Hakan Fidan NATO-nun təhlükəsizlik sistemini tənqid edib
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatının (NATO) ölkəsinin təhlükəsizliyini təmin etmək imkanları ilə bağlı açıqlama verib.
- Hakan Fidan NATO-nun təhlükəsizlik sistemini tənqid edib
- “NATO Qərbi Asiyada təhlükəsizliyimizi təmin edə bilmədi”
- Türkiyə Suriya və İraqdan gələn təhdidlərə diqqət çəkib
- “Bu təhdidlər yenidən baş verə bilər”
- Avropanın təhlükəsizlik sistemi uzun müddət NATO-ya əsaslanıb
- Türkiyənin təhlükəsizlik maraqları Avropadan kənara çıxır
- Fidan təhlükəsizlik ittifaqlarının iki əsas vəzifəsini açıqlayıb
- Birinci vəzifə: Üzvlər arasında hücum etməmək təminatı
- İkinci vəzifə: Hücumlara birgə cavab vermək
- Təhlükəsizlik danışıqlarında məqsədlər eyni, yanaşmalar fərqli ola bilər
- Ortaq məqsədə çatmaq yollarında fikir ayrılığı
- Türkiyə 1952-ci ildən NATO-nun üzvüdür
Fidan bildirib ki, NATO-nun Avropada formalaşdırdığı təhlükəsizlik sistemi Türkiyənin Qərbi Asiyadan üzləşdiyi təhdidlərə qarşı kifayət qədər müdafiə təmin edə bilməyib.
Türkiyənin xarici işlər naziri bu fikirləri parlamentdə büdcə komissiyasının müzakirələri zamanı səsləndirib.
“NATO Qərbi Asiyada təhlükəsizliyimizi təmin edə bilmədi”
«Türkiyə» qəzetinin məlumatına görə, Hakan Fidan parlamentdə çıxışı zamanı ölkəsinin NATO daxilindəki mövqeyinə və təhlükəsizlik ehtiyaclarına toxunub.
O bildirib:
“Türkiyə NATO-nun mühüm üzvüdür. Lakin NATO-nun Avropada yaratdığı təhlükəsizlik sistemi Qərbi Asiyada bizim təhlükəsizliyimizi təmin edə bilmədi. Çünki maraqlarımız digər strateji bölgələri də əhatə edir. Biz illərdir Suriya və İraqdan qaynaqlanan təhdidlərlə üzləşmişik”.
Fidan Türkiyənin təhlükəsizlik maraqlarının yalnız Avropa ilə məhdudlaşmadığını vurğulayıb.
Türkiyə Suriya və İraqdan gələn təhdidlərə diqqət çəkib
Türkiyənin xarici işlər naziri ölkəsinin uzun illər ərzində Suriya və İraq ərazilərindən qaynaqlanan təhlükəsizlik təhdidləri ilə qarşılaşdığını bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu cür təhdidlərin gələcəkdə də təkrarlanması mümkündür.
“Bu təhdidlər yenidən baş verə bilər”
Hakan Fidan Qərbi Asiyadakı təhlükəsizlik vəziyyətinin Türkiyə üçün xüsusi əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib.
O, Suriya və İraqdan qaynaqlanan təhdidlərin keçmişdə uzun müddət davam etdiyini xatırladaraq oxşar vəziyyətlərin yenidən yarana biləcəyinə diqqət çəkib.
Fidanın sözlərinə görə, Türkiyənin yerləşdiyi coğrafi mövqe ölkənin təhlükəsizlik məsələlərinə yalnız Avropa çərçivəsində yanaşmasına imkan vermir.
Avropanın təhlükəsizlik sistemi uzun müddət NATO-ya əsaslanıb
Türkiyənin xarici işlər naziri Avropada təhlükəsizlik sisteminin uzun müddət NATO-nun mövcudluğuna əsaslandığını bildirib.
Lakin o vurğulayıb ki, Türkiyənin coğrafi mövqeyi Avropadan kənarda baş verən hadisələrin də nəzərə alınmasını tələb edir.
Türkiyənin təhlükəsizlik maraqları Avropadan kənara çıxır
Fidan qeyd edib ki, Türkiyənin maraqları digər strateji bölgələri də əhatə edir.
Bu səbəbdən ölkənin təhlükəsizlik ehtiyaclarının qiymətləndirilməsi zamanı yalnız Avropadakı vəziyyətin nəzərə alınması kifayət etmir.
Nazir NATO-nun Avropada yaratdığı təhlükəsizlik sisteminin Türkiyənin Qərbi Asiyada qarşılaşdığı təhdidlərə cavab verməkdə yetərli olmadığını bir daha vurğulayıb.
Fidan təhlükəsizlik ittifaqlarının iki əsas vəzifəsini açıqlayıb
Hakan Fidan çıxışında təhlükəsizlik ittifaqlarının yaradılma məqsədlərinə də toxunub.
O bildirib ki, bu cür ittifaqların qarşısında iki əsas vəzifə dayanır.
Birinci vəzifə: Üzvlər arasında hücum etməmək təminatı
Türkiyənin xarici işlər nazirinin sözlərinə görə, təhlükəsizlik ittifaqlarının ilk vəzifəsi üzv dövlətlər arasında qarşılıqlı hücum etməmək təminatlarını möhkəmləndirməkdir.
Fidan bu təminatların ittifaq daxilində təhlükəsizlik münasibətlərinin əsas istiqamətlərindən biri olduğunu bildirib.
İkinci vəzifə: Hücumlara birgə cavab vermək
Nazir təhlükəsizlik ittifaqlarının ikinci əsas vəzifəsinin hücumlara qarşı ortaq cavab tədbirlərinin həyata keçirilməsi olduğunu qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, belə ittifaqlar üzv dövlətlərin təhlükəsizlik məsələlərində birgə hərəkət etməsini nəzərdə tutur.
Təhlükəsizlik danışıqlarında məqsədlər eyni, yanaşmalar fərqli ola bilər
Hakan Fidan təhlükəsizlik məsələləri üzrə aparılan danışıqlarda iştirak edən tərəflərin mövqelərinə də münasibət bildirib.
O qeyd edib ki, bu danışıqlarda iştirak edən dövlətlər, adətən, ortaq məqsəd ətrafında birləşirlər.
Lakin həmin məqsədə çatmaq üçün seçilən üsullarla bağlı fikir ayrılıqları yarana bilər.
Ortaq məqsədə çatmaq yollarında fikir ayrılığı
Fidanın sözlərinə görə, təhlükəsizlik danışıqlarında iştirak edən tərəflərin eyni məqsədi bölüşməsi onların həmin məqsədə çatmaq yolları barədə eyni mövqedə olması demək deyil.
Nazir tərəflər arasında əsas fərqlərin məhz məqsədə çatmaq üçün nəzərdə tutulan üsullarla bağlı olduğunu bildirib.
Türkiyə 1952-ci ildən NATO-nun üzvüdür
Türkiyə 1952-ci ildə Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatına qoşulub.
Ölkə NATO-nun üzvü olmaqla yanaşı, Qərbi Asiyada yerləşən Suriya və İraqla həmsərhəddir.
Hakan Fidanın açıqlamasında da məhz bu iki ölkənin ərazisindən uzun illər ərzində Türkiyənin təhlükəsizliyinə yönəlmiş təhdidlərə diqqət çəkilib.
Türkiyənin xarici işlər naziri NATO-nun Avropada qurduğu təhlükəsizlik sisteminin ölkəsinin Qərbi Asiyadakı təhlükəsizlik ehtiyaclarını tam qarşılaya bilmədiyini vurğulayıb.
