Audit nəticələri ciddi pozuntuları ortaya qoydu
Hesablama Palatası tərəfindən aparılan audit nəticəsində Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi və ona bağlı qurumlarda ciddi maliyyə pozuntuları aşkar edilib. Yoxlamalar Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyi (AKİA) və Aqrar Subsidiya Şurasını əhatə edib.
- Audit nəticələri ciddi pozuntuları ortaya qoydu
- Uyğunsuz statistika və artıq ödənişlər
- Rəsmi göstəricilərdə fərqlər
- İstifadə olunmayan torpaqlar və səmərəsizlik
- Peyk görüntüləri ilə təsdiq
- Biçin olmayan sahələrə milyonlarla vəsait
- İki il üzrə böyük məbləğ
- Digər maliyyə pozuntuları
- Fermer kartları üzərindən köçürmələr
- Qanunsuz subsidiya halları
- Təkrar subsidiyalar və saxtalaşdırma
- “Tapagro” portalı ilə bağlı cinayət işi
- Ümumi nəticə
Məlum olub ki, subsidiyalar bir çox hallarda real tələbat, əkin sahələrinin vəziyyəti və kənd təsərrüfatı göstəriciləri nəzərə alınmadan verilib.
Uyğunsuz statistika və artıq ödənişlər
Rəsmi göstəricilərdə fərqlər
Audit zamanı müəyyən edilib ki, Nazirliyin təqdim etdiyi əkin sahələri üzrə göstəricilər Dövlət Statistika Komitəsi məlumatlarını 126,5 min hektar üstələyib. Pambıq və tütün istehsalında isə 25,3 min ton fərq qeydə alınıb.
Bu uyğunsuzluqlar nəticəsində 13,8 milyon manatdan artıq əlavə subsidiya ödənilib.
İstifadə olunmayan torpaqlar və səmərəsizlik
Minlərlə hektar əkin aparılmadan qalıb
Ölkədə kənd təsərrüfatına yararlı torpaqların əhəmiyyətli hissəsində əkin aparılmayıb. Müxtəlif illərdə bu göstərici yüz minlərlə hektar təşkil edib. Bu isə torpaqlardan səmərəli istifadə olunmadığını göstərir.
Peyk görüntüləri ilə təsdiq
Peyk məlumatlarına əsasən, 117,5 min hektar sahədə becərmə işləri aparılmayıb. Buna baxmayaraq, 19 fermer təsərrüfatına 24,2 milyon manat subsidiya ödənilib.
Biçin olmayan sahələrə milyonlarla vəsait
İki il üzrə böyük məbləğ
2022–2023-cü illərdə 60,2 min hektar sahədə əkin aparılmadığı halda 13,8 milyon manata yaxın subsidiya verilib. 2023–2024-cü illərdə isə biçin aparılmayan 44,5 min hektar sahə üzrə 10,2 milyon manat ödəniş həyata keçirilib.
Digər maliyyə pozuntuları
Qaytarılmayan vəsait və qeyri-şəffaflıq
Audit zamanı 182 min manat vəsaitin dövlət büdcəsinə qaytarılmadığı müəyyən edilib. Eyni zamanda, 157 min hektar torpaq sahəsi üzrə sənədlərdə ciddi çatışmazlıqlar olduğu halda 34,5 milyon manat subsidiya ayrılıb.
Fermer kartları üzərindən köçürmələr
Fermer kimi qeydiyyatdan keçmiş hüquqi şəxslərə ayrılan 304 milyon manat subsidiya onların hesablarına deyil, fiziki şəxslərə aid kartlara köçürülüb.
Qanunsuz subsidiya halları
Məhsul verilmədən vəsait alınması
10 hüquqi şəxs istehsal etdiyi məhsulu tədarükçülərə təqdim etmədiyi halda dövlət büdcəsindən 14,9 milyon manat subsidiya əldə edib.
Təkrar subsidiyalar və saxtalaşdırma
İntensiv meyvə bağları üçün eyni dövrdə iki dəfə subsidiya ayrıldığı, əlavə olaraq 703 min manat artıq vəsait verildiyi müəyyən edilib. Həmçinin tütün növlərinin saxtalaşdırılması nəticəsində əlavə ödənişlər həyata keçirilib.
“Tapagro” portalı ilə bağlı cinayət işi
Nəzarət mexanizmi effektiv olmayıb
Tapagro üzərindən subsidiyaların istifadəsinə nəzarətin formal olduğu üzə çıxıb. Faktiki olaraq yalnız pul köçürmələri izlənilib, real alışlar yoxlanılmayıb.
Materiallar prokurorluğa göndərildi
Hesablama Palatası aşkar olunan qanunsuzluqlarla bağlı materialları Baş Prokurorluğa təqdim edib və artıq cinayət işi başlanıb.
Ümumi nəticə
Audit kənd təsərrüfatı subsidiyalarının verilməsində ciddi sistem problemlərinin olduğunu göstərir. Milyonlarla manat vəsaitin səmərəsiz və bəzi hallarda qanunsuz istifadəsi dövlət nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsini zəruri edir.
