ABŞ istiqrazlarında kəskin azalma
“Financial Times” qəzetinin məlumatına görə, qlobal maliyyə institutları, xüsusilə mərkəzi banklar ABŞ xəzinə istiqrazlarını geniş şəkildə satmağa başlayıb. Nəticədə bu aktivlər üzrə xarici saxlanılan həcmlər son 14 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb.
Məlumata əsasən, Nyu-York Federal Ehtiyat Bankında saxlanılan istiqrazların həcmi fevralın sonundan bəri 82 milyard dollar azalaraq 2,7 trilyon dollara enib.
Müharibənin maliyyə təsirləri
Bu azalma İranla bağlı müharibənin qlobal maliyyə bazarlarına təsirinin göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Xüsusilə Hörmüz boğazında yaranan gərginlik enerji qiymətlərinin rekord səviyyəyə yüksəlməsinə səbəb olub.
Bu isə neft idxal edən ölkələrin maliyyə vəziyyətini daha da çətinləşdirib.
Enerji xərcləri ehtiyatları azaldır
“Bank of America”nın analitiki Meqan Sveyber bildirib ki, bir çox ölkələr yerli valyutalarını qorumaq üçün ABŞ istiqrazlarını satmağa məcbur qalır.
Enerji qiymətlərinin artması bu ölkələrin valyuta ehtiyatlarına ciddi təzyiq göstərir.
Hansı ölkələr satış edir?
Ekspertlər hesab edir ki, Türkiyə, Hindistan və Tailand kimi neft idxalçısı ölkələr bu satışlarda ön sıralarda yer alır. Məlumata görə, Türkiyə təkcə son həftələrdə 22 milyard dollar dəyərində xarici istiqraz satıb.
Hindistan və Tailandın da valyuta ehtiyatlarını azaltmaq istiqamətində addımlar atdığı bildirilir.
Valyuta bazarına müdaxilə
Analitiklər qeyd edir ki, bir çox ölkə milli valyutalarının dəyərdən düşməsinin qarşısını almaq üçün bazara müdaxilə edir. Bu isə dollar aktivlərinin satışı ilə müşayiət olunur.
Əks halda, valyutanın zəifləməsi enerji xərclərini daha da artırır və iqtisadi yükü ağırlaşdırır.
Dollar üstünlüyü sual altındadır
Müşahidəçilər bildirir ki, bu tendensiya ABŞ dollarının qlobal dominantlığı üçün risk yarada bilər. Dövlətlər artan xərclər fonunda maliyyə siyasətlərini yenidən nəzərdən keçirir.
Qlobal iqtisadi balans dəyişir
Ekspertlər hesab edir ki, bu proses yalnız maliyyə deyil, həm də geosiyasi nəticələr doğura bilər. ABŞ-ın maliyyə təsir imkanları yeni reallıqlar qarşısında sınağa çəkilir.
Yeni iqtisadi mərhələ
Hazırkı vəziyyət göstərir ki, İranla bağlı müharibə yalnız hərbi deyil, həm də iqtisadi müstəvidə qlobal dəyişikliklərə səbəb olur.
