Brent Neftində Kritik Hədd: Bazarda Nə Baş Verir?

Brent nefti 101,37 dollara gerilədi

Beynəlxalq fyuçers bazarlarında ticarət olunan Brent markalı neftin bir barelinin qiyməti qlobal güclərin koordinasiyalı müdaxiləsi və mərkəzi bankların faiz siyasəti ilə bağlı sərt siqnallar fonunda aşağı istiqamət götürüb.

Cümə günü 103,04 dollara qədər yüksələn və ticarət gününü 102,25 dollar səviyyəsində başa vuran dekabr fyuçersli Brent nefti həftənin ilk ticarət günündə ucuzlaşıb.

Saat 09:25-ə olan göstəricilərə əsasən, Brent neftinin qiyməti 0,9 faiz azalaraq bir barel üçün 101,37 dollara düşüb.

Eyni vaxtda ABŞ-nin Qərbi Texas markalı xam neftinin noyabr fyuçerslərinin bir bareli 90,08 dollardan ticarət olunub.

Bazarda yaranan son vəziyyət neft qiymətlərinin istiqamətinə eyni vaxtda bir neçə amilin təsir etdiyini göstərir.

G7-dən 100 milyon barellik ehtiyat qərarı

Neft qiymətlərindəki qəfil zəifləmənin əsas səbəblərindən biri dünyanın böyük iqtisadiyyatlarını birləşdirən G7 ölkələrinin enerji böhranının təsirlərini azaltmaq üçün hazırladığı fövqəladə tədbirlər planıdır.

Ehtiyatlar dörd ay ərzində bazara çıxarılacaq

G7 liderlərinin oktyabrın 2-də keçirdiyi onlayn sammitdən sonra qlobal bazarları kəskin qiymət dəyişikliklərindən qorumaq məqsədilə Beynəlxalq Enerji Agentliyinin koordinasiyası altında ümumilikdə 100 milyon barel neft və dizel ehtiyatının bazara buraxılması qərara alınıb.

Planın dörd ay ərzində həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Əməliyyatın ilk 20 günündə bazara böyük həcmdə dizel yanacağının çıxarılması planlaşdırılır. Ehtiyac yaranacağı təqdirdə əlavə ehtiyatların istifadəyə verilməsi də nəzərdən keçirilə bilər.

G7 ölkələri bununla yanaşı, neft emalı müəssisələrinin texniki xidmət cədvəllərini uyğunlaşdıraraq zavodlarda müvəqqəti istehsal gücü artımına nail olmağı planlaşdırırlar.

Hörmüz boğazında təhlükəsizlik amili

Enerji diplomatiyasının mühüm istiqamətlərindən biri də qlobal enerji ticarətinin əsas marşrutlarından sayılan Hörmüz boğazının ətrafındakı təhlükəsizlik vəziyyətidir.

G7 ölkələrinin planında Hörmüz boğazı ətrafında təhlükəsizliyin təmin edilməsinə yönələn səylərin gücləndirilməsi də yer alır.

Boğazın qlobal enerji daşımalarındakı rolu nəzərə alındıqda, burada yarana biləcək hər hansı gərginlik neft bazarında qiymət dəyişikliklərinə səbəb ola biləcək mühüm amillərdən biri hesab edilir.

Məhz buna görə bazar iştirakçıları strateji ehtiyatların buraxılması ilə yanaşı, əsas enerji dəhlizlərində baş verən prosesləri də diqqətlə izləyirlər.

ABŞ-də faiz gözləntiləri neftə təzyiq edir

Neft bazarında satış təzyiqini artıran digər amil ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin sərt pul siyasətini davam etdirəcəyi ilə bağlı güclənən gözləntilərdir.

Pul bazarlarındakı qiymətləndirmələrə görə, Federal Ehtiyat Sisteminin bu ay keçiriləcək toplantısında faiz dərəcəsini dəyişməməsi ehtimalı 80 faizdən yüksək qiymətləndirilir.

Bununla yanaşı, dekabr ayında keçiriləcək ilin son toplantısında faiz dərəcəsinin 25 baza bəndi artırılması ehtimalı da gündəmdə qalır.

Yüksək faiz neft tələbinə təsir edə bilər

Borc vəsaitlərinin dəyərinin yüksək səviyyədə qalacağı ilə bağlı narahatlıq qlobal iqtisadi fəallıq üzərində təzyiq yaradır.

İqtisadi fəallığın zəifləməsi isə enerji istehlakının və nəticədə neftə tələbatın azalması ehtimalını artırır.

Bu səbəbdən ABŞ-də faiz dərəcələrinin gələcək istiqaməti hazırda neft bazarının əsas diqqət mərkəzlərindən biridir.

Faizlərin daha uzun müddət yüksək qalması ilə bağlı gözləntilərin güclənməsi Brent və Qərbi Texas markalı neftin qiymətlərində aşağı istiqamətli təzyiq yaradan amillər sırasında göstərilir.

OPEC+-dan bazarın istiqamətini dəyişə biləcək qərar

Qiymətlərdəki azalmanı məhdudlaşdıran əsas amillərdən biri isə OPEC+ ittifaqının hasilatla bağlı mövqeyidir.

Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı və Rusiya başda olmaqla tərəfdaş istehsalçı ölkələrin yeddi əsas üzvü noyabr ayında əlavə hasilat artımına getməmək qərarı verib.

Bu qərar bazarda təklifin daha sürətlə artacağı ilə bağlı gözləntiləri zəiflədərək qiymətlərə müəyyən dəstək verə bilər.

Növbəti mühüm tarix 1 noyabrdır

OPEC+ ölkələrinin bazardakı vəziyyəti qiymətləndirəcəyi növbəti mühüm toplantının noyabrın 1-də keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Bazar iştirakçıları həmin görüşdə hasilat siyasəti ilə bağlı veriləcək mümkün qərarları diqqətlə izləyəcəklər.

G7 ölkələrinin ehtiyatları bazara çıxarması təklifi artırmağa yönəldiyi halda, OPEC+ ölkələrinin əlavə hasilat artımından imtina etməsi bazarda əks istiqamətdə təsir yaradır.

Bu səbəbdən neftin qiymətində növbəti hərəkətin hansı istiqamətdə olacağı bu iki amil arasındakı tarazlıqdan da asılı ola bilər.

Brent üçün 100,97 dollar kritik həddir

Texniki göstəricilər baxımından da Brent neftinin qiyməti mühüm səviyyəyə yaxınlaşıb.

Bazar təhlillərində 100,97 dollar bir barel üçün əsas dəstək səviyyəsi kimi izlənilir.

Yuxarı istiqamətli hərəkətdə isə 103,77 dollar müqavimət səviyyəsi kimi göstərilir.

Brentin 101,37 dollar səviyyəsinə qədər geriləməsi qiyməti əsas dəstək həddinə yaxınlaşdırıb.

Bazarın diqqəti üç əsas amildədir

Hazırda neft bazarının istiqamətinə təsir göstərən üç əsas məsələ ön plana çıxır: G7 ölkələrinin 100 milyon barellik strateji ehtiyatı bazara çıxarması, ABŞ-də faiz dərəcələrinin yüksək qalacağı ilə bağlı gözləntilər və OPEC+ ölkələrinin əlavə hasilat artımından imtina etməsi.

Bir tərəfdən bazara əlavə neft və dizel təklifinin çıxarılması qiymətlərin aşağı düşməsinə şərait yaradır. Digər tərəfdən OPEC+ ölkələrinin hasilatı artırmamaq qərarı təklif artımını məhdudlaşdıraraq qiymətlərdəki azalmanın qarşısını ala bilər.

Bununla yanaşı, Hörmüz boğazı ətrafında təhlükəsizlik vəziyyəti də enerji bazarının əsas risk amillərindən biri olaraq qalır.

Beləliklə, Brent neftinin 101 dollar ətrafına enməsi bazarı kritik texniki həddə yaxınlaşdırıb. Qarşıdakı dövrdə strateji ehtiyatların bazara çıxarılma sürəti, ABŞ-nin faiz siyasəti və OPEC+ ölkələrinin hasilat mövqeyi neft qiymətlərinin növbəti istiqamətinin müəyyənləşdirilməsində əsas rol oynayacaq.