Bessent: “Son mərhələyə daxil oluruq”
ABŞ maliyyə naziri Skott Bessent İranla bağlı yeni və sərt açıqlamalar verərək Vaşinqtonun Tehrana qarşı genişmiqyaslı iqtisadi təzyiq mərhələsinə keçəcəyini iddia edib.
Bessent ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumları ilə başlayan müharibədə artıq “son mərhələyə” daxil olduqlarını iddia edib. Onun sözlərinə görə, bundan sonrakı əsas hədəf İranın iqtisadi imkanlarını mümkün qədər məhdudlaşdırmaq və Tehranı xarici maliyyə əlaqələrindən təcrid etməkdir.
ABŞ rəsmisi Prezident Donald Trampın İranın hərbi imkanlarına, hərbi istehsal müəssisələrinə və nüvə proqramına ağır zərbə vurduğunu iddia edib.
Bessent bundan sonra əsas təzyiqin iqtisadi sahəyə yönəldiləcəyini bildirib.
“İndiyədək görünməmiş maliyyə hücumu”
ABŞ maliyyə naziri yeni mərhələni olduqca sərt ifadələrlə təqdim edib.
Bessent İrana qarşı həyata keçiriləcək tədbirləri bir ölkəyə qarşı indiyədək təşkil edilmiş “ən böyük maliyyə hücumu” kimi xarakterizə edib.
Onun açıqlamasına əsasən, Vaşinqton İranın maliyyə gəlirlərini, xarici ticarət imkanlarını və iqtisadi əlaqələrini hədəfə almağa hazırlaşır.
ABŞ administrasiyasının hansı konkret əlavə tədbirləri tətbiq edəcəyi barədə bütün təfərrüatlar açıqlanmasa da, Bessentin sözləri yeni sanksiyaların və İranla iqtisadi əməkdaşlıq edən tərəflərə qarşı təzyiqlərin gündəmdə olduğunu göstərir.
Vaşinqtondan İranla əməkdaşlıq edənlərə təhdid
Bessent açıqlamasında yalnız Tehranı deyil, İranla iqtisadi əlaqələri davam etdirən tərəfləri də hədəfə alan mesaj verib.
ABŞ maliyyə naziri Tehrana qarşı çıxmağın nəticələrindən çəkinən ölkə və qurumların Vaşinqtonun mövqeyini də nəzərə almalı olduğunu bildirib.
Bessent Tramp administrasiyasının İran üzərində iqtisadi təzyiqi artırmaq üçün geniş səlahiyyətlərdən və müxtəlif vasitələrdən istifadə etməyə hazır olduğunu vurğulayıb.
“İqtisadi əlaqələri kəsmək istəyirik”
Bessentin açıqlamasının ən diqqətçəkən hissəsi Vaşinqtonun əsas məqsədini ifadə etdiyi sözlər olub.
ABŞ rəsmisi İranın iqtisadi dayaqlarının hədəfə alınacağını bildirərək məqsədlərinin Tehran təcrid olunana qədər onun iqtisadi əlaqələrini kəsmək olduğunu söyləyib.
Bu açıqlama ABŞ-nin İrana qarşı hərbi təzyiqlə yanaşı, iqtisadi müharibəni də genişləndirməyə hazırlaşdığını göstərir.
Hörmüz qərarı Vaşinqtonu qəzəbləndirdi
Bessent İranın Hörmüz boğazından keçən gəmilərdən göstərilən xidmətlər müqabilində ödəniş alınmasını nəzərdə tutan qərarını da sərt şəkildə tənqid edib.
İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komissiyası Hörmüz boğazından keçməsinə icazə verilən gəmilərdən müxtəlif xidmətlər müqabilində ödəniş tutulmasını nəzərdə tutan maddəni qəbul edib.
Komissiyanın sözçüsü Həsən Qaşqavi bildirib ki, ödənişlər dənizçilik, təhlükəsizlik, yanacaq təminatı və digər xidmətlərə görə alınacaq.
Ödənişlərin İran rialı və ya başqa valyutalarla həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.
İran tərəfi layihədə sahilyanı dövlətlərin hüquqlarına və beynəlxalq hüquq normalarına hörmət ediləcəyinin nəzərdə tutulduğunu da açıqlayıb.
Bessent isə Tehranın bu addımını “xərac” kimi qiymətləndirərək İranın Hörmüz boğazındakı yeni siyasətinə qarşı Vaşinqtonun sərt mövqe tutacağını göstərib.
ABŞ-İran qarşıdurmasında iqtisadi cəbhə genişlənir
Son açıqlamalar Vaşinqtonla Tehran arasındakı qarşıdurmanın iqtisadi müstəvidə daha da dərinləşəcəyinə işarə edir.
Bir tərəfdən İran strateji əhəmiyyət daşıyan Hörmüz boğazından keçən gəmilər üçün yeni ödəniş mexanizmi hazırlayır, digər tərəfdən ABŞ Tehranın iqtisadi və maliyyə əlaqələrini hədəfə almağa hazırlaşır.
Bessentin “ən böyük maliyyə hücumu” ifadəsi Vaşinqtonun qarşıdakı mərhələdə sanksiyaları və üçüncü tərəflərə təzyiq mexanizmlərini daha geniş şəkildə işə sala biləcəyini göstərir.
