərçivəsində insanları və ya mürəkkəb canlıları yoluxdura biləcək viruslar qəsdən istifadə edilməyib.

Süni intellekt yalnız bakteriofaqlar üzərində öyrədilib və bütün eksperimentlər yüksək təhlükəsizlik standartlarına malik laboratoriyalarda həyata keçirilib.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, süni intellektin genom hazırlamaq imkanları gələcəkdə dərmanların, gen terapiyalarının və immunoloji müalicələrin inkişafında mühüm rol oynaya bilər. Bununla yanaşı, texnologiyanın təhlükəsiz və məsuliyyətli şəkildə tətbiqi əsas prioritet olaraq qalır.

Süni İntellekt Tarixdə İlk Dəfə Tam Yeni Viruslar Hazırladı yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti (FTX) bildirib ki, “Telegram” platformasının qurucusu və rəhbəri Pavel Durov barəsində beynəlxalq axtarış qərarı qəbul edilib.

Rusiya əsilli, Fransa və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri vətəndaşı olan Durovun hazırda Fransada olduğu qeyd edilib.

Rusiya tərəfi terror fəaliyyətinə yardım iddiası irəli sürür

FTX-nin açıqlamasına görə, Durov Ukrayna xüsusi xidmət orqanlarının fəaliyyəti ilə bağlı aparılan cinayət istintaqı çərçivəsində terror fəaliyyətinə yardım göstərməkdə ittiham olunur.

Qurum iddia edir ki, “Telegram” rəhbərliyi Rusiyada qadağan edilmiş və tanışlıq xidməti kimi fəaliyyət göstərən “Leo Match Bot” adlı çat-botu platformadan silməyib.

Gənclərin bu platforma vasitəsilə cəlb edildiyi bildirilir

FTX-nin məlumatına görə, Ukrayna xüsusi xidmət orqanları sözügedən botdan istifadə edərək Rusiyada yaşayan gənclərlə əlaqə yaradıb və onları təxribat xarakterli fəaliyyətlərə cəlb edib.

Bəyanatda qeyd olunur ki, 2025-ci ilin iyul ayında Rusiyanın müxtəlif bölgələrində yaşı 12–22 arasında olan 46 nəfər saxlanılıb. Onların enerji və nəqliyyat infrastrukturuna qarşı təxribatlarda, həmçinin hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşlarına hücumlarda iştirak etdikləri irəli sürülür.

FTX: Gənclərlə saxta profillər vasitəsilə əlaqə saxlanılıb

Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti iddia edir ki, Ukrayna xüsusi xidmət orqanlarının əməkdaşları gənc qız profilləri yaradaraq sözügedən bot vasitəsilə yeniyetmələr və gənclərlə əlaqə qurublar.

Qurumun məlumatına görə, daha sonra həmin şəxslər müxtəlif obyektlərin yandırılmasına və polis əməkdaşlarına qarşı hücumlar həyata keçirməyə sövq ediliblər.

Rusiya tərəfinin açıqlamaları ilə bağlı Pavel Durov və “Telegram” tərəfindən hələlik rəsmi münasibət bildirilməyib.

Rusiya “Telegram”ın Qurucusu Pavel Durov Barəsində Beynəlxalq Axtarış Elan Etdi yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Google süni intellekt ailəsinə üç yeni model əlavə etdiyini açıqlayıb. Şirkətin təqdim etdiyi yeni sistemlər arasında ən güclü model hesab edilən Gemini 3.6 Flash, kibertəhlükəsizlik üçün hazırlanmış Gemini 3.5 Flash Cyber və yüngül versiya olan Gemini 3.5 Flash-Lite yer alır.

Şirkət bu addımla süni intellekt bazarında OpenAI, Anthropic və digər aparıcı texnologiya şirkətləri ilə rəqabətdə mövqeyini daha da gücləndirməyi hədəfləyir.

Gemini 3.6 Flash daha yüksək məhsuldarlıq vəd edir

Qiymətləndirmələrə görə, Gemini 3.6 Flash proqramlaşdırma, proqram kodlarının hazırlanması və maliyyə əməliyyatlarının icrası zamanı əvvəlki Flash versiyası ilə müqayisədə daha yüksək performans nümayiş etdirir.

Google bildirir ki, yeni model təkcə daha güclü imkanlara malik deyil, həm də istifadəçilər üçün daha aşağı xərc tələb edir.

Kibertəhlükəsizlik üçün xüsusi model hazırlanıb

Şirkətin təqdim etdiyi Gemini 3.5 Flash Cyber modeli proqram təminatındakı təhlükəsizlik boşluqlarının aşkarlanması və aradan qaldırılması üçün hazırlanıb.

Google-un məlumatına görə, bu model digər iri süni intellekt sistemləri ilə müqayisədə kibertəhlükəsizlik problemlərini daha aşağı maliyyətlə müəyyənləşdirə və həll edə bilir.

Flash-Lite rəqəmsal köməkçilər üçün nəzərdə tutulub

Yeni təqdim edilən Gemini 3.5 Flash-Lite isə rəqəmsal şəxsi köməkçilər və müstəqil fəaliyyət göstərən süni intellekt agentlərinin idarə olunması kimi gündəlik tapşırıqlar üçün optimallaşdırılıb.

Google-un Gemini məhsulları üzrə baş direktoru Tulsi Doşi bildirib ki, yeni Flash modelləri sürət, keyfiyyət və səmərəlilik arasında optimal tarazlıq yaratmaq məqsədilə hazırlanıb.

Gemini 3.5 Pro üzərində iş davam edir

Şirkət eyni zamanda ən yüksək məhsuldarlığa malik olması gözlənilən Gemini 3.5 Pro modeli üzərində işlərin davam etdiyini açıqlayıb.

Google daha əvvəl bu modelin iyun ayında istifadəyə veriləcəyini bildirsə də, test mərhələsinin uzandığını qeyd edib. Şirkət model tam hazır olduqdan sonra geniş istifadəçi auditoriyasına təqdim ediləcəyini bildirib.

Kibertəhlükəsizlik sahəsində rəqabət güclənir

Son aylarda OpenAI, Anthropic, Çin texnologiya şirkətləri və Meta yeni süni intellekt modellərini təqdim edərək bazarda rəqabəti artırıblar.

Xüsusilə kibertəhlükəsizlik sahəsi süni intellekt texnologiyalarının əsas inkişaf istiqamətlərindən birinə çevrilib. Bu sistemlər proqram təminatındakı boşluqları insanlardan daha sürətli aşkar edib aradan qaldıra bilsələr də, onların kibercinayətkarlar tərəfindən sui-istifadə olunması riski də mövcuddur.

Yeni model kritik boşluqları müəyyən edib

Google bildirib ki, Gemini 3.5 Flash Cyber modeli məhdud giriş prinsipi ilə istifadəyə təqdim olunacaq.

Şirkətin məlumatına əsasən, model V8 JavaScript Engine açıq mənbəli proqram təminatı üzərində aparılan sınaqlarda 55 təhlükəsizlik problemi aşkar edib. Onlardan 10-u əvvəllər heç bir süni intellekt modeli tərəfindən müəyyən edilməmiş kritik boşluqlar olub.

Tulsi Doşi bildirib ki, ilk mərhələdə model yalnız hökumətlər və etibarlı tərəfdaşların istifadəsinə veriləcək. Məqsəd müdafiə qruplarının kritik boşluqları kibercinayətkarlar onlardan istifadə etməzdən əvvəl aradan qaldırmasına imkan yaratmaqdır.

Yeni modellər daha qənaətlidir

Google-un açıqlamasına görə, yeni Flash modelləri əvvəlki versiyalarla müqayisədə 17 faiz daha az token istifadə edir. Bu isə proqramçılara və şirkətlərə eyni həcmdə işi daha aşağı hesablama xərci ilə yerinə yetirməyə imkan verəcək.

Google Süni İntellekt Yarışında Üç Yeni Gemini Modelini Təqdim Etdi yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Dünyanın aparıcı ekran istehsalçılarından biri olan Samsung Display noutbuklar üçün hazırladığı yeni Tandem OLED panelini rəsmi olaraq təqdim edib. Şirkətin yeni ekran texnologiyası əvvəlki nəsil OLED panellərlə müqayisədə daha yüksək parlaqlıq və daha keyfiyyətli görüntü təqdim edir.

Yeni panel qısa müddət əvvəl Video Elektronika Standartları Assosiasiyası (VESA) tərəfindən təqdim edilən DisplayHDR True Black 1400 sertifikatına layiq görülüb. Bu standart OLED ekranların yüksək parlaqlıq və dərin qara rəng performansını təsdiqləyən ən yeni sertifikatlardan hesab olunur.

1600 nit parlaqlıq diqqət çəkir

DisplayHDR True Black 1400 sertifikatı əvvəlki True Black 1000 standartı ilə müqayisədə parlaqlıq tələblərini təxminən 40 faiz artırır. Standarta əsasən, ekranlar görüntünün 10 faizlik hissəsində minimum 1400 nit parlaqlıq təqdim etməli, qara rəng səviyyəsi isə 0,0005 nit və ya daha aşağı olmalıdır.

Samsung bildirib ki, yeni Tandem OLED panel laboratoriya sınaqlarında maksimum 1600 nit pik parlaqlıq səviyyəsinə çata bilir. Bu göstərici günəş işığı altında və yüksək işıqlı mühitlərdə ekranın daha rahat görünməsini təmin edir.

İlk olaraq Lenovo noutbuklarında istifadə olunur

Yeni OLED panel artıq Lenovo Yoga Pro 9i Aura Edition modelində istifadə edilir. Lenovo bu ekranı PureSight Pro Tandem OLED adı ilə təqdim edir.

16 düym ölçüyə malik toxunma ekranı 3.2K təsvir ölçüsü və 120 Hz yenilənmə tezliyi ilə təchiz olunub. Bu xüsusiyyətlər istifadəçilərə daha axıcı görüntü, yüksək rəng dəqiqliyi və daha canlı vizual təcrübə təqdim edir.

Digər istehsalçılar da yeni paneldən istifadə edəcək

Samsung Display-in açıqladığı məlumata görə, yeni Tandem OLED panelləri yalnız Lenovo modelləri ilə məhdudlaşmayacaq. Şirkət artıq panellərin digər istehsalçılara da göndərilməsinə başlayıb.

Məlumata əsasən, Asus, Dell və MSI kimi aparıcı noutbuk istehsalçılarının da bu ekranlarla təchiz edilmiş yeni modelləri 2026-cı ilin ikinci yarısında bazara çıxarması gözlənilir.

Ekspertlərin fikrincə, Tandem OLED texnologiyası yüksək parlaqlıqla yanaşı enerji səmərəliliyini artırır, ekranın istifadə müddətini uzadır və HDR məzmununun daha keyfiyyətli nümayişinə imkan yaradır. Bu xüsusiyyətlər yeni paneli xüsusilə peşəkar dizayn, foto və video montajı, eləcə də oyun həvəskarları üçün cəlbedici seçimə çevirə bilər.

Samsung-dan Noutbuk Ekranlarında İnqilab: 1600 Nit Parlaqlıq Təqdim Edildi yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

İyulun 19-da dünyanın müxtəlif bölgələrində bir sıra istifadəçilər Instagram platformasında giriş və istifadə problemlərinin yarandığını bildiriblər.

İstifadəçilərin məlumatlarına görə, tətbiqə daxil olmaq, xəbər lentini yeniləmək, paylaşım etmək və hekayələri yükləmək zamanı çətinliklər müşahidə olunur. Sosial şəbəkələrdə və istifadəçi forumlarında oxşar şikayətlərin sayı sürətlə artmaqdadır.

Hansı problemlər qeydə alınır?

İstifadəçilərin bildirdiyi əsas nasazlıqlar bunlardır:

• Tətbiqə və ya veb-versiyaya girişdə çətinlik;
• Xəbər lentinin yenilənməməsi;
• Foto, video və “Reels” paylaşımlarının yüklənməsində problem;
• Hekayələrin açılmaması və ya paylaşılmaması;
• Birbaşa mesaj (DM) xidmətində gecikmələr və nasazlıqlar.

Bəzi istifadəçilər hesablarına daxil olmağa çalışarkən “Hesabınız müvəqqəti olaraq sayt problemi səbəbindən əlçatan deyil” məzmunlu bildiriş aldıqlarını da bildiriblər.

Meta-dan rəsmi açıqlama yoxdur

Hazırda Meta şirkəti Instagramda baş verən problemlə bağlı rəsmi açıqlama yaymayıb və nasazlığın nə vaxt aradan qaldırılacağı barədə məlumat verməyib.

Müstəqil xidmət monitorinq platformalarının əvvəlki status məlumatlarında genişmiqyaslı nasazlıq qeydə alınmasa da, iyulun 19-da istifadəçi şikayətlərinin əhəmiyyətli dərəcədə artdığı müşahidə olunur.

Problem nə vaxt həll olunacaq?

Problemin aradan qalxacağı vaxt hələ məlum deyil. Oxşar hallarda istifadəçilərə tətbiqi yenidən başlatmaq, internet bağlantısını yoxlamaq və tətbiqin son versiyasını quraşdırmaq tövsiyə olunur.

Əgər nasazlıq Meta serverlərindən qaynaqlanırsa, xidmət yalnız şirkətin texniki müdaxiləsindən sonra tam bərpa olunacaq.

Instagramda Giriş Problemi: Meta Hələlik Açıqlama Verməyib yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

ABŞ-ın süni intellekt şirkəti Anthropic ilə Vaşinqton arasında son həftələrdə yaşanan gərginlik başa çatıb.

ABŞ Ticarət Nazirliyi şirkətin ən qabaqcıl süni intellekt modelləri olan Claude Fable 5 və Mythos 5 üzərində tətbiq edilən ixrac məhdudiyyətlərini ləğv edib. Bununla da 18 gün davam edən böhran sona çatıb.

Böhran necə başlamışdı?

Böhran iyunun əvvəlində Anthropic-in Fable 5 modelini təqdim etməsindən bir neçə gün sonra başlamışdı.

ABŞ hökuməti milli təhlükəsizlik səbəblərini əsas gətirərək şirkətə xarici vətəndaşların bu modellərdən istifadəsini dayandırmaq barədə göstəriş vermişdi. Anthropic istifadəçiləri vətəndaşlıqlarına görə operativ şəkildə ayıra bilmədiyini bildirərək hər iki modeli bütün istifadəçilər üçün müvəqqəti bağlamışdı. Bu qərar Amazon Web Services, Google Cloud və Microsoft platformalarında xidmətlərin dayanmasına səbəb olmuşdu.

Qadağa niyə ləğv olundu?

Məlumata görə, ABŞ hökuməti əvvəlcə modellərin kibertəhlükəsizlik baxımından risk yarada biləcəyini əsas gətirmişdi.

Lakin texnologiya şirkətlərinin və sənaye nümayəndələrinin etirazlarından sonra Anthropic təhlükəsizlik sistemlərini gücləndirib və əlavə qoruyucu mexanizmlər tətbiq edib. Bundan sonra ABŞ Ticarət Nazirliyi ixrac məhdudiyyətlərini aradan qaldırmaq qərarı verib.

Fable 5 yenidən istifadəyə açılıb

Qərara əsasən, Claude Fable 5 və Mythos 5 modelləri yenidən istifadəçilərin ixtiyarına verilib.

Şirkət bildirib ki, bundan sonra təhlükəsizlik riski yarada biləcək bəzi sorğular daha məhdud imkanlara malik modellərə yönləndiriləcək. Anthropic həmçinin ABŞ hökuməti ilə süni intellekt təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlığı davam etdirəcəyini açıqlayıb.

Süni intellekt sənayesi üçün mühüm presedent

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu hadisə ABŞ hökumətinin kommersiya məqsədli süni intellekt modellərinə birbaşa müdaxilə etdiyi ilk böyük nümunələrdən biri kimi tarixə düşəcək.

Baş verənlər süni intellekt texnologiyalarının milli təhlükəsizlik, ixrac nəzarəti və qlobal rəqabət baxımından gələcək tənzimlənməsinə ciddi təsir göstərə bilər.

ABŞ Geri Çəkildi: Anthropic-in Süni İntellekt Modelinə Qoyulan Qadağa Ləğv Edildi yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Meta Platforms şirkəti “Instagram” platformasında ucdan-uca şifrələmə funksiyasını qlobal şəkildə dayandırıb.

Mayın 8-dən qüvvəyə minən dəyişiklikdən sonra istifadəçilər artıq şəxsi mesajlarını əvvəlki yüksək təhlükəsizlik sistemi ilə göndərə bilməyəcəklər.

Bu qərar “Meta”nın uzun illər müdafiə etdiyi “gələcək məxfilikdədir” strategiyasından geri addım kimi qiymətləndirilir.

Şəxsi mesajlara çıxış mümkün olacaq

Ucdan-uca şifrələmənin ləğvi “Instagram” mesajlarının qorunma mexanizmində ciddi dəyişiklik yaradıb.

Yeni sistemə əsasən, “Meta” artıq birbaşa mesajlardakı mətnlərə, şəkillərə, videolara və səs qeydlərinə texniki baxımdan çıxış əldə edə biləcək.

“Instagram” standart şifrələmə sisteminə keçib

Platforma bundan sonra elektron poçt xidmətlərində istifadə olunan standart şifrələmə modelindən istifadə edəcək.

Bu modeldə xidmət təminatçısı hüquqi tələb və ya texniki ehtiyac yarandıqda mesaj məzmununu görə bilir.

İstifadəçilərə məlumatlarını yükləmək imkanı verilib

“Meta” şifrələnmiş söhbətləri olan istifadəçilərə əvvəlki mesaj və media fayllarını itirməmək üçün məlumatlarını yükləmə seçimi təqdim edib.

Şirkət bunun məlumatların qorunması məqsədi daşıdığını bildirib.

Qərarın səbəbi müzakirələr yaradıb

“Meta” qərarı funksiyadan istifadə edənlərin sayının az olması ilə izah edib.

Lakin kibertəhlükəsizlik üzrə mütəxəssislər hesab edirlər ki, qərarın arxasında şirkətin süni intellekt modellərinin inkişafı və reklam sistemləri üçün daha çox məlumat toplamaq istəyi dayana bilər.

Uşaq təhlükəsizliyi ilə bağlı təşkilatlar qərarı dəstəkləyib

Uşaq istismarı ilə mübarizə aparan bəzi təşkilatlar qərarı müsbət qarşılayıb.

Onlar hesab edirlər ki, güclü şifrələmə cinayətkarların hüquq-mühafizə orqanlarından gizlənməsini asanlaşdırır və bu dəyişiklik internet təhlükəsizliyini artıra bilər.

Məxfilik tərəfdarları narahatdır

Məxfilik hüquqlarını müdafiə edən təşkilatlar isə qərarı ciddi geriləmə adlandırıblar.

Onların fikrincə, xüsusilə uşaqlar, jurnalistlər və fəallar üçün məlumat təhlükəsizliyinin ən effektiv yolu məhz ucdan-uca şifrələmədir.

Digər platformalarda şifrələmə qalır

Hazırda WhatsApp, Signal və iMessage kimi tətbiqlərdə ucdan-uca şifrələmə əsas təhlükəsizlik funksiyası olaraq qalır.

Ekspertlər bildirirlər ki, “Instagram” və TikTok kimi sosial şəbəkələrin bu texnologiyadan uzaqlaşması mesajlaşma tətbiqləri ilə sosial media platformaları arasındakı fərqi daha da artırır.

“Instagram” Məxfi Mesaj Funksiyasını Dayandırdı yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Japan Airlines (JAL) Tokiodakı Haneda Hava Limanında insansı robotların istifadəsinə start verib. Layihə may ayının əvvəlində başlayacaq sınaq mərhələsi ilə həyata keçiriləcək.

Bu təşəbbüs artan turist axını və işçi çatışmazlığı problemini həll etmək məqsədi daşıyır.

Robotlar baqaj və yükləri daşıyır

İstifadə olunan robotlar əsasən baqaj və yük daşınması üçün nəzərdə tutulub. Onlar hava limanının texniki zonalarında fəaliyyət göstərərək ağır fiziki işlərin bir hissəsini üzərinə götürür.

Sınaq çərçivəsində robotların konveyer sistemlərinə yükləri uğurla ötürdüyü müşahidə olunub.

Uzunmüddətli layihə planı

Layihə GMO Internet Group ilə birgə həyata keçirilir və 2028-ci ilə qədər davam etdirilməsi planlaşdırılır.

Məqsəd robotların gələcəkdə daimi xidmətə daxil edilməsidir.

İşçi çatışmazlığı əsas səbəbdir

Yaponiyada əhalinin yaşlanması və işçi qüvvəsinin azalması hava limanı sektorunda ciddi çətinliklər yaradır.

Bu səbəbdən robotların istifadəsi işçilərin fiziki yükünü azaltmaq və əməliyyatların effektivliyini artırmaq üçün vacib hesab olunur.

Təhlükəsizlik insan nəzarətində qalır

JAL rəsmiləri bildirir ki, robotlar yalnız fiziki işləri yerinə yetirəcək.

Təhlükəsizlik, qərarvermə və idarəetmə kimi kritik funksiyalar isə insan əməkdaşların nəzarətində qalacaq.

Turizm artımı təzyiq yaradır

Yaponiya turizm sahəsində rekord göstəricilərlə üzləşir. 2025-ci ildə 42,7 milyon turist qəbul edən ölkəyə 2026-cı ilin ilk iki ayında artıq 7 milyondan çox insan səfər edib.

Bu artım hava limanlarında iş yükünü daha da artırır.

Gələcəkdə daha geniş istifadə

Hazırda 2–3 saat fasiləsiz işləyə bilən robotların gələcəkdə təyyarə salonlarının təmizlənməsi kimi əlavə vəzifələrdə də istifadə olunması planlaşdırılır.

Bu addım Yaponiyada avtomatlaşdırmanın daha geniş tətbiqinə yol aça bilər.

Texnologiya ilə gələcəyə addım

Ekspertlər hesab edir ki, bu cür layihələr gələcəkdə qlobal aviasiya sektorunda geniş yayılacaq.

Robotların tətbiqi həm əməliyyat xərclərini azalda, həm də xidmət keyfiyyətini artıra bilər.

Yaponiyada Robotlar Baqaj Daşımağa Başladı yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.

Google şirkətində 600-dən çox əməkdaş rəhbərliyə müraciət edərək Pentaqon ilə planlaşdırılan süni intellekt razılaşmasının rədd edilməsini tələb edib.

Müraciət şirkətin baş icraçı direktoru Sundar Pichai ünvanlanıb və müxtəlif bölmələrdən – o cümlədən “DeepMind” və “Cloud” komandalarından əməkdaşlar tərəfindən imzalanıb.

“Gizli layihələr təhlükəlidir”

Etiraz edən əməkdaşlar bildirir ki, məxfi hərbi layihələr şəffaflıqdan uzaqdır və bu texnologiyaların necə istifadə olunacağını nəzarətdə saxlamaq çətindir.

Onların fikrincə, süni intellekt sistemləri mülki şəxslərin izlənməsi, təsnif edilməsi və ya hədəfə alınması kimi riskli məqsədlər üçün istifadə oluna bilər.

“Gemini” modeli mübahisə mövzusu

Müzakirə olunan razılaşma çərçivəsində Google-un “Gemini” adlı süni intellekt modelinin hərbi və məxfi əməliyyatlarda istifadəsi nəzərdə tutulur.

Şirkət bu modelin istifadəsinə müəyyən məhdudiyyətlər qoymağa çalışsa da, Pentaqonun daha geniş səlahiyyətlər tələb etdiyi bildirilir.

Texniki və etik narahatlıqlar

İşçilər qeyd edir ki, bu cür məhdudiyyətlərin texniki baxımdan təmin edilməsi çətindir.

Onlar həmçinin vurğulayır ki, ABŞ müdafiə qurumlarının qaydaları xarici tərəflərin bu sistemlərə məhdudiyyət qoymasını çətinləşdirir. Bu isə etik riskləri daha da artırır.

Şirkətlər arasında rəqabət

Bu proses fonunda texnologiya şirkətləri arasında Pentaqonla süni intellekt müqavilələri uğrunda rəqabət güclənir.

Amazon Web Services və Microsoft kimi nəhənglər də bu sahədə aktivdir və hökumət layihələrində iştirak etməyə çalışır.

2018-ci il presedenti yenidən gündəmdə

Google əməkdaşlarının hazırkı etirazı 2018-ci ildə baş verən hadisəni xatırladır. Həmin vaxt işçilərin təzyiqi nəticəsində şirkət Pentaqonun “Project Maven” adlı layihəsindən imtina etmişdi.

Hazırda isə şirkətin hərbi sahədə fəaliyyətini tədricən genişləndirdiyi qeyd olunur.

Mübahisəli istiqamət

Analitiklər bildirir ki, süni intellektin hərbi məqsədlərlə istifadəsi həm texnoloji, həm də etik baxımdan ciddi müzakirələrə səbəb olur.

Google daxilində baş verən bu etiraz dalğası gələcəkdə texnologiya şirkətlərinin dövlətlə əməkdaşlıq modelinə təsir göstərə bilər.

“Google” İşçiləri Pentaqon Razılaşmasına Etiraz Etdi yazısı ilk önce üzerinde ortaya çıktı.