Alyaskada Senat seçkiləri ətrafında mübahisə
ABŞ-ın Alyaska ştatında Senat seçkiləri ilə bağlı aparılan cinayət araşdırması siyasi və hüquqi mübahisələrə səbəb olub.
- Alyaskada Senat seçkiləri ətrafında mübahisə
- Eyni soyadlı iki namizəd necə ortaya çıxıb?
- Seçki qurumları namizədin iştirakını dayandırmağa çalışıb
- Məhkəmə namizədin seçkilərə qatılmasına icazə verib
- ABŞ Ədliyyə Nazirliyi cinayət araşdırmasına başlayıb
- Onlarla məhkəmə çağırışı göndərilib
- Müstəntiqlər hansı ehtimalları araşdırırlar?
- Mülki hüquqların pozulması ehtimalı
- Peltola iddiaları rədd edir
- Namizəd müstəqil iştirak etdiyini bildirir
- Məhkəmə nəticələrin təsdiqinin təxirə salınmasını rədd edib
- Federal hakim nazirliyin tələbini qəbul etməyib
- Alyaska seçkiləri Senatdakı qüvvələr nisbətinə təsir edə bilər
- Namizədlərin seçki kampaniyasında əsas mövzular
Araşdırmanın mərkəzində hazırkı respublikaçı senator Den Sallivanla oxşar ad daşıyan başqa bir namizədin seçki yarışına qoşulması dayanır.
İddialara görə, ikinci namizədin seçkilərdə iştirakı respublikaçı senatorun tərəfdarları arasında çaşqınlıq yaratmaq və səslərin bir hissəsini demokrat namizəd Meri Peltolanın xeyrinə yönəltmək məqsədi daşıya bilər.
Federal müstəntiqlər araşdırmanın əhatəsini genişləndirərək hadisə ilə əlaqəsi olduğu ehtimal edilən şəxslərə məhkəmə çağırışları və rəsmi bildirişlər göndəriblər.
Peltola belə bir plandan xəbərdar olmadığını bildirib. Digər namizəd isə seçkilərə müstəqil və qanuni şəkildə qatıldığını vurğulayıb.
Eyni soyadlı iki namizəd necə ortaya çıxıb?
Mübahisə Alyaskanın kiçik Peterburq şəhərindən olan təqaüddəki müəllim Daniel Ceyms Sallivanın namizədliyi ilə başlayıb.
O, Senatdakı mandatını qorumağa çalışan respublikaçı Den Sallivana qarşı seçkilərə qatılıb.
Hazırkı senator Den Sallivan adı ilə tanınır. Digər namizədin adı isə seçki bülletenində Daniel Cey Sallivan kimi göstərilir və onun partiya mənsubiyyəti qeyd edilmir.
Adların oxşarlığı seçicilərin namizədləri qarışdıra biləcəyi barədə suallar yaradıb.
Seçki qurumları namizədin iştirakını dayandırmağa çalışıb
Alyaskanın seçki orqanları iyun ayında ikinci Sallivanın namizədliyini ləğv etməyə çalışıblar.
Qurumlar onun əsas məqsədinin seçkilərdə həqiqi rəqabət aparmaq deyil, seçicilər arasında çaşqınlıq yaratmaq olduğunu irəli sürüblər.
Bu mövqeyin əsaslandırılmasında namizədin senatorla oxşar ad daşıması və namizədliyini təqdim etməzdən əvvəl partiya mənsubiyyətini respublikaçı olaraq dəyişməsi göstərilib.
Məhkəmə namizədin seçkilərə qatılmasına icazə verib
Daniel Sallivan qərardan məhkəməyə şikayət edib.
Ştat məhkəməsi onun seçki yarışına qaytarılması barədə qərar çıxarıb. Daha sonra Alyaska Ali Məhkəməsi də həmin qərarı qüvvədə saxlayıb.
Məhkəmə təqdim olunan sübutların namizədi seçki bülletenindən çıxarmaq üçün kifayət etmədiyini bildirib.
Daniel Cey Sallivan avqust ayında keçirilən respublikaçıların ilkin seçkilərində səslərin 2,5 faizini toplayıb.
Bu nəticə ona Alyaskanın seçki sisteminə uyğun olaraq ümumi seçkilərdə iştirak etmək imkanı verib.
ABŞ Ədliyyə Nazirliyi cinayət araşdırmasına başlayıb
Oktyabrın 30-da Alyaskanın federal prokuroru Maykl Heyman ikinci namizədin seçkilərə cəlb edilməsi ilə bağlı iddialar üzrə cinayət araşdırmasının başladığını təsdiqləyib.
Heyman hakimiyyət orqanlarının seçkilərin ədalətli keçirilməsini təmin edəcəyini bildirib.
O, seçiciləri qanunsuz şəkildə aldatmaq və seçki prosesinə müdaxilə etmək cəhdlərinin hüquqi məsuliyyət yaradacağını vurğulayıb.
Lakin prokuror araşdırmanın təfərrüatlarını, barəsində araşdırma aparılan şəxsləri və mümkün ittihamları açıqlamayıb.
Onlarla məhkəmə çağırışı göndərilib
“Röyters” agentliyinin məlumatına görə, Ədliyyə Nazirliyi 40-dan çox məhkəmə çağırışı və sənədlərin qorunması barədə tələb göndərib.
Bu tədbirlər Daniel Cey Sallivanın və Meri Peltolanın seçki qərargahlarını da əhatə edib.
“Vaşinqton Post” qəzetinin məlumatına əsasən, çərşənbə axşamı araşdırma çərçivəsində 20-dən çox rəsmi bildiriş və sübutların saxlanılması tələbi göndərilib.
Qəzet həmin şəxslər arasında demokratların vəkili Mark Eliasın və onun hüquq şirkətindən başqa bir vəkilin də olduğunu yazıb.
Eliasın hüquq şirkəti Peltolanın seçki qərargahını təmsil edir.
Mark Elias ona rəsmi bildiriş göndərilib-göndərilmədiyini nə təsdiqləyib, nə də təkzib edib. O, Tramp administrasiyasını Ədliyyə Nazirliyindən siyasi rəqiblərinə qarşı istifadə etməkdə ittiham edib.
Müstəntiqlər hansı ehtimalları araşdırırlar?
“Vaşinqton Post”un məlumatına görə, müstəntiqlər demokratların ikinci Sallivanı seçki yarışına cəlb etməsi ehtimalını araşdırırlar.
İddia olunur ki, məqsəd respublikaçı senatorun seçicilərini çaşdırmaq və onun səslərinin bir hissəsinin demokrat namizəd Peltolanın xeyrinə bölünməsinə şərait yaratmaq ola bilər.
Mülki hüquqların pozulması ehtimalı
Qəzetin yazdığına görə, müstəntiqlər mülki hüquqların pozulması ilə bağlı mümkün ittihamları da nəzərdən keçirirlər.
Rəsmi bildirişlər istintaq orqanlarının bəzi şəxslərlə araşdırılan hadisələr arasında əlaqəyə dair mühüm sübutlar topladıqlarını düşündüyünü göstərir.
Bununla belə, belə bildirişlərin göndərilməsi həmin şəxslərə mütləq ittiham irəli sürüləcəyi və ya işin məhkəməyə çıxarılacağı demək deyil.
Peltola iddiaları rədd edir
Mübahisə ilə bağlı şübhələrin bir hissəsi mətbuatda dərc olunan məlumatlara əsaslanır.
“Nyuyork Tayms” qəzetinin araşdırmasında mətn mesajları və yazışmalardan bəhs olunub.
Qəzetin qiymətləndirməsinə görə, həmin yazışmalar Peltolanın seçki qərargahından bəzi şəxslərin ikinci namizədin seçkilərə cəlb edilməsi səylərində iştirak etmiş ola biləcəyini göstərir.
İddia edilən məqsəd respublikaçı senatorun qazana biləcəyi səsləri bölmək olub.
Namizəd müstəqil iştirak etdiyini bildirir
Meri Peltola belə bir plandan xəbərdar olmadığını və onda iştirak etmədiyini açıqlayıb.
O, seçiciləri aldatmağa çalışmadığını vurğulayıb və mübahisəni seçki kampaniyasının əsas məsələlərindən diqqəti yayındırmaq cəhdi kimi qiymətləndirib.
Daniel Cey Sallivan da Peltolanın seçki qərargahı ilə razılaşaraq namizədliyini irəli sürdüyü barədə iddiaları rədd edib.
O, əvvəlki açıqlamalarında Peltola ilə heç bir əlaqəsinin olmadığını və müstəqil namizəd kimi iştirak etdiyini bildirib.
Prezident Donald Tramp isə Peltolanı tənqid edərək onun cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasını tələb edib.
Tramp demokratları oxşar adlı namizəddən istifadə etməklə seçkilərin nəticəsinə təsir göstərməyə çalışmaqda ittiham edib.
Məhkəmə nəticələrin təsdiqinin təxirə salınmasını rədd edib
Cinayət araşdırması ilə yanaşı, Ədliyyə Nazirliyi seçki nəticələrinin təsdiqlənməsi məsələsini də məhkəməyə çıxarıb.
Nazirlik respublikaçı senator Den Sallivanın cüzi fərqlə məğlub olacağı təqdirdə Alyaskadakı Senat seçkilərinin nəticələrinin təsdiqlənməsinin qarşısını almağa çalışıb.
Nazirliyin mövqeyinə görə, oxşar adlı namizədin seçkilərdə iştirakı seçiciləri çaşdıra və yekun nəticəyə təsir göstərə bilər.
Federal hakim nazirliyin tələbini qəbul etməyib
Noyabrın 1-də federal hakim Şaron Qlison Ədliyyə Nazirliyinin tələbini rədd edib.
Hakim bildirib ki, hökumət seçki bülletenlərinin məxfiliyini pozmadan seçicilərin hansı niyyətlə səs verdiyini müəyyənləşdirmək üçün aydın mexanizm təqdim etməyib.
Qlison nəticələrin açıqlanmasının gecikdirilməsinin də seçki prosesində çaşqınlıq yarada və ona olan etimadı zəiflədə biləcəyini qeyd edib.
Ədliyyə Nazirliyi qərardan ABŞ-ın Doqquzuncu Federal Apellyasiya Məhkəməsinə şikayət verib.
Demokratlar və seçki hüquqları ilə məşğul olan təşkilatlar nazirliyin addımını tənqid ediblər.
Onlar seçkilərin idarə olunmasına əsasən ştatların cavabdeh olduğunu xatırladaraq federal hökumətin nəticələrin təsdiqlənməsi prosesinə müdaxiləsinin səlahiyyət hədləri ilə bağlı suallar doğurduğunu bildiriblər.
Alyaska seçkiləri Senatdakı qüvvələr nisbətinə təsir edə bilər
Alyaskadakı mübarizə ABŞ Senatında partiyalar arasındakı qüvvələr nisbəti baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Respublikaçılar seçkilərə 53, demokratlar isə 47 mandatla daxil olublar.
Demokratların Senatda çoxluğu əldə etməsi üçün əlavə dörd mandat qazanmaları tələb olunur.
Namizədlərin seçki kampaniyasında əsas mövzular
Nümayəndələr Palatasının keçmiş demokrat üzvü Meri Peltola respublikaçı senator Den Sallivana qarşı mübarizə aparır.
Tramp və vitse-prezident Cey Di Vens də daxil olmaqla, respublikaçıların tanınmış nümayəndələri Sallivanı dəstəkləyiblər.
Sallivan seçki kampaniyasında Trampın siyasi gündəliyini dəstəkləməyə, neft və qaz hasilatını artırmağa, hərbi xərcləri genişləndirməyə diqqət yetirir.
Peltola isə özünü Alyaska sakinlərinin maraqlarını təmsil edən namizəd kimi təqdim edir.
O, yaşayış xərcləri və yanacaq qiymətlərini ön plana çıxarır, enerji məsələlərində ABŞ administrasiyası ilə əməkdaşlığa hazır olduğunu bildirir.
Hazırda cinayət araşdırması və məhkəmə prosesləri davam edir. İş üzrə yekun cinayət ittihamlarının irəli sürüldüyü açıqlanmayıb.
Beləliklə, respublikaçı senatorla oxşar ad daşıyan namizədin seçkilərdə iştirakı Alyaskadakı siyasi rəqabətlə yanaşı, səsvermənin dürüstlüyü və federal hakimiyyətin seçki prosesinə müdaxilə səlahiyyətləri barədə mübahisələrin də mərkəzinə çevrilib.
