Tramp Suriyanın Hörmüz alternativinə dəstək verdi
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Suriyanın Hörmüz boğazından yan keçən alternativ enerji və logistika dəhlizinə çevrilməsi ilə bağlı planları alqışlayıb.
Tramp sosial şəbəkə hesabında ABŞ mediasında yayımlanan və Suriyanın Qərbi Asiyada yeni logistika mərkəzinə çevrilərək Hörmüz boğazından yan keçmək imkanlarını araşdırdığını bildirən xəbəri paylaşıb.
ABŞ prezidenti həmin məlumatı qısa, lakin diqqətçəkən ifadə ilə şərh edib.
“Bu, möhtəşəmdir! Suriya özünü Hörmüz boğazına alternativ kimi təqdim edir”, – deyə Tramp bildirib.
Vaşinqtonun diqqəti Suriyaya yönəlib
Suriyanın alternativ enerji marşrutu kimi gündəmə gəlməsinin arxasında Hörmüz boğazındakı hərbi gərginlik və yükdaşımalarında yaranan problemlər dayanır.
Məlumata görə, ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumları ilə başlayan hərbi qarşıdurmadan sonra Hörmüz boğazında enerji daşımalarının pozulması alternativ yolların əhəmiyyətini artırıb.
Bu şəraitdə Suriya İraq və Fars körfəzi enerji ehtiyatlarının Aralıq dənizinə çıxarılması üçün potensial quru dəhlizi kimi ön plana çıxır.
İraq nefti Suriyadan Aralıq dənizinə daşınır
Yayılan məlumata görə, İraq aprel ayından etibarən gündə təxminən 5 min tanker yük maşını vasitəsilə neft məhsullarını Suriyanın Aralıq dənizi sahilində yerləşən Baniyas limanına daşıyır.
Bu marşrut Hörmüz boğazından istifadə etmədən İraqdan Aralıq dənizinə çıxış imkanının praktik nümunəsi kimi göstərilir.
Suriyanın yeni rəhbərliyinin ölkəni region üçün nisbətən sabit quru tranzit dəhlizi kimi təqdim etməyə çalışdığı bildirilir.
Əsas hədəf nəhəng neft kəməridir
Planın ən böyük hissəsini İraqın Bəsrə bölgəsini Suriyanın Baniyas limanı ilə birləşdirəcək neft boru kəməri təşkil edir.
Layihənin təxminən 5,7 milyard dollara başa gələcəyi və gündə 2 milyon barel neft nəql etmək gücünə malik olacağı bildirilir.
Boru kəmərinin uzunluğunun təxminən 1600 kilometr olması nəzərdə tutulur.
Tikintinin isə ən azı iki il yarım davam edəcəyi gözlənilir.
ABŞ layihənin arxasında dayanır
Məlumata görə, Tramp administrasiyası iyul ayında ABŞ-nin “Şevron” şirkətinin rəhbərlik etdiyi layihəyə dəstək verdiyini açıqlayıb.
Layihədə Fransanın “TotalEnerji” şirkəti ilə yanaşı, Suriya və Qətərdən investorların da iştirak etdiyi bildirilir.
Tərəflər arasında yekun müqavilənin sentyabr ayında imzalanması planlaşdırılır.
Hörmüzün əhəmiyyəti azaldıla bilər
ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Tom Barrak daha əvvəl layihənin həyata keçirilməsi halında Hörmüz boğazının əhəmiyyətinin ciddi şəkildə azalacağını bildirmişdi.
Bəsrə-Baniyas xəttinin gündə 2 milyon barel neft daşımaq imkanına malik olması Fars körfəzi enerji ixracının bir hissəsini Hörmüzdən kənar marşruta yönəldə bilər.
Bununla belə, belə bir layihənin Hörmüz boğazını tam əvəz etməsi deyil, onun üzərindən daşınan enerji həcminin müəyyən hissəsi üçün alternativ yaratması mümkündür.
Suriya regional logistika mərkəzinə çevrilmək istəyir
Dəməşqin planları yalnız neft boru kəməri ilə məhdudlaşmır.
Suriyanın dəmir yolu şəbəkəsinin bərpası, avtomobil yolları üzərindən beynəlxalq tranzitin genişləndirilməsi və gələcəkdə mayeləşdirilmiş təbii qaz infrastrukturu ilə bağlı layihələrin həyata keçirilməsi imkanlarının da nəzərdən keçirildiyi bildirilir.
Bu layihələr reallaşarsa, Suriya İraq və daha geniş region üçün Aralıq dənizinə çıxışı təmin edən mühüm logistika qovşaqlarından birinə çevrilə bilər.
Hörmüz böhranı Suriyaya yeni imkan yaradıb
Hörmüz boğazındakı gərginlik uzun illərdir müzakirə olunan alternativ enerji marşrutlarını yenidən gündəmin ön sırasına çıxarıb.
Bəsrədən Baniyasa uzanması planlaşdırılan boru kəməri isə bu baxımdan ən iri layihələrdən biri kimi təqdim edilir.
Layihənin reallaşdırılması üçün maliyyələşdirmə, təhlükəsizlik, tikinti və regional siyasi razılaşmalar kimi mühüm mərhələlərin tamamlanması tələb olunur.
Trampın planı açıq şəkildə alqışlaması isə Vaşinqtonun Hörmüz boğazından asılılığın azaldılmasına yönəlmiş alternativ enerji marşrutlarına siyasi dəstək verdiyini göstərir.
