Hesabat BMT Şurasına təqdim olundu
Sudan üzrə Faktaraşdırma Komissiyası açıqlayıb ki, “Sürətli Dəstək Qüvvələri” (RSF) əl-Faşir və onun ətrafında, xüsusilə qeyri-ərəb qruplara qarşı koordinasiyalı soyqırımı kampaniyası həyata keçirib. Hesabat BMT İnsan Hüquqları Şurasına təqdim olunub.
“Əl-Faşirdə soyqırımı əlamətləri” adlı sənəddə bildirilir ki, sübutlar ən azı üç soyqırımı əməlini təsdiqləyir. Bunlara qorunan etnik qrupa mənsub şəxslərin öldürülməsi, onlara ciddi fiziki və psixoloji zərər yetirilməsi, həmçinin qəsdən elə yaşayış şəraitinin yaradılması daxildir ki, bu da həmin qrupların tam və ya qismən fiziki məhvinə yönəlib.
Komissiya vurğulayıb ki, bu əməllər beynəlxalq hüquqa görə soyqırımı cinayətinin əsas elementlərini təşkil edir.
“Yeganə məntiqi nəticə – məhv niyyəti”
Sistemli və planlı fəaliyyət
Hesabatda qeyd olunur ki, etnik əsaslı hədəfli qətllərin sistemli xarakteri “məhv niyyəti”nin mövcudluğunu göstərən yeganə məntiqi nəticədir. Sənəddə kütləvi qətllər, genişmiqyaslı zorlamalar, cinsi zorakılıq, işgəncə, qeyri-insani rəftar, özbaşına həbslər, şantaj və zorla itkin salmalar sənədləşdirilib.
Komissiya bildirir ki, bu cinayətlər əl-Faşirin 2023-cü ilin oktyabr ayının sonlarında ələ keçirilməsi zamanı və sonrakı dövrdə törədilib. Qeyd olunur ki, əməllər təsadüfi deyil, əksinə, məqsədli və təşkil olunmuş şəkildə həyata keçirilib.
18 aylıq mühasirə və humanitar böhran
Əl-Faşirin ələ keçirilməsindən əvvəl şəhər və ətraf ərazilər 18 ay davam edən mühasirəyə məruz qalıb. Hesabatda deyilir ki, mühasirə zamanı əhali sistemli şəkildə aclıq, məhrumiyyət, psixoloji sarsıntı və məhdudiyyətlərlə zəiflədilib. Bu şərait isə onların məhvinə yönəlmiş siyasətin bir hissəsi kimi qiymətləndirilib.
Sudan üzrə Faktaraşdırma Missiyasının rəhbəri Məhəmməd Şandi Osman bildirib ki, əməliyyatın miqyası, koordinasiyası və RSF rəhbərliyinin açıq dəstəyi göstərir ki, əl-Faşirdə baş verənlər müharibə şəraitində təsadüfi pozuntular deyil, planlaşdırılmış və təşkil olunmuş kampaniyadır.
Mülki əhalinin qorunması çağırışı
Komissiya xəbərdarlıq edib ki, münaqişənin Kordofan bölgəsinə yayılması fonunda mülki əhalinin qorunmasına ehtiyac indi daha da aktuallaşıb. Missiyanın ekspert üzvü Coyi Nqozi Ezelu bildirib ki, əl-Faşirdəki hadisələr əvvəlki pozuntuların sadəcə artımı deyil, soyqırımı zorakılığının açıq təzahürüdür.
Hesabat beynəlxalq ictimaiyyəti təcili tədbirlər görməyə və mülki əhalinin müdafiəsini gücləndirməyə çağırır.
