Qalibaf ABŞ-a açıq xəbərdarlıq etdi
İran İslam Şurası Məclisinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf parlamentin açıq iclasında ABŞ-a ünvanlanan sərt açıqlamalarla çıxış edib.
Qalibafın sözlərinə görə, İrana qarşı hər hansı hücum və ya hərbi addıma Tehranın cavabı “qəti, ağrılı, dəqiq və sürətli” olacaq.
İran parlamentinin sədri ABŞ rəhbərliyinə müraciət edərək ölkəsinin təhdid və blokada qarşısında geri çəkilməyəcəyini bildirib. Qalibaf Vaşinqtona “Sınayın, cavabımızı görün” mesajını verib.
Bu açıqlamalar Qalibafın son həftələrdə ABŞ-ın İranın enerji və neft ixracına qarşı mümkün addımlarına dair səsləndirdiyi əvvəlki xəbərdarlıqlarla üst-üstə düşür. O, sentyabrın əvvəlində də İranın enerji obyektlərinə zərbə endiriləcəyi təqdirdə regiondakı ABŞ-la əlaqəli enerji infrastrukturunun cavab tədbirlərinin hədəfinə çevrilə biləcəyini demişdi.
“İran neft sata bilməsə, heç kim sata bilməyəcək”
Qalibaf çıxışında enerji təhlükəsizliyi məsələsinə də toxunub. Onun sözlərinə görə, İranın neft ixracına tam maneə yaradılacağı təqdirdə Tehran regiondakı digər neft ixracının təhlükəsizliyinə də təminat verməyəcək.
İran parlamentinin sədri bundan əvvəl də ABŞ-ın dəniz blokadasının sərtləşdirilməsi halında Tehran tərəfindən hərbi cavab veriləcəyini bildirmiş və İranın Fars körfəzindən neft ixrac edə bilmədiyi şəraitdə digər ölkələrin də neft ixracının risk altında qalacağını söyləmişdi.
Qalibafın son açıqlamasında səsləndirdiyi fikirlər İran tərəfinin mövqeyidir və regiondakı infrastrukturun təhlükəsizliyinə dair faktiki nəticə kimi deyil, Tehranın xəbərdarlığı kimi qiymətləndirilməlidir.
Hörmüz boğazı yenidən gündəmin mərkəzindədir
Qalibaf ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı son açıqlamalarına da münasibət bildirib.
İran parlamentinin sədri Trampın mövqeyini əvvəlki iddiaların davamı adlandıraraq Vaşinqtonun təzyiq siyasətindən əl çəkmədiyini söyləyib.
Hörmüz boğazı hazırda ABŞ-İran qarşıdurmasının əsas mübahisə mövzularından biri olaraq qalır. ABŞ rəsmiləri boğazdan neft tankerlərinin hərəkətinin artırıldığını bildirir, lakin gəmi hərəkətinin təhlükəsizliyi və daşınan neftin həcmi ilə bağlı bəzi ABŞ göstəricilərinə müstəqil ekspertlər ehtiyatla yanaşırlar.
Tramp İranın son təklifini qəbul etməyib
ABŞ Prezidenti Donald Tramp sentyabrın 26-da İranın vasitəçilər üzərindən təqdim etdiyi son təklifi qəbul etmədiyini açıqlayıb.
Məlumata görə, Tehran ABŞ-ın dəniz blokadasını aradan qaldırması, İran neftinə tətbiq olunan sanksiyaların götürülməsi və regionda atəşkəsin bərpası müqabilində Hörmüz boğazının mərhələli şəkildə açılmasını və nüvə danışıqlarının yenidən başlanmasını təklif edib.
Bununla belə, Tramp daha sonra İranla yeni danışıqların bu həftə keçiriləcəyini gözlədiyini bildirib. Qətər və digər regional vasitəçilərin tərəflər arasında təmasları davam etdirdiyi qeyd olunur.
Qalibaf Şəhid Həsən Nəsrullahdan da danışdı
İran parlamentinin sədri çıxışında “Hizbullah”ın keçmiş baş katibi Şəhid Həsən Nəsrullahı da yad edib.
Qalibaf Nəsrullahı regiondakı güc münasibətlərinə təsir göstərmiş strateji lider kimi xarakterizə edib və onun rəhbərliyi dövründə “Hizbullah”ın hərbi çəkisinin artdığını bildirib.
O, son iki ildə baş verən hadisələrin “müqavimət” adlandırdığı siyasi-hərbi qüvvələrin ayrı-ayrı şəxslərdən deyil, təşkilati strukturlardan asılı olduğunu göstərdiyini iddia edib.
Bu fikirlər Qalibafın və İran rəhbərliyinin “Hizbullah” və regiondakı müttəfiq qüvvələrə dair siyasi mövqeyini əks etdirir.
Diplomatiya ilə hərbi ritorika paralel davam edir
Qalibafın sərt açıqlamaları ABŞ və İran arasında vasitəçilərin yeni diplomatik razılaşma əldə etməyə çalışdığı bir vaxta təsadüf edir.
Son danışıqların mərkəzində Hörmüz boğazının açılması, ABŞ-ın dəniz blokadası və sanksiyaları, İranın dondurulmuş vəsaitləri, regional hərbi əməliyyatların dayandırılması və nüvə proqramına dair öhdəliklər dayanır.
Tərəflər arasında ciddi fikir ayrılıqları qalmasına baxmayaraq, diplomatik kanalların tam bağlanmadığı görünür. Tramp yeni danışıqlar gözlədiyini deyir, İran isə razılaşmanın öz şərtləri nəzərə alınmaqla əldə edilməsini tələb edir. Bu fonda Qalibafın çıxışı Tehranın danışıqlarla paralel olaraq hərbi və enerji təhlükəsizliyi məsələlərində sərt mövqeyini qoruduğunu göstərir.
