ABŞ-dan yeni sanksiya qərarı
ABŞ administrasiyası Çinlə bağlı yeni iqtisadi məhdudiyyətlər tətbiq edib. Donald Trump rəhbərliyindəki hökumət Çində fəaliyyət göstərən müstəqil neft emalı zavodunu İran nefti aldığı iddiası ilə sanksiya siyahısına daxil edib.
ABŞ Maliyyə Nazirliyi tərəfindən verilən açıqlamada Hengli Petrochemical şirkətinin İranla böyük həcmdə neft ticarəti apardığı bildirilib. Rəsmi mövqeyə görə, bu fəaliyyət milyardlarla dollar dəyərində olub.
“Kölgə donanması” da hədəfdə
Onlarla şirkət və gəmi siyahıya salındı
ABŞ-ın Xarici Aktivlərə Nəzarət Ofisi (OFAC) bu addımlarla kifayətlənməyib. Bildirilib ki:
- təxminən 40 gəmi və şirkət sanksiyaya məruz qalıb
- bu qurumlar İranın “kölgə donanması”na aid edilir
- onların neft daşımalarında iştirak etdiyi iddia olunur
Bu addımlar Vaşinqtonun İranın enerji ixracına qarşı təzyiq siyasətinin davamı kimi qiymətləndirilir.
Çin sərt reaksiya verdi
“Qeyri-qanuni və siyasiləşdirilmiş addım”
Çin hökuməti ABŞ-ın qərarına etiraz edib. Vaşinqtondakı Çin səfirliyinin nümayəndəsi bu sanksiyaları:
- “qanunsuz”
- “ticarətin siyasiləşdirilməsi”
- “iqtisadi təzyiq aləti”
kimi qiymətləndirib.
Pekin ABŞ-ı Çin şirkətlərinə qarşı sanksiyalardan sui-istifadə etməkdə ittiham edib və bu cür addımların dayandırılmasına çağırıb.
Çin neft bazarında İranın rolu
Statistik göstəricilər diqqət çəkir
Məlumatlara görə:
- Çin İran neftinin əsas alıcılarından biridir
- 2025-ci ildə İran ixracının 80%-dən çoxu Çinə yönəlib
Ekspertlər hesab edir ki, müstəqil Çin emal zavodları ABŞ maliyyə sisteminə az bağlı olduğu üçün bu sanksiyaların təsiri məhdud qala bilər.
Regional gərginlik fonunda qərar
Hörmüz boğazı və enerji təhlükəsizliyi
Sanksiyalar ABŞ-ın Hörmüz boğazı ətrafında tətbiq etdiyi hərbi və iqtisadi təzyiqlərlə paralel verilib. ABŞ-ın İran limanlarına qarşı tətbiq etdiyi blokada regionda gərginliyi artırıb.
Bu vəziyyət fonunda İranın boğaza nəzarəti qlobal enerji bazarına təsir göstərmək potensialını qoruyur.
ABŞ-ın Çin şirkətlərinə qarşı sanksiya qərarı qlobal enerji bazarında və beynəlxalq münasibətlərdə yeni gərginlik mərhələsinin başlandığını göstərir. Çin isə bu addımlara qarşı mövqeyini sərt şəkildə ortaya qoyur.
