ABŞ işğalçı İsrailə illik hərbi yardımı dayandıracaq
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonun işğalçı İsrailə uzun illərdir göstərdiyi hərbi yardımın dayandırılması barədə qərar qəbul edildiyini açıqlayıb.
- ABŞ işğalçı İsrailə illik hərbi yardımı dayandıracaq
- Tramp qərarın Netanyahu ilə razılaşdırıldığını bildirib
- Tramp: Ehtiyac yaranarsa, İsrailə yardım edəcəyik
- Qərar ABŞ-də aralıq seçkiləri ilə eyni gün açıqlanıb
- Hərbi yardım qərarının seçkilərlə əlaqəsi açıqlanmayıb
- ABŞ-nin İsrailə hərbi yardımı necə tənzimlənir?
- İllik vəsaitin 3,3 milyard dolları hərbi maliyyələşməyə ayrılır
- Yeni qərarın mövcud razılaşmaya təsiri açıqlanmayıb
Trampın sözlərinə görə, İsrailə hər il ayrılan təxminən 4 milyard dollarlıq maliyyə vəsaitinin ödənilməsi 2026-cı ilin sonunda başa çatacaq.
ABŞ Prezidenti bildirib ki, bu qərar yeni qəbul edilməyib və tərəflər arasında müvafiq razılıq bir neçə ay əvvəl əldə olunub.
Tramp qərarın Netanyahu ilə razılaşdırıldığını bildirib
Tramp Amerikanın Foks Nyus televiziya kanalına müsahibəsində sionist rejimin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə hərbi yardımın dayandırılması məsələsini aylar əvvəl müzakirə etdiklərini açıqlayıb.
Onun sözlərinə görə, tərəflər işğalçı İsrailə müntəzəm maliyyə yardımının dayandırılması barədə razılığa gəliblər.
ABŞ Prezidenti İsrailin artıq Vaşinqtonun davamlı maliyyə dəstəyinə ehtiyac duymadığını bildirib.
Tramp qeyd edib ki, ABŞ İsrailə hər il təxminən 4 milyard dollar yardım göstərir, lakin Netanyahu ilə əldə olunmuş razılaşmaya əsasən, bu ödənişlər ilin sonundan etibarən dayandırılacaq.
Tramp: Ehtiyac yaranarsa, İsrailə yardım edəcəyik
Hərbi yardımın dayandırılması dəstəyin tam kəsilməsi demək deyil
Donald Tramp illik hərbi yardımın dayandırılmasının ABŞ-nin İsrailə dəstəyinin tamamilə sona çatması anlamına gəlmədiyini vurğulayıb.
O bildirib ki, İsrailin ehtiyacı yaranacağı təqdirdə Vaşinqton yenidən yardım göstərə bilər.
ABŞ Prezidenti bununla da müntəzəm maliyyə ödənişlərinin dayandırılması ilə ehtiyac yarandıqda göstərilə biləcək yardım arasında fərq qoyub.
Trampın açıqlamasına əsasən, 2026-cı ilin sonundan etibarən İsrailə illik ödənişlər edilməyəcək, lakin gələcəkdə yardım göstərilməsi ehtimalı istisna olunmur.
Qərar ABŞ-də aralıq seçkiləri ilə eyni gün açıqlanıb
Tramp demokrat siyasətçiləri tənqid edib
Donald Tramp müsahibəsində Demokrat Partiyasının bəzi üzvlərinin və sol görüşlü siyasətçilərin İsrailə ayrılan Amerika vəsaitlərindən respublikaçılara qarşı siyasi tənqidlərində istifadə etdiklərini iddia edib.
ABŞ Prezidenti bu məsələni İsrailə göstərilən maliyyə dəstəyi ilə bağlı açıqlamasında gündəmə gətirib.
Hərbi yardım qərarının seçkilərlə əlaqəsi açıqlanmayıb
Trampın açıqlaması 2026-cı il noyabrın 3-də keçirilən ABŞ aralıq seçkiləri ilə eyni günə təsadüf edib.
Həmin seçkilərdə ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasındakı 435 yerin hamısı və Senatdakı yerlərin təxminən üçdə biri uğrunda səsvermə keçirilir.
Bununla belə, Tramp İsrailə hərbi yardımın dayandırılması barədə qərarın birbaşa aralıq seçkiləri ilə əlaqəli olduğunu bildirməyib.
ABŞ-nin İsrailə hərbi yardımı necə tənzimlənir?
2016-cı ildə 38 milyard dollarlıq razılaşma imzalanıb
ABŞ İsrailin ən böyük hərbi dəstəkçilərindən biri hesab olunur.
İki ölkə arasında 2016-cı ildə imzalanmış anlaşma 2019–2028-ci illəri əhatə edir.
Həmin anlaşmaya əsasən, Vaşinqton İsrailə on il ərzində ümumilikdə 38 milyard dollar hərbi yardım göstərməyi öhdəsinə götürüb.
Bu vəsaitin illik ödənişlər şəklində ayrılması nəzərdə tutulub.
İllik vəsaitin 3,3 milyard dolları hərbi maliyyələşməyə ayrılır
Mövcud razılaşmaya əsasən, ABŞ İsrailə hər il 3,3 milyard dollar xarici hərbi maliyyələşmə vəsaiti ayırmağı nəzərdə tutur.
Bundan əlavə, İsrailin raketdən müdafiə proqramları üçün illik 500 milyon dollar maliyyə vəsaitinin ayrılması planlaşdırılıb.
Beləliklə, razılaşma çərçivəsində nəzərdə tutulan illik hərbi yardımın ümumi həcmi 3,8 milyard dollar təşkil edir.
Yeni qərarın mövcud razılaşmaya təsiri açıqlanmayıb
2028-ci ilədək qüvvədə olan anlaşmanın taleyi məlum deyil
Donald Tramp İsrailə illik hərbi yardımın 2026-cı ilin sonunda dayandırılacağını bildirsə də, bu qərarın 2019–2028-ci illəri əhatə edən mövcud anlaşmaya necə təsir göstərəcəyi barədə ətraflı məlumat verilməyib.
Xüsusilə, əvvəlki razılaşmada nəzərdə tutulan öhdəliklərin yeni qərar çərçivəsində necə icra ediləcəyi hələ açıqlanmayıb.
ABŞ Prezidenti yalnız Netanyahu ilə aylar əvvəl razılığa gəldiklərini və ilin sonundan sonra İsrailə müntəzəm ödənişlərin dayandırılacağını bildirib.
Tramp eyni zamanda İsrailin ehtiyacı olacağı təqdirdə ABŞ-nin yardım göstərməyə davam edə biləcəyini vurğulayıb.
