“The Atlantic”: Vaşinqtonun qeyd edəcəyi çox şey yoxdur
ABŞ-ın nüfuzlu “The Atlantic” jurnalında dərc olunan məqalədə Vaşinqton və Tehran arasında əldə olunan sülh razılaşması kəskin tənqid edilib.
- “The Atlantic”: Vaşinqtonun qeyd edəcəyi çox şey yoxdur
- “Tramp hədəflərinə çata bilmədi”
- Məqsədlər yerinə yetirilmədi
- “İran əsas məqsədinə nail oldu”
- Sistem qorundu
- Sanksiyalar və maliyyə resursları
- Hörmüz boğazı və regional təsir
- İsrailin vəziyyəti ayrıca diqqət çəkir
- “İsrail təcrid olunmuş vəziyyətdə qaldı”
- “ABŞ daha zəif vəziyyətdə qaldı”
- Müharibənin qiyməti
- Məqalənin yekun nəticəsi
Məqalənin müəllifi Tom Nikols hesab edir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp razılaşmanı böyük uğur kimi təqdim etməyə çalışsa da, faktiki nəticələr bunun əksini göstərir.
Müəllif yazır ki, Tramp müharibənin başa çatması ilə bağlı açıqlamasında hər kəsi təbrik etsə də, ABŞ rəhbərliyinin qeyd edəcəyi ciddi nailiyyət yoxdur.
“Tramp hədəflərinə çata bilmədi”
Məqsədlər yerinə yetirilmədi
Məqalədə vurğulanır ki, Vaşinqtonun müharibə zamanı qarşıya qoyduğu əsas məqsədlərin heç biri tam şəkildə həyata keçirilməyib.
Nikolsun fikrincə, hərbi əməliyyatlar nəticəsində İran müəyyən zərər görsə də, bu, strateji qələbə anlamına gəlmir.
Onun sözlərinə görə, hərbi obyektlərin vurulması və itkilərin verilməsi müharibənin siyasi nəticələrini dəyişdirməyib.
“İran əsas məqsədinə nail oldu”
Sistem qorundu
Məqalədə qeyd olunur ki, İran üçün əsas prioritet ölkədə mövcud siyasi sistemin qorunması idi və Tehran bu məqsədə nail olub.
Müəllif hesab edir ki, müharibə başa çatdığı halda İran hakimiyyəti fəaliyyətini davam etdirir, ölkənin əsas hərbi və siyasi strukturları isə yerində qalır.
Sanksiyalar və maliyyə resursları
Yazıda bildirilir ki, razılaşma çərçivəsində İranın dondurulmuş vəsaitlərinin bir hissəsinin açılması və bəzi sanksiyaların aradan qaldırılması Tehranın mövqeyini daha da gücləndirə bilər.
Bu isə İran iqtisadiyyatına əlavə maliyyə axını yaradacaq.
Hörmüz boğazı və regional təsir
“The Atlantic” hesab edir ki, müharibədən sonra da İran regionda təsir imkanlarını qoruyub saxlayır.
Məqalədə qeyd olunur ki, Tehran həm raket, həm də pilotsuz uçuş aparatları potensialını itirməyib və strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazı üzərində təsir imkanlarını davam etdirir.
İsrailin vəziyyəti ayrıca diqqət çəkir
“İsrail təcrid olunmuş vəziyyətdə qaldı”
Müəllifin fikrincə, yaranmış vəziyyət İsrail üçün də arzuolunan nəticə olmayıb.
Məqalədə Baş nazir Benyamin Netanyahunun İran məsələsində ABŞ-a ciddi təzyiq göstərdiyi, lakin yekun nəticədə İsrailin gözləntilərinin tam qarşılanmadığı iddia edilir.
Bundan əlavə, Livandakı proseslərin İranla bağlı danışıqlara daxil edilməsi də diqqət çəkən məqamlardan biri kimi göstərilir.
“ABŞ daha zəif vəziyyətdə qaldı”
Müharibənin qiyməti
Nikols yazır ki, müharibə nəticəsində ABŞ mühüm hərbi resurslar sərf edib, enerji bazarlarında qeyri-müəyyənlik yaranıb və iqtisadi təsirlər hiss olunub.
Onun qənaətincə, İran zəifləsə də, siyasi baxımdan əvvəlkindən daha güclü mövqe qazanıb.
Məqalənin yekun nəticəsi
“The Atlantic” müəllifi hesab edir ki, Tramp administrasiyasının əsas məqsədlərindən biri İran daxilində siyasi dəyişiklik yaratmaq olsa da, bu baş verməyib.
Məqalənin sonunda vurğulanır ki, əldə olunan nəticələr fonunda ABŞ-ın qalib deyil, məğlub tərəf kimi görünməsi ilə bağlı müzakirələr güclənə bilər.
